نیک می دانیم سی و یکم مرداد ماه مصادف با روز صنعت دفاعی جمهوری اسلامی ایران است. با نظر بر ماهیت، این صنعت پیش ازهر چیز عیان کننده ی حقیقتی آشکاراست و آن اینکه برخلاف بسیاری از صنایع کشور مانند خودروسازی که جنبه کارخانه‌داری دارد،صنعت دفاعی کشور به معنای واقعی یک صنعت است؛ چرا که در آن خودکفایی، خلاقیت، ابتکار، به روز بودن، اقتدار و ثبات مشاهدهمی‌شود که نه تحریم و نه تهدید نتوانسته است آن را از مسیر تحقق دستاوردهای بومی و زیر ساختی دور سازد. به عبارت دیگر، صنعتدفاعی کشور به یک صنعت پیشران تبدیل شده که همزمان با خود، سایر رشته‌های علمی به ویژه فنی و مهندسی را تغذیه کرده و توسعهمی‌دهد و موجب شده تا جوانان و نخبگان ایران زمین بتوانند اندیشه‌های خویش را در عمل نیز پیاده ساخته و نقشی تاثیر گذار در تحققاهداف کشور داشته باشند
نکته مهم دیگر آن است که بدون داشتن توان نظامی و دفاعی هیچ کشوری نمی‌تواند به استقلال ، ثبات پایدار، آزادی و مبادلات اقتصادیدست یابد؛ چرا که در طول تاریخ و بالاخص در دوران معاصر شاهد هستیم این کشورها شاید در صنعت و دانش روز پیشرفته شدهباشند، اما در عمل استقلال و جایگاهی در معادلات منطقه‌ای و جهانی نداشته اند.
داشتن صنعت دفاعی فعال و کارآمد مولفه‌ای دارای اهمیت برای تحقق این توان نظامی است. صنعت دفاعی ایران با تامین نیازمندینیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران و ایجاد برتری فناورانه، نقش مهمی در قدرت دفاعی و بازدارندگی کشور ایفا می‌کند. امروز درهمه ی عرصه ها از جمله عرصه زمین، هوا، دریا و راداری و پدافندی، جمهوری اسلامی قدرتی منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای شده است. مسئلهمهم آن است که در معادلات جهانی هر چند که دیپلمات‌ها در ظاهر پیش قراولان محسوب می‌شوند، اما آنچه بازوی قدرت آنهاست تواندفاعی و قدرت نظامی است. قطعا زمانی که انگلیس نفت‌کش ایرانی را در جبل الطارق در دزدی دریایی آشکار متوقف می‌سازد و یا یونان به نیابت از آمریکا نفت‌کش ایرانی را سرقت می‌کند، آنچه ابزار قدرت دیپلماسی می‌شود بازوی قدرت نظامی است که با توقیفنفت‌‌کش‌های کشورهای متخاصم در نهایت آنها را وادار به آزاد سازی کشتی‌های ایران می‌سازد.
بی شک بدون پشتوانه دفاعی و امنیتی قطعا مذاکرات بین المللی که حاصل تعامل میان میدان و دیپلماسی است، مقابله را از زبان تهدیدنظامی به رویکرد دیپلماتیک وادار می سازد. حضور ایران در رزمایش‌های بزرگ نظامی جهان از جمله در عرصه دریایی که نقطه اتکاقدرت‌های جهانی است، نمودی از دستاوردهای عظیم صنعت دفاعی کشور است که تولید قدرت کرده است
برخلاف تصورات رایج صورت گرفته که تمام تلاش خود را مصرف می کند تا توان نظامی و هزینه‌های دفاعی را صرفا یک هزینه غیراقتصادی نشان دهد، باید گفت که صنایع نظامی در چند حوزه زمینه ساز دستاوردهای اقتصادی می‌شود بالاخص برای ایرانی که درموقعیتی ژئواستراتژیک و ژئو اکونومیک قرار دارد و امنیت و ثبات آن و توانش برای تحقق امنیت منطقه نقشی مهم در تحقق این امر دارد. امنیت و اقتدار نظامی مولفه‌ای برای فضای آرام کسب کار و تولید و شکل گیری صنایع بزرگ و زیربنایی است، در حالی که همین اقتدارمولفه‌ای برای رویکرد سایر کشورها به توسعه مناسبات با کشوری با این ویژگی است.
سرمایه گذاری در صنایع نظامی و دفاعی کشور در کنار تولید قدرت و امنیت، دستاوردهای اقتصادی بسیاری خواهد داشت به ویژهاینکه ایران در این حوزه دارای توان بومی و تجربیات ارزنده‌ای است که می‌تواند به مولفه‌ای اقتصادی مبدل گردد.
البته ذکر این نکته لازم است که تامین حفظ و ارتقای سلامت و رشد و توسعه پایدار اجتماعی نیاز به فاکتورهای متعددی دارد که مهمترینآن ثبات و امنیت است بطوری که بدون وجود امنیت و قدرت دفاع از خود, توسعه سلامت ملی و متقابلا بدون تامین و ارتقای سلامت, امنیت و توسعه اجتماعی محقق نخواهد شد. امروزه مناطق زیادی در جهان وجود دارد که از وجود امنیت محرومند و با فقر و بیماریدست به گریبانند. وجود حوادث و بلایای طبیعی نظیر سیل و زلزله , طوفان و بلایایی که بدست بشر بوجود می آید از قبیل جنگ واشغالگری، تحریم و بحرانهای سیاسی باعث به خطر افتادن امنیت آن جامعه می شود. ایران نیز از این قاعده مستثنی نمی باشد و درادبیات مربوط به مطالعات امنیتی - دفاعی جدید به ارتباط بهداشت ،امنیت و استقلال و نیز پیامدهای امنیتی بیماریها توجه شده است.
بهداشت و امنیت داخلی و بین المللی روز به روز نیازمند راهکارهایی نوین برای کشورهای در حال توسعه و سازمانهای جهانی از جملهسازمان بهداشت جهانی برای مقابله با تهدیدات بهداشتی در محیط بین الملل می باشد. لذا با توجه به پیشرفت های چشمگیر و افتخارآمیز جمهور ی اسلامی ایران در حوزه سلامت پس از انقلاب اسلامی، مولفه های سلامت و قدرت دفاعی می توانند دوبال حیاتی و لازمجهت رسیدن به قله های استقلال و پیشرفت کشورعزیزمان ایران باشند.
حمیدرضا صمدانی
کارشناس امور فرهنگی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان