دوشنبه ۳۰ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۰:۲۰

یادداشتی از مفدا فسا؛

در باب همبستگی اخلاق حرفه‌ای کادر درمان و رسیدگی به شأن و مطالبات ایشان

اخلاق پزشکی

در این نوشتار، نگاه یکی از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی فسا به شرایط و ملزومات برآورده شدن شرایط اخلاق حرفه ای در دوران کرونا را می خوانیم.فهم بلاواسطه ی نویسنده از اخلاق حرفه ای در دوران کرونا و از داخل میدانی که خود درآن به سر برده است؛ می تواند به عنوان رویکردی باصطلاح "امیک"، برای خوانندگان مفید باشد.

جامعه انسانی همیشه به دنبال ارتقا سطح بهداشت و سلامت فردی و اجتماعی بوده و هست. در راستای این امر هرساله بخشی از بودجه کشور صرف ساخت و توسعه بیمارستان‌ها و مراکز درمانی می‌شود. با این وجود گاهاً شاهد برآورده نشدن انتظارات مردم از کادر درمان بوده‌ایم. انتظاراتی اعم از: پرداخت مالیات، تمایل به دریافت حق ویزیت و دیگر دریافتی‌های خود با دستگاه کارتخوان توسط پزشکان متخصص و غیره و... و.

از دیگر سو، مراجعین انتظار رفتاری مناسب و درخور شأن با یک انسان را از پرستاران هر بخش در یک بیمارستان دارند اما به دلیل کمبود نیرو، شیفت‌های سنگین و حقوق ناچیز  دیده شده است که بعضی از پرستاران و کادر درمان آنگونه که باید و شاید برخورد مناسبی با بیمار و همراهان ایشان نداشته و سبب رنجش آنان شده اند. از این‌ها گذشته اخلاق پزشکی حکم می‌کند که همه بیماران در هر سطح و منسبی که باشند باید از حق و حقوق برابری برخوردار باشند اما در پاره‌ای از موارد دیده شده است که کادر درمان توجه چندانی به این موضوع نکرده و برابری میان بیماران را رعایت نکرده‌اند.

علاوه بر این‌ها روند اداری و کاغذی بیمارستان هم بر مشکلات بیماران افزوده و سبب نارضایتی آنان شده است. از طرفی همه بیماران افراد معمولی و عادی نیستند و بعضی از بیماران می توانند مهربانی، صبوری و حتی صحبت کردن پرستار را به چالش بکشند در این شرایط اگر پرستار نتواند به خوبی بیماران بد اخلاق و کم تحمل را مدیریت کند، صحبت کردن با خانواده بیمار در مورد مشکلات او و نیاز های درمانی و پزشکی بیمار بغرنج خواهد شد. از سویی نحوه صحبت پرستار با بیماران نیز بسیار مهم است و پرستار می تواند در صحبت هایش از عباراتی مانند: “متوجه صحبت شما می شوم” یا “حق با شما است” و یا ” حق دارید که از این موضوع ناراحت باشید” استفاده کند. همچنین بایسته است تا یک پرستار تلاش کند که راه‌حل‌های مختلفی را در حین صحبت به بیمار پیشنهاد بدهد. این کار باعث می‌شود که بیمار آرام آرام به پرستار اعتماد پیدا کند و مطمئن شود که در راستای حل مشکل او تلاش می کند. بعد از ارائه یک راه حل مناسب، بیمار یک آرامش نسبی را به دست خواهد آورد. اما از طرفی باید انتظارات جامعه کادر درمان را هم مدنظر قرار داد.  

در سال‌های قبل از کرونا کادر درمانی و جامعه پزشکی ایران تحت تاثیر اجرای پرهزینه طرح تحول سلامت، علی‌رغم دستاوردهای درمانی قابل توجه و مطلوبی که داشت و عدم امکان تداوم طرح به دلیل وقفه و کمبود منابع مالی به دلیل شیوع ویروس کرونا، با آسیب‌های درونی متعددی مواجه شد. از سویی بخشی از کادر درمانی متخصص که طی سال‌های اجرای طرح از درآمدهای کلان آن بهره‌مند شده بودند با افول طرح با نوعی احساس محرومیت مواجه شدند بدین معنا که این گروه به سادگی نمی‌توانستند خود را با درآمدهای متعارف قبل از اجرای طرح انطباق دهند.

همچنین اجرای طرح تحول، نابرابری محسوسی در میزان بهره‌مندی مجموعه کادر درمان ایجاد کرد؛ به طوری که پرستاران و نیروهای بخش‌های خدمات درمانی و حتی بخشی از پزشکان عمومی در مقایسه با پزشکان متخصص و مشهور با درآمد بسیار کمتری از منابع طرح تحول سلامت بهره‌مند می‌شدند و این نابرابری هنگامی بار سنگینی بر دوش این اقشار نهاد که پای محدودیت استخدام نیروی جدید هم به میدان باز شد.

از این‌ها گذشته در طی ماه‌های اخیر قبل از شیوع کرونا در فضای مجازی و رسانه‌ای شاهد هجمه‌های موجه یا ناموجه و تبلیغات منفی علیه جامعه پزشکی بودیم که طبیعتا هم بخشی از آن‌ها از این اتهام ناخشنود بودند. همه این موارد سبب سوظن و نارضایتی مشترک میان پزشکان و مراجعین شد  و نیز، زمینه ساز تبلیغات منفی جهت درخواست ایجاد نومیدی مردم از کادر درمان کشور. اگرچه خلق جلوه‌های ایثار و از خود گذشتگی های بسیار بالا توسط کادر درمان نیز در این دوران هرگز از ذهان پاک نخواهد شد.

 با این وجود در مدت ۲سال گذشته پرستاران و سایر کادر درمان از جان و خانواده خود گذشتند تا سلامت مردم را حفظ نمایند و اکنون با  فروکش کردن پیک کرونا و واکسیناسیون همگانی، انتظار می رود تا مسوولان عالی رتبه کشور به وعده‌های خود اعم از: اجرای فوری قانون تعرفه گذاری خدمات پرستاری، پرداخت فوق العاده خاص، اصلاح استاندارد نیروی انسانی پرستاری براساس شرایط موجود و واقعی کشور، اجرای کامل قانون ارتقای بهره‌وری برای تمام پرستاران دانشگاهی، تأمین اجتماعی و بخش خصوصی، توجه ویژه به خانواده‌های معظم شهدای سلامت دوره کرونا، عمل نمایند. و عطف توجهی ویژه به مطالبات پرستاران کشور داشته باشند.

بدیهی ست که برآورده ساختن این وعده ها موجب دمیدن روح امید در کالبد جامعه  درمان و خشنودی جامعه پزشکی و پرستاری کشور از دولت خواهد بود.

نویسنده:نازنین زمانی