به گزارش مفدابهشتی به نقل از مفدا ستاد- دکتر سعیدرضا عاملی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در همایش فرهنگی و دانشگاه اظهار کرد: «آن‌چه منبع اصلی تحول در جامعه بشری در طول تاریخ بوده علم و دین بوده است اما بسیاری تلاش کرده‌اند این دو را از هم جدا کنند و به طور مخصوص در تحولات اروپا که منجر به جدایی دین از همه نهادهای اجتماعی شد این جداسازی امری معنادار تلقی شد و حتی در روزگار ما، مسأله تعارض علم و دین مطرح می‌شود و برخی گمان می‌کنند امر دینی، غیر علمی است و برعکس و حتی در برخی کشورهای اسلامی، نگاهی شرمنده نسبت به طرح مسایل دینی در بستر مسایل آکادمیک وجود دارد و کسی که از جنبه‌ی دانشگاهی صحبت می‌کند نباید از دین صحبت کند چراکه دین را امری خرافی و غیرعلمی تلقی می‌کنند.»
تعارض ایجاد کردن میان علم و دین، یکی از محصولات دنیای لاییک است
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، تأکید کرد: «تعارض ایجاد کردن میان علم و دین، یکی از محصولات دنیای لاییک است که گرفتار کفر و شرک درمورد مقوله‌های متعالی شده. البته امروزه نوعی رنسانس جدید که بازگشت دین به مقوله‌های فرهنگی، علمی و اجتماعی را طرح می‌کند شکل گرفته است.»
وی ادامه داد: «لازم است درباره‌ی وضعیت دانشگاه در ایران نیز اشاره کنم؛ دانشگاه در ایران قدمتی طولانی دارد و به تازگی مشاهده کردم که یونسکو دانشگاه جندی شاپور را به اسم اولین دانشگاه جهان معرفی کرده است که در سرزمین با تمدن ایران بوده و طبیعی ست که در چنین سرزمینی ربع رشید را در جایگاه شهر علمی و چنین دانشگاهی داشته باشیم.»
به گفته‌ی عاملی، در قرن ششم و هفتم میلادی در جندی شاپور بیمارستان جامع داشتیم که شهرت جهانی داشته است. لذا ما از دانشگاه و فرهنگ در جامعه‌ای صحبت می‌کنیم که قدمت دانشگاهی آن قدمتی هزاره‌ای است. درباره‌ی فرهنگ هم باید گفت که فرهنگ مفهوم ثابتی در تاریخ نداشته است؛ چراکه فرهنگ از آن‌چه هست صحبت می‌کند و آن‌چه هست پیوسته تغییر می‌کند لذا اگر امروز از فرهنگ صحبت می‌کنیم آن را در جایگاه یک روش خاص و متمایز زندگی در نظر می‌گیریم.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه‌یادآوری کرد: «فرهنگ باید عناصر متمایز کننده داشته باشد تابه طور اساسی فرهنگ تلقی شود و به مجرد این‌که از فرهنگ ایران صحبت می‌کنیم باید بتوانیم عناصر متمایز کننده آن را ذکر کنیم. در فرهنگ ایران باید دین، زبان و عناصر تمدنی را به اسم این عناصر متمایز کننده در نظر بگیریم. در دوره‌ی ظهور انقلاب اسلامی به نظر می‌رسد این انقلاب متمایزترین امر فرهنگ ایران در دوره‌ی جدید است و اگر ایران را با همه دنیا مقایسه کنیم این انقلاب عنصری پایدار است که چهل و سه سال توانسته وفاداری خودش به ارزش‌ها را حفظ کند و از اصول اولیه‌ای که به خاطر آن انقلاب شده کوتاه نیاید.»
توسعه‌ی علمی در دوران پس از انقلاب اسلامی
استاد دانشگاه تهران با بیان این‌که انقلاب اسلامیبه طور اساسی یک انقلاب فرهنگیِ دانش‌مبنا و دین‌بنیان بوده است و از همان حرکات آغازین بعد از انقلاب، دانشگاه در محور توجه انقلابیان بود، یادآوری کرد: «شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۶۳ به وجود آمد و نگاهی تحول‌گرایانه نسبت به دانشگاه‌ها وجود داشت و شاید اگر دو دانشگاه قبل و بعد از انقلاب را مقایسه کنیم، به خوبی به این عناصر متمایز کننده پی ببریم و از مهم‌ترین نقاط تفاوت، توسعه‌ی علمی در دوران پس از انقلاب و افزایش دانشجوست.»
وی ادامه داد: «نکته دیگر این‌که دانشگاه و حوزه‌ی علمیه، همواره جایگاه و منبع فرهنگ به اسم روش زندگی هستند و اگر در عرصه‌ی فرهنگ نخبگانی و عمومی دقت کنیم که از کجا تأثیر می‌گیرند، باید جایگاه دانشگاه و حوزه را یک منبع تأثیرگذار بدانیم. امروزه در دوره‌ای زندگی می‌کنیم که ظهور ارتباطات جدید و فضای مجازی، ما را وارد عرصه‌ای کرده که هم جهانی شدن در جریان است و هم ملت و امت و جامعه معنا پیدا کرده است؛ به این دلیل که تمایز معنادار شده و رقابت به وجود آمده و به تعبیر آنتونی گیدنز، سنت در بستر تجدد معنا پیدا کرده است.»
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی هم‌چنین گفت: «امروزه با فرامحلی شدن در یک رقابت و حتی در برخی حوزه‌ها در یک تقابل مواجه هستیم؛ به طور مخصوص انقلاب اسلامی عرصه‌ی مقاومت با فرهنگ‌های معارض است که ابعاد سکولار و لاییک و غیرخدایی دارند. به ویژه این‌که انقلاب اسلامی در مبارزه با ظلم و استکبار به خوبی عمل کرده است. لذا در چنین فضایی قوت‌های محلی و ضعف‌های فرامحلی و برعکس، دانشگاه متفاوتی را ایجاد می‌کند و دانشگاه‌های ایرانی را با دانشگاه های غیرایرانی پیوند می‌زند.»
وی تأکید کرد: «اگر به رابطه دانشگاه و فرهنگ در سطح جهانی نگاه کنیم، دو الگو برجسته است که یکی الگوی سنتی نخبه‌گراست که دانشگاه را محلی برای پیوند نخبگان و جامعه در نظر می‌گیرد و با ظهور فن‌آوری‌های جدید با دانشگاهی متفاوت و نسبتی دیگر میان دانشگاه و فرهنگ مواجه هستیم که رابطه دانشگاه با امر توده‌ای ست و در این جا دانشگاه با امر عمومی پیوند می‌خورد.»
دیدگاه خوش‌بینانه و بدبینانه نسبت به دانشگاه
به گفته‌ی عاملی، وقتی از دانشگاه و علم صحبت می‌کنیم به طورطبیعی چنین ادعایی نمی‌کنیم که دانشگاه و دانش مبدأ خیر مطلق هستند؛ بلکه اگر علم تبدیل به نیرنگ شود دیگر علم نیست؛ بلکه از مناسبات دانشی برای ساخت بمب اتم، سلطه و استمرار بخشیدن به نظام سرمایه‌داری استفاده می‌کند؛ بنابراین دانشگاهی که با نگاه متعالی به جامعه نگاه نکند، می‌تواند منبع گمراهی جامعه باشد.
به گزارش مرکز خبر شورای عالی انقلاب فرهنگی، وی ادامه داد: «برخی دیدگاه‌ها معتقد هستند دانشگاه سازنده فرهنگ است؛ اما دیدگاه بدبینانه بر این باور است که به دلیل این‌که دانشگاه از مسیر اولیه خودش خارج و وارد دوره‌ای شده که به نوعی کمک کننده به نظام‌های حاکم بر جهان است. لذا این دانشگاه، منافع عمومی را مورد توجه قرار نداده و وارد عرصه‌ای شده که نظام سلطه را تقویت کرده و در روی‌کرد دیگری باعث تقویت کمپانی‌ها و شرکت‌های بزرگ سرمایه‌داری شده است. این نگاه معتقد است دانشگاه به مسایل اجتماعی و انسانی و به طور خاص فرهنگی توجهی نداشته است و امروزه کمپانی‌هایی همانند گوگل، فولکس واگن و ... قدرترین دانشمندان جهانی را در کنار خودشان گرد آورده‌اند و همین امر منجر به تقویت نظام سرمایه‌داری شده است. برخی معتقدند دانشگاه‌ها به دلیل کمبود بودجه و منابع به صورت ناخودآگاه به این سمت حرکت کرده‌اند لذا دانشگاه در الزامات نظام سرمایه‌داری به بازار کسب و کار از مسیر کار علمی کشیده شد »
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی یادآوری کرد: «به نوعی دانشگاه از هدف اصلی که پیشرفت جامعه و تقویت فرهنگ و عمومی و حل معضلات اساسی جامعه است منحرف شده و تمام هم و غم آن افزایش رتبه‌ی دانشگاه و استاد است و حتی دانشگاه، آزادی خود را از دست داده و به سمتی حرکت می‌کند که اقتصادِ دانشگاه و استاد را تأمین کند؛ نه این که علم و دانش را در خدمت جامعه قرار دهد به نظرم مهم‌ترین کارکرد فرهنگی دانشگاه، پیوند زدن علم و دین است؛ اما متأسفانه سکولاریسم باعث شد دانشگاه در مسیر جدایی علم از دین حرکت کند اما دانشگاه در ایران نمادی از فرهنگ این کشور است و باید به منظور مسایل دینی حرکت کند و بتواند توان نقد و فهم تحلیلی جامعه را تقویت کند »
· لینک کوتاه
کد خبر274222
ارسال نظر