به گزارش مفدا تبریز، دومین هفته «چهار چهارشنبه باستانی» به همت کانون افق و رسا در روز چهارشنبه، یازدهم اسفند ماه ۱۴۰۰، در ورودی مجتمع فرهنگی و رفاهی در دانشگاه علوم پزشکی تبریز برگزار شد.
بر اساس این گزارش، دومین هفته از «چهار چهارشنبه باستانی» به «اود چرشنبه سی» یا «چهارشنبه آتش» اختصاص یافته بود. در این برنامه، اعضای کانون های افق و رسا با برپایی غرفه به ارائه توضیحات در مورد «اود چرشنبه سی» یا «چهارشنبه آتش» پرداختند. پخش بروشور معرفی چهارشنبه دوم، پذیرایی از حاضران و گرفتن عکس یادگاری با نمادهای این هفته از دیگر بخش های این برنامه بود.

از ویژگی های خاص دومین هفته از «چهار چهارشنبه باستانی»، برپایی سفره هفت سین بود که با هنرمندی اعضای این کانون شکل گرفته بود و نظرها را به خود جلب کرده بود و حاضران در کنار این سفره زبیا و چشم نواز به یادگار عکس می گرفتند.
دبیر کانون افق در گفت و گو با مفدا تبریز اظهار کرد: در سال های اخیر شاهد بودیم که متاسفانه این آیین بومی منطقه دستخوش تحریف گشته بود و آنچه در میان برخی جوانان و نوجوان اجرا می شد با اهداف اولیه این آیین در تناقض بود.
مریم متین فرد با اشاره به اینکه هدف از برگزاری «چهار چهارشنبه باستانی»، آشنایی نسل امروز با آیین های بومی و محلی است، ادامه داد: در برگزاری این چهارشنبه ها به دنبال آن هستیم که دانشجویان با شکل صحیح و اهداف واقعی این آیین ها بدون تحریف آشنا شوند.

وی با بیان اینکه مناسبت های ملی و دینی در فرهنگ ایرانی با هم عجین هستند و تناقضی بین آنها وجود ندارد، افزود: دشمنان با تهاجم فرهنگی به دنبال جدایی مناسبت های مذهبی و ملی هستند و می خواهند آیین های بومی و ملی را در مقابل سنت های دینی قرار دهند.
دبیر کانون افق در بخش پایانی سخنانش با اعلام اینکه آیین های بومی و ملی همگی ریشه دینی و مذهبی دارند، اظهار کرد: تجربه زیست مومنانه مردم این سرزمین موید این مساله است و امیدوارم «چهار چهارشنبه باستانی» در به تصویر کشیدن این مهم موفق باشد.
مریم متین فرد از استقبال دانشجویان از دومین هفته «چهار چهارشنبه باستانی» خبر داد و گفت: در این هفته مسابقه ای نیز اجرا شد؛ به گونه ای دانشجویانی که با سفره هفت سین عکس گرفته اند می توانند آن را به شناسه تلگرامی معرفی شده در کانال کانون افق ارسال کنند و یا عکس را در صفحه اینستاگرامی خود با نام بردن از کانون افق و رسا استوری کنند و به قید قرعه برنده این مسابقه شوند.

چهارشنبه دوم قبل نوروز، «اود چرشنبه سی» یا «چهارشنبه آتش» است. دومین چهارشنبه، «اسگو گئجه سی» (شب اسگو)، «ایکینجی چرشنبه» (دومین چهرشنبه) و «آددی چرشنبه» (چهارشنبه نامدار) نیز نامیده می شود.
چهارشنبه دوم با نماد آتش شناخته می شود؛ چرا که خورشید، خاک را گرم می کند و گرمای از دست رفته اش را باز می گرداند تا آن را برای احیای درختان آماده کند.
هر چهار چهارشنبه آتش روشن می کنند اما در چهارشنبه آتش، تونگال (آتش بزرگ) روشن می کنند و با آن، آتش همه خانه ها را روشن می کنند تا برکت و روشنایی سال جدید در خانه هایشان جریان یابد. از جمله عقاید این چهارشنبه این است که اجاق گاز خانه ها خالی از قابلمه نباشد و حتی چند قابلمه غذا در حال پخت روی آن باشد و به تعداد افراد خانواده در سفره شمع روشن می کنند.
در چهارشنبه آتش، در تنورهای داغ خانه، نان و شیرینی می پزند و کنار شمع، آجیل، خشکبار و سبزه می گذارند تا سالی پربرکت و غنی از دوستی و شیرینی داشته باشند.
در روز چهارشنبه آتش، مردم قبل از طلوع آفتاب، روی تپه بلندی آتش بزرگی روشن میکنند و در حالی که دور آن حلقه زدهاند، طلوع خورشید را انتظار میکشند و در همان حال دستهجمعی میخوانند:
قودوخان قودوخان
سوءندورمه اودوخان
آت اوسته قود گتیر
اولوسا اود گتیر
سوءزو بال قودوخان
اوزو آل قودوخان قودوخان قودوخان.
یعنی: آتش را خاموش نکن
روی اسب حرقههای آتش بیاور
برای مردم آتش بیاور
حرفش چون عسل شیرین است قودوخان
رنگ رویش سرخ است قودوخان.
بعد از اجرای این مراسم هر کس مقداری آتش برداشته و به خانهاش برمیگردد و با آن اجاق خانه را روشن میکند. همچنین پس از خاموشی آتش خاکستر آن را برداشته و بi عنوان نمادی از فراوانی و شکوفایی در مزارع خود پخش میکنند.
در این چهارشنبه با پریدن از روی آتش شعر هایی میخوانند تا از درد و بلاهای گذشته رها شوند.
* آتیل ماتیل چرشنبه
بختیم آچیل چرشنبه
آغریم اوغروم تؤکولسون
اودا توشوب کول اولسون
یانسین اَلُو ساچیلسین
منیم بختیم آچیلسین
یعنی: بپر بپر چهارشنبه
بختم باز کن چهارشنبه
درد و بلام بریزه
بریزه تو آتش خاکستر بشه
بسوزه و دود به پا کنه
بخت منم باز کنه
*آغیرلیغیم، اوغورلوغوم گِئت
قادا بالام، یورقونلوقوم گِئت
یعنی : درد و بلام برو
درد وجودم و خستگیم برو
*آغیرلیغیم اوغورلوغوم
دردیم بلام بو اُدا توکولسون
آغیرلیغیم بیغیرلیغیم بوردا گالسین
دیش آغریم باش آغریم بوردا گالسین
یعنی : درد و بلام به این آتش بریزه
درد و بلام همینجا بمونه
دندون درد و سردردم همینجا بمونه
