به گزارش مفدا - گناباد، تغییر زندگی از زندگی خانوادگی به زندگی دانشجویی با وجود رویارویی دانشجو با فرصت های جدید برای او تنش زاست. به ویژه دانشجویان ساکن خوابگاه احساس غربت و دل تنگی را تجربه می کنند که این امر بر پیشرفت تحصیلی و عملکرد تحصیلی و اجتماعی دانشجویان مؤثر است. تغییر زندگی خانوادگی به زندگی خوابگاهی و دانشجویی و رویارویی دانشجویان در محیط خوابگاهی و همزیستی با دانشجویان مختلف با اقوام و فرهنگ متفاوت، تجربه ای جدید برای دانشجویان به شمار می رود. در صورتی که دانشجویان، مهارت ها و تکنیک های لازم در این خصوص را کسب کرده و نحوه تعامل و برخورد با هم خوابگاهی خود را بدانند، کمتر دچار اختلالات روحی و شخصیتی می‌شوند.
ورود به دانشگاه اغلب با تغییرات زیاد اجتماعی و انسانی همراه است که در کنار پذیرش نقش جدید دانشجویی باعث می شود فرد احساس کند نیاز به یک تغییر و تحول شناختی اساسی دارد. قرار گرفتن در این شرایط، فشارهای روانی و نگرانی هایی را برای دانشجو به همراه می آورد که این استرس ها می‌تواند عملکرد او را در دانشگاه تحت تأثیر قرار دهد. دوری از خانواده، نداشتن علاقه به رشته تحصیلی و محدودیت امکانات رفاهی دانشگاه ها نیز اغلب باعث افت دانشجویان چه از لحاظ تحصیلی و چه از لحاظ روانی می شود.
توصیه‌هایی به دانشجویان خوابگاهی جهت سازگاری بهتر در خوابگاه:
۱ . سعی کنید تا حد ممکن محیط فیزیکی قبلی خود را در محیط جدید خوابگاه احیا کنید مثلا به همراه بردن یک تابلو نقاشی یا پوستر مورد علاقه و نصب آن در اتاق یا اشیاء دیگری که محیط فعلی شما را تا اندازه ای هر چند کم شبیه محل زندگی قبلیتان می‌کنند .
۲ . به خودتان فرصت دهید :
شما در حال سازگار شدن و انطباق یافت با یک وضعیت جدید هستید . مدتی طول می‌کشد تا با محیط های جدید نظیر جاهای مختلف دانشگاه، دانشکده ، خوابگاه ، محل‌های مختلف دانشگاه و ..... آشنا شوید .
۳ . تماس‌های خود را با خانواده به خصوص در روزهای اول زندگی خوابگاهی به صورت تلفنی ، نامه ، ایمیل یا هر طریق دیگری حفظ کنید. چرا که حتی شنیدن صدای افراد خانواده می‌تواند موجب احساس آرامش در شما و تسکین غم غربت شود. سعی کنید دوستان جدیدی پیدا کنید و در مورد شرایط جدید و احساسات مشترک با آنها صحبت کنید . مسلما در می یابید که آنها نیز با شما دارای احساسات مشابه‌ای در این زمینه هستند و این امر علاوه بر فراهم کردن حمایت عاطفی از سوی دوستان موجب کاهش هر چه بیشتر استرس می‌شود .
۴ . از دانشجویان ترم های بالاتر و از تجربیات آنها در جهت سازگاری بهتر و برداشتن موانع سود بجویید ، چرا که آنها قبلا با مسائل کنونی شما مواجه شده‌اند و دانستن شیوه‌های مقابله و روش‌های کنار آمدن با مسائل خوابگاه می‌تواند مفید واقع شود .
۵ . دفترچه های راهنما ، بروشورها و کتابچه‌های خاصی را که از طریق مرکز مشاوره دانشگاه تدوین می‌شود مطالعه کنید. در این بروشور ها ممکن است بسیاری از مواردی را که مورد نیازتان است به یابید. نظیر سازگاری با شرایط جدید ، غم غربت ، کنار آمدن با هم اتاقی ها .
۶ . در صورت نیاز با مشاوران و روانشناسان مرکز مشاوره دانشگاه و خوابگاه تماس و مراجعه کنید. مواردی که در زندگی مشترک با هم اتاقی‌ها باید به توافق برسید . گذاشتن جلسه هفتگی و تصمیم گیری در رابطه با موضوعات مختلف اتاق و خوابگاه و با نوشتن صورت جلسه و امضاء کلی اعضای اتاق و احترام گذاشتن به نظر اکثریت اعضای خوابگاه .
۷ . فضای اتاق و جایگاه هر یک از افراد :
اکثر دانشجویان به ویژه دانشجویان شهرستانی در بدو ورود به دانشگاه خود را در میان انبوهی از موقعیت ها و تجارب جدید می بینند و با افرادی مواجه می شوند که از شهرها و روستاهای دیگر و با زبان ها و فرهنگ های مختلف هستند و هر یک ایده و عقاید خاصی در مورد موضوعات مختلف دارند و باید در شهر جدید و دور از خانواده، زندگی جدیدی را شروع کنند.بهتر است هر کس تختخواب ، کمد ، قفسه کتابها ، لوازم خود و فضا های مشترک اتاق را مشخص کند و چگونگی استفاده از آنها را نیز با توافق یکدیگر تعیین کند.
۸ . لوازم مشترک و لوازم شخصی :
به لحاظ زندگی مشترک ممکن است مجبور به تهیه لوازمی بشوید که برای آشپزی ، نظافت اتاق و لباس ها و ...... مورد نیاز باشند ، اما باید مشخص شود که کدام وسایل شخصی و کدام عمومی هستند و در چه صورتی دیگران اجازه استفاده از آنها را دارند مثل (حوله ، ماشین ریش تراش ، شانه ، صابون و ....)
۹ . نحوه خرید و پرداخت مخارج مشترک :
باید مشخص کنید که چه کسی و به چه صورت مسئولیت براورد هزینه ها و خرید ها را بر عهده بگیرد و چگونه دخل و خرج شود .
۱۰ . زمان مطالعه :
باید اوقاتی از روز و شب را برای مطالعه اختصاص دهید و بر سر این موضوع با هم اتاقی‌هایتان به توافق برسید .
۱۱ . زمان خوابیدن و بیدار شدن :
الگو نامنظم خواب به مشابه یکی از علت های اساسی خستگی دانشجویان به شمار می رود و یکی از علل این بی نظمی ممکن است عدم توافق بر سر این مسئله بین اعضای یک اتاق باشد .
۱۲ . پذیرش مهمان :
مسلما بسیار پیش خواهد آمد که مهمان‌هایی را به اتاق تان دعوت کنید و یا این کار از سوی هم اتاقی‌هایتان صورت گیرد . بهتر است در مورد نحوه پذیرش ، روزها و ساعت آمدن میهمان در زمان‌های خاص مانند دوره امتحانات به توافق برسید .
۱۳ . نظافت و نظم و ترتیب :
در مورد معیار های پاکیزه گی با یکدیگر به گفتگو بنشیند و مسئولیت تمیز کردن اتاق را بین خود تقسیم کنید چرا که در زندگی گروهی رعایت بهداشت فردی و گروهی الزامی است .
۱۴ . تلفن ها و پیام ها :
باید مشخص کنید که چه کسانی با شما تماس می‌گیرند یا خواهند گرفت و در صورت نبودن شما چه کسی صلاحیت دریافت پیام های مربوط به شما را دارد و چگونه .
۱۵ . امنیت :
باید مشخص شود که چه کسانی حق داشتن کلید اتاق را دارند چه مواقعی درب اتاق باید قفل باشد وکمد های شخصی چطور و .....
۱۶ . برخی عادات شخصی :
برخی عادات نظیرگوش کردن به موسیقی‌های خاص و نگاه کردن فوتبال و دیگر عادات به نوعی تجاوز به حقوق دیگران است لذا بهتر است در مورد این موارد صحبت کنید.
بررسی چند موضوع شایع در میان هم اتاقی‌ها :
۱ . عدم مسئولیت پذیری هم اتاقی‌ها :
ممکن است هم اتاقی شما بدون اجازه وسایلتان را بردارد و همیشه ظروف را نشسته در اتاق رها کند و یا به وظایف خود که در فهرست قوانین اتاق متعهد شده است عمل نکند .
۲ . با هم اتاقی خشمگین چگونه رفتار کنیم :
گاهی اوقات پیش می آید که وقتی سعی می کنیم در مورد مسائل و مشکلات با هم اتاقی تان صحبت کنید ، سرتان داد می زند و به پرخاشگری متوسل می شود ، چگونه می توانید جلوی این کارهای او را بگیرید . پاسخ این است که احتمالا در این شرایط نمی توانید زبانی دوستانه ، آرام و معقول معمولا واکنش مشابه ایجاد می کند ولی نه همیشه هم اتاقی شما ممکن است نتواند به طور مناسب با درخواست‌های شما رو به رو شود ویکباره حمله ور شود برخی افراد اینگونه‌اند . با این حال هنوز معتقدیم که شما باید نگرانی‌های خود را ابراز کنید . پرخاشگری نباید شما را به سکوت و عقب نشینی وادار کند . دو روش در این زمینه وجود دارد که به عنوان آخرین راه حل پیشنهاد می‌شود :
الف : پا فشاری در بیان خواسته ها
ب : عقب نشینی راهبردی و .......
۳ . حسادت نسبت به هم اتاقی :
گاهی هم اتاقی‌ها نسبت به هم حسادت می ورزند ، گویی طرف مقابل همه چیز های خوب را یک جا دارد ، زیبایی ، هوش و استعداد ، امکانات مادی ، جاذبه های اجتماعی و .....
چگونگی برخورد با هم اتاقی که از مشکلات رفتاری ، عاطفی و شخصیتی رنج می برد و در روابط با هم اتاقی ها مشکل دارد مانند وسواس ، افسردگی ، اضطراب . باید توجه داشت که امکان دارد در خوابگاه یکی از هم اتاقی ها از بیماری وسواس یا افسردگی رنج ببرد و ما باید چگونه با آن برخورد کنیم و چه نقشی را به عنوان هم اتاقی و دوست ایفا کنیم .
۴ . چگونگی بر خورد با هم اتاقی یا هم اتاقی هایی که مصرف سیگار ، قلیان ، مشروبات الکلی و غیره احتمال دارد که ما در اتاق یا خوابگاهی زندگی کنیم که افرادی باشند که از سیگار یا قلیان و یا مشروبات الکلی و غیره استفاده کنند . برخورد ما به عنوان یک هم اتاقی و دوست چگونه باشد و از چه راهبرد ها و راه حل هایی استفاده کنیم که خود ما هم آلوده نشویم . از جمله استفاده از مهارت حل مساله و مهارت نه گفتن و جرات مندی .
در صورت مواجه شدن با افراد مزاحم و زور گو در خوابگاه و یا در مسیر خوابگاه و دانشگاه چگونه بر خورد کنیم و از چه راهبرد هایی استفاده کنیم .
اداره مشاوره و سلامت روان دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی گناباد