سل یک بیماری عفونی ناشی از میکروبی به نام باسیل سل است که معمولا(۸۰ درصد موارد) ریه ها را مبتلا می‌کند ولی می‌تواند موجب ابتلاء اعضای دیگر بدن مانند استخوانها، مفاصل، مغز، کلیه، پوست و ... نیز شود. یک سوم مردم جهان (حدود ۲ میلیارد نفر) بدون آن‌که احساس بیماری کنند، میکروب سل به حالت نهفته در بدن آنان وجود دارد.
عامل بیماری سل، میکروب میله ای شکل یا «باسیل سل» می‌باشد که به صورت ذرات ریز وارد هوا می شود. این ذرات در صورتی که فرد مبتلا به سل ریوی باشد توسط سرفه ،عطسه ، صحبت در هوا پخش می شوند . یک سرفه می‌تواند ۳۰۰۰ ذره میکروبی وارد هوا نماید و ۵ دقیقه صحبت کردن نیز همین تعداد ذره تولید می کند و عطسه نیز تعداد بیشتر ایجاد می نماید. زمانی که فرد سالم در هوای آلوده به این ذرات میکروبی را تنفس کند، میکروب سل را وارد ریه خود کرده و این میکروب خود را در عرض ۴۸ ساعت به نقاط مختلف بدن می رساند. ولی بعد از آن سیستم ایمنی بدن واکنش نشان داده و اجازه گسترش و فعالیت را به میکروب سل نمی دهد. جهت انتقال بیماری سل ، تماس های طولانی و ورود تعداد زیاد میکروب سل نیاز است. بنابراین فرد آلوده شده به میکروب سل (عفونت یافته) بیمار نبوده و کاملاً سالم می باشد، این فرد حتی میکرووب سل به دیگران منتقل نمی کند و احساس ناخوشی نیز نمی کند. تنها در ۱۰% موارد این دیواره دفاعی به دلائل مختلف تخریب شده و میکروب های خفته و غیرفعال سل بیدار شده و شروع به تکثیر می کنند . در این زمان به دلیل فعالیت شدید میکروب سل بیمار دچار علائم بیماری سل می‌شود.خوشبختانه بیماری سل قابل درمان است. بیماری با مصرف ۴ داروی خوراکی(ایزونیازید، ریفامپین، اتامبوتول و پیرازینامید یا داروهای ۴ ترکیبی) به مدت زمان حداقل ۶ ماه درمان می شود. چنانچه داروهای سل نامنظم، نادرست یا ناکافی مصرف شود یا اینکه خودسرانه قطع شود، میکروب ها به دارو مقاوم شده و سل مقاوم به درمان ایجاد خواهد شد.
اقدام لازم در اولین برخورد با بیمار گزارش به مرکز بهداشت برای درمان بیمار است که دارو به صورت رایگان در اختیار بیمار قرار می‌گیرد.