سردار حاج قاسم سلیمانی متولد ۲۰ اسفند ۱۳۳۵ در کرمان، فرمانده ارشد نظامی ایران بود.
در روستای قنات ملک از شهرستان رابر استان کویری و کوهستانی کرمان به دنیا آمد. یک خواهر و یک برادر بزرگتر و یک برادر کوچکتر داشت.
وی تا سال ۱۳۴۶ که ۱۱ ساله بود در این روستا تا مقطع ابتدایی تحصیل کرد.
از ۱۲ سالگی برای ادامه تحصیل راهی شهر کرمان شد سپس در نوجوانی به کار بنایی مشغول و در ابتدای جوانی از پیمانکاران سازمان آب کرمان شد.
زندگی خانوادگی
حاج قاسم در جوانی ازدواج کرد که حاصل آن ۴ فرزند است، دو دختر که نام یکی از آن ها زینب و دیگری فاطمه است، و دو پسر ایشان حسین و محمدرضا نام دارند.
حاج قاسم به همراه خانواده در شهرک شهید دقایقی در شمال شرقی تهران محله شیان کنار پارک جنگلی لویزان زندگی می کردند.
ورود به سپاه در ۲۲ سالگی
سال ۱۳۵۷ در پیروزی انقلاب اسلامی که ۲۲ سال داشت با اولین نیروگیری سپاه پاسداران کار خود در سازمان آب را ترک کرد و به این نهاد نظامی پیوست.
بعد از سپری کردن دوره آموزش نظامی ۴۵ روزه به رغم هیچ سابقه قبلی و به جهت عملکرد خود در آموزشی ، بعنوان مربی انتخاب شد.
وی از فرماندهان عملیات‌های والفجر هشت، کربلای چهار و کربلای پنج بود.
قاسم سلیمانی در سال ۱۳۷۹ش از سوی آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران، به فرماندهی سپاه قدس منصوب شد
فرماندهی در جنگ تحمیلی
در سال ۱۳۵۹ که ۲۴ ساله بود با شروع جنگ ایران و عراق با گردانی متشکل از نیروهای کرمان که بعدا به تیپ زرهی و لشکر ۴۱ ثارالله معروف شد به جبهه رفت.
جانبازی
قاسم سلیمانی اولین بار آذر ماه ۱۳۶۰ در عملیات مشترک ارتش و سپاه بنام طریق القدس در غرب سوسنگرد بر اثر انفجار خمپاره از دست راست و شکم مصدوم شد.
دو انگشت دست راست ایشان یادگار جانبازی آن دوران می باشد.
مبارزه با مواد مخدر
در سال ۱۳۶۷ بعد از پایان جنگ ، قاسم سلیمانی ۳۲ ساله با لشگر ۴۱ ثارالله فرماندهی مبارزه با قاچاقچیان مواد مخدر و اشرار در شرق کشور را برعهده گرفت.
دیوید پترائوس ژنرال ۴ ستاره ارتش آمریکا که بالاترین درجه نظامی در ارتش ایالات متحده محسوب می شود درباره حاج قاسم سلیمانی می گوید:
چیزی که من می توانم بگویم این است که وی فردی بسیار توانمند ، مدیر و دشمنی شایسته است.
اردیبهشت ۱۳۹۰ وزارت امور خارجه آمریکا سلیمانی را به دلیل همکاری با نیروهای سوریه در جریان خاموش کردن اعتراضات مردمی این کشور تحریم کرد.
خادمی امام رضا
حاج قاسم سلیمانی تیر ماه ۱۳۹۳ با حکم سید ابراهیم رئیسی تولیت وقت استان قدی رضوی به خادمی حضرت امام رضا (ع) مفتخر شد.
دریافت بالاترین نشان نظامی
سردار سلیمانی که ۴ بهمن ۱۳۸۹ به درجه سرلشکری رسیده بود در ۲۰ اسفند ۱۳۹۷ نشان فتح ، عالی ترین نشان نظامی تاریخ جمهوری اسلامی را از رهبری گرفت.
در آئین اهدای این نشان ، مقام معظم رهبری او را شهید زنده نامید و برای وی آرزوی شهادت و نیل به بهشت را کرد.
در ۱۹ اسفند ۱۳۹۷ش آیت‌الله خامنه‌ای، نشان ذوالفقار - عالی‌ترین نشان نظامی ایران - را به شهید سلیمانی اهدا کرد. طبق آئین‌نامه اهدای نشان‌های نظامی جمهوری اسلامی ایران، این نشان به فرماندهان عالی‌رتبه و رؤسای ستادهای عالی‌رتبه در نیروهای مسلح اهدا می‌شود که تدابیر آنها در طرح‌ریزی و هدایت عملیات‌های رزمی موجب حصول نتایجمطلوب شده باشد.
فعالیت های نظامی
او در حوادث انقلاب اسلامی ایران با روحانی مشهدی به نام رضا کامیاب آشنا شد و او را وارد جریانات انقلاب کرد. به نقل از سهراب سلیمانی، برادرش یکی از گردانندگان اصلی راهپیمایی‌ها و اعتصابات کرمان در زمان انقلاب بود.
دوران جنگ ایران و عراق
حاج قاسم سلیمانی پس از انقلاب اسلامی ایران، در سال ۱۳۵۹ش عضو سپاه پاسدارن انقلاب اسلامی شد و هم‌زمان با شروع جنگ ایران و عراق، چند گردان را در کرمان آموزش داده و به جبهه‌ها فرستاد. وی در دوره‌ای فرماندهی سپاه آذربایجان غربی را بر عهده داشت. سلیمانی در سال ۱۳۶۰ش با حکم محسن رضایی فرمانده وقت سپاه پاسدارن، به عنوان فرمانده لشکر ۴۱ ثارالله منصوب شد.
عملیات کربلای ۵ از مهم‌ترین عملیات‌های ایران در دوران جنگ دانسته شده که تضعیف موقعیت سیاسی و نظامی ارتش بعث عراق و تثبیت اوضاع به سود قوای نظامی ایران از نتایج آن ارزیابی شده است.
فعالیت های پس از دفاع مقدس
سردار سلیمانی پس از پایان جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۶۷ش، به کرمان بازگشت و درگیر جنگ با اشراری شد که از مرزهای شرقی ایران هدایت می‌شدند. وی تا قبل از انتصاب به فرماندهی سپاه قدس، با باندهای قاچاق مواد مخدر در مرزهای ایران و افغانستان می‌جنگید.
فرماندهی سپاه قدس
حاج قاسم سلیمانی در سال ۱۳۷۹ش از سوی آیت‌الله خامنه‌ای به فرماندهی سپاه قدس منصوب شد. بر اساس گزارش نقل شده سپاه قدس در سال ۱۹۹۰م جهت افزایش فعالیت برون‌مرزی ایران شکل گرفت وسردار سلیمانی پس از احمد وحیدی دومین فرمانده سپاه قدس ایران شد.
طبق این گزارش، شهید قاسم سلیمانی نقش کلیدی در تقویت نفوذ ایران در خاورمیانه به ویژه در ناآرامی‌های منطقه‌ای معروف به بیداری اسلامی (بهار عربی) ایفا کرده است.
حضور در عراق و سوریه و مبارزه با داعش
سردارقاسم سلیمانی از فرماندهان مبارزه علیه داعش در عراق و سوریه بود. داعش گروهی سلفی بود که پس از سقوط صدام در عراق و خلاء قدرت در این منطقه، پدید آمد. ایران برای حفظ امنیت و کنترل منطقه، مبارزه با این گروه را آغاز کرد. در سال ۲۰۱۱م نیروهای تحت فرمان شهید سلیمانی از جمله لشکر فاطمیون و تیپ زینبیون جهت مبارزه با داعش و نیروهای شورشی راهی سوریه شدند. همچنین در سال ۲۰۱۴ شهر موصل به تصرف داعش درآمد و بغداد، پایتخت عراق نیز تا مرز سقوط پیش رفت؛ قاسم سلیمانی با سازماندهی بخشی از نیروهای حشد الشعبی نقش مؤثری در اخراج داعش از عراق داشت. حیدر العبادی نخست‌وزیر وقت عراق، از قاسم سلیمانی به عنوان یکی از اصلی‌ترین متحدان عراق در مبارزه با داعش نام برد. سلیمانی در نامه‌ای خطاب به آیت الله خامنه‌ای که ۳۰ آبان ۱۳۹۶ش در رسانه‌های ایران منتشر شد، پایان داعش را اعلام کرد و از برافراشته شدن پرچم سوریه در البوکمال از شهرهای سوریه در نزدیکی مرز عراق خبر داد. روزنامه اسرائیلی هاآرتص، سلیمانی را متهم به حضور در عملیات موشکی علیه اسرائیل و اقدام علیه یهودیان دنیا کرده است.
فعالیت های سپاه قدس ایران در کنار دیگر مبارزان ضد گروه های تروریستی در نهایت سبب شد تا داعش در کشورهای عراق و سوریه نابود شود.
بخشی از پاسخ آیت‌الله خامنه‌ای به نامه شهید قاسم سلیمانی درباره پایان سیطره داعش:
شما با متلاشی ساختن تودۀ سرطانی و مهلک داعش نه‌فقط به کشورهای منطقه و به جهان اسلام بلکه به همۀ ملت‌ها و به بشریت خدمتی بزرگ کردید.
شهادت سردار سلیمانی
۱۳ دی ماه ۱۳۹۸ سردار سلیمانی به همراه ابومهدی المهندس معاون وقت نیروهای حشد الشعبی عراق توسط نیروهای ارتش آمریکا به شهادت رسید.
طی این عملیات تروریسی سردار سلیمانی به همراه چهار همراه ایرانی خود بنام های سردار حسین پورجعفری (دستیار)، سرهنگ شهرود مظفری نیا (محافظ)، سرگرد هادی طارمی (محافظ)، و سروان وحید زمانیان (محافظ) به درجه رفیع شهادت رسید.
در این حمله ۱۰ نفر دیگر شهید شدند که پنج نفر از آنها از نیروهای نظامی ایران و پنج نفر از فرماندهان نیروی حشد الشعبی عراق می باشند.
تشییع پیکر از عراق تا ایران
۱۴ دی ۱۳۹۸ پیکری قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس و سایر کشته شدگان بعد از تشییع در شهر کاظمین و بغداد به ایران آورده شدند.
پیکر سردار ۱۵ دی ماه ۹۸ ابتدا به اهواز برده شد سپس در ۱۶ دی مراسمی با حضور رهبر انقلاب در تهران گرفته شد و نهایتا ۱۷ دی راهی کرمان شد.
حضور گسترده مردم در روز تشییع پیکر سلیمانی در تهران به حدی بود که خبرگزاری فرانسه آنرا گسترده ترین تجمع در ایران بعد از رحلت امام خمینی (ره) ذکر کرد.
پیام رهبر معظم انقلاب:
ملّت ایران یاد و نام شهید عالی‌مقام سردار سپهبد قاسم سلیمانی و شهدای همراه او بویژه مجاهد بزرگ اسلام جناب آقای ابومهدی المهندس را بزرگ خواهد داشت.
دی ماه سال ۱۴۰۰/ گرد آوری: ستاره وفایی خبرنگار مفدا دانشگاه علوم پزشکی ایران