به گزارش مفدا کرمانشاه، روز چهارم تا دهم خرداد ماه، هفته ملی بدون دخانیات نامگذاری شده است که در این راستا اداره مشاوره و سلامت روان دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه در یادداشتی به بررسی مضرات ناشی از انواع دود دسته اول، دسته دوم و دسته سوم پرداخته است.
دود دست دوم چیست؟
به طور کلی دود سیگار را به سه دسته می‌توان تقسیم کرد: دود دست اول، دود دست دوم و دود دست سوم.
دود دست اول، همان دودی است که افراد سیگاری با استعمال سیگار وارد سیستم تنفسی خود می‌کنند.
دود دست دوم، دودی است که اطرافیان افراد سیگاری استنشاق می کنند.
دود دست سوم، سمومی است که در دود سیگار وجود دارد و قابل رویت نیست، این سموم به محیط اطراف لباس، پوست و مو و وسایل مختلف و … می چسبند و تا مدت ها باقی می‌مانند، حتی در صورت ارتباط با افراد عادی و غیر سیگاری، این سموم به آنها منتقل می‌شود.
به عنوان مثال، وقتی فردی سیگاری کودکی را در آغوش می‌گیرد، این سموم به این کودک منتقل می‌شود. یکی از باورهای اشتباه دیگر نیز این است که سیگار در منزل و در کنار در و پنجره کشیده شود که با این کار سموم موجود در سیگار به در و پنجره چسبیده و این مکان ها تبدیل به مکانی مملو از سموم مختلف تبدیل می‌شود.
در این مطلب سعی داریم تا به دود دست دوم که بسیاری از افراد با آن در تماس هستند، بپردازیم.
دود دست دوم چیست؟
به تعریف CDC (مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها) دود دست دوم دودی است که در نتیجه‌ی سوختن توتون و تنباکو در سیگار، قلیان و پیپ به وجود می‌آید. همچنین دود خروجی از دهان افرادی که سیگار و قلیان و پیپ استفاده می‌کنند نیز دود دست دوم گفته می‌شود.
دود ناشی از سوختن دخانیات حاوی ۷۰۰۰ ماده‌ی شیمیایی است که صد تای آن سمی و ۷۰ ماده‌ی شیمیایی آن سرطان زا می‌باشد.
هیچ فردی که در تماس با دود دست دوم دخانیات است، از عوارض ناشی از آن در امان نیست، حتی اگر تماس با این دود بسیار کوتاه باشد. گزارشات اعلام شده نشان می دهد تا سال ۱۹۶۴، حدود ۲,۵۰۰,۰۰۰ نفر فرد غیر سیگاری، در نتیجه‌ی مشکلات مرتبط با سلامتی ناشی از استعمال دود دست دوم دخانیات جان خود را از دست داده‌اند.
مضررات دود دست دوم:
در کودکان، مواجهه با دود دست دوم سبب مشکلات زیر می‌شود.
۱_عفونت گوش
۲_ حملات آسمی شدید و پر تکرار
۳_ علائم تنفسی مانند سرفه، عطسه، تنفس کوتاه
۴_ عفونت های تنفسی مانند پنومونی و برونشیت
۵_احتمال بالاتر سندرم مرگ زودرس نوزادان
در افراد بزرگسالی که هیچ‌وقت سیگار نمی‌کشند، دود دست دوم عوارض زیر را خواهد داشت.
۱_ بیماری قلبی
استنشاق دود دست دوم در افرادی که خود سیگاری نیستند سبب مشکلات قلبی و عروقی می شود. در مطالعات انجام گرفته سالانه ۳۴,۰۰۰ مرگ ناشی از بیماری قلبی عروقی بین سال های ۲۰۰۵ – ۲۰۰۹ از بزرگسالان غیر سیگاری در ایالات متحده گزارش شده است.
۲_ سرطان ریه
بین سال های ۲۰۰۵ – ۲۰۰۹، سالانه ۷,۳۰۰ مرگ ناشی از سرطان ریه از افراد غیر سیگاری که در معرض دود دست دوم بوده اند گزارش شده است.
۳_سکته
الگوی مواجهه با دود دست دوم: یکی از راه‌های پی‌بردن به مواجهه با دود دست دوم، اندازه گیری کوتینین در بزاق، ادرار و خون است، بدن در صورت مواجهه با نیکوتین موجود در دخانیات، آن را شکسته و ترکیبی که بدست می آید، کوتینین نام دارد.
سخن پایانی
با توجه به همه ی عوارضی که مواجهه با این دود برای بدن دارد، چه باید کرد؟
۱_ ترک سیگار
۲_ اجازه ندهید کسی در خانه ی شما یا محیط اطراف شما سیگار بکشد.
۳_ به کسی اجازه ندهید در ماشینی که شما هستید، سیگار بکشد حتی اگر شیشه ی ماشین پایین باشد.
۴_ اطمینان حاصل کنید مهد کودک یا مدرسه ای که فرزند شما در آن روزهای خود را سپری می‌کند، عاری از دود دخانیات باشد.
۵_ حتی الامکان به رستوران ها و مکان هایی بروید که استعمال دخانیات ممنوع است.
۶_به فرزندانتان آموزش دهید تا از افراد سیگاری و قلیانی و محیط هایی که دود دست دوم در آن وجود دارد، دوری کنند.
تهیه و تدوین: ایوب ایمانی- کارشناس ارشد روانشناسی بالینی- کارشناس اداره مشاوره و سلامت روان دانشجویان