به گزارش مفدابهشتی- دکتر سمیه شعبانی روان‌شناس مرکز مشاوره و مدرس این وبینار با بیان این‌که خودمراقبتی، عملی‌ست که در آن، هر کسی دانش، مهارت و توان خود را یک منبع برمی‌شمارد، تا به طور مستقل از سلامت خود مراقبت کند، گفت: «خودمراقبتی رفتار و شیوه‌ای از زندگی‌ست که جنبه های مختلف مانند: پیش‌گیری از بروز بیماری، بهداشت غذایی، ورزش و ... را در برمی‌گیرد. بر کسی پوشیده نیست که روش زندگی مدرن و محیط زیست امروز تأثیرات سویی بر سلامت دارد. به همین دلیل است که خودمراقبتی اهمیت فراوانی خواهد داشت؛ اما تنها نبود احساس ناراحتی یا بیماری نشان‌دهنده‌ی سلامت مطلوب نیست؛ بل‌که سلامت شامل وضعیت مطلوب جسمی، روانی و اجتماعی‌ست و فقط به بیمار بودن خلاصه نمی‌شود.»
وی افزود: «در این وبینار آموزشی ابتدا به تعریف مفاهیمی مانند: مواد مخدر، اعتیاد، سوء مصرف مواد، وابستگی به مواد، تحمل و وسوسه پرداخته شد.»
این مدرس اظهار داشت: «اعتیاد حالتی‌ست که فرد هم از نظر جسمانی و هم از نظر روانی به ماده مخدر وابستگی پیدا می‌کند. سوء مصرف مواد بدین معناست که اگر چه فرد به مواد اعتیاد ندارد، ولی آن را مصرف می‌کند. حالتی که فرد در اثر مصرف ماده دچار اختلال‌هایی در زندگی شده، اما هنوز واجد ملاک‌های وابستگی به مواد نشده است.»
روان‌شناس مرکز مشاوره و سلامت روان دانشجویان افزود: «وابستگی بیماری بالینی‌ست که با تظاهرات رفتاری، شناختی و فیزیولوژیک خود را نشان می‌دهد و باعث می شود فرد مصرف مواد را به رفتارهای دیگر ترجیح دهد. هم‌چنین در ادامه درباره‌ی روند کلی اعتیاد: مصرف، سوء مصرف و اعتیاد صحبت شد و مؤلفه‌های شکل‌گیری اعتیاد یعنی: برانگیزان‌ها، تفکرات، وسوسه، و فاکتورهای عملی‌کننده‌ی این افکار عملی و مصرف آن، بررسی، و بیان شد که برانگیزان‌ها می‌توانند افکار مربوط به مصرف مواد و وسوسه را تحریک کنند که شامل برانگیزان‌های بیرونی و درونی‌ست. برانگیزان‌های بیرونی شامل افراد، مکان‌ها، اشیا و دوره‌های زمانی‌ست و برانگیزان‌های درونی شامل خشم، افسردگی، ناکامی، برانگیختگی جنسی، هیجان، احساس خستگی و کسالت است.
هم‌چنین در ادامه‌ی وبینار درباره‌ی مثلث قدرت که یکی از عوامل کمک‌کننده در پیش‌گیری از سوء مصرف مواد است، بحث شد، و مدرس توضیح داد که مثلث قدرت شامل احساس تعلق، تمامیت و رابطه است.
مدرس این وبینار آموزشی ادامه داد: «چنان‌چه هر کدام از اضلاع این مثلث در خانواده شکل نگیرد، مثلث قدرت در فرد ساخته نمی‌شود و از همین جا اولین ترس و هراس از نه گفتن آغاز می‌گردد؛ چون قدرت که منشأ ایجاد اعتماد به نفس، شادمانی و توانمندی‌ست، دچار خلل است.»
هم‌چنین با دانشجویان درباره‌ی مفهوم مقاومت خودکارآمدی ( Resistance Self-efficacy) گفت‌وگو شد.
در ادامه‌ی این وبینار دکتر شعبانی به معرفی انواع مواد مخدر در سه دسته: مواد سستی‌زا، توهم‌زا و توان‌افزا پرداخت. هم‌چنین انواع مواد مخدر طبیعی و صنعتی با عوارض، جسمانی، روان‌شناختی و رفتاری آن‌ها در بلندمدت و کوتاه‌مدت برای دانشجویان توضیح داده شد.»
هم‌چنین برنامه‌های پیش‌گیری از سوء مصرف مواد به دلیل بی‌توجهی به نقش عوامل درونی در سبب‌شناسی سوء مصرف مواد که تاکنون موفقیت بسیاری کسب نکرده‌اند، بررسی و نقد شد.
شعبانی درمورد رویکردهای جدید افزود: «سوء مصرف مواد در جایگاه رفتاری آموخته‌شده و رفتار کنشی که از تعامل بین عوامل اجتماعی (بین فردی) و عوامل فردی (درون فردی) منتج شده، مفهوم‌سازی شده است. این مفهوم دارای ویژگی‌های مهمی مانند: تأکید بر آموزش مهارت‌های خود مدیریتی شخصی و مهارت‌های اجتماعی‌ست.»
گفتنی‌ست این وبینار آموزشی نخستین جلسه از مجموعه وبینارهای خودمراقبتی با تأکید بر پیش‌گیری از رفتارهای پر خطر در تاریخ اول اسفند ماه سال جاری برگزار شد.
انتهای پیام
کدخبرنگار 110114