به گزارش مفدامشهد، بهناز بیوکی، روانشناس اداره مشاوره و سلامت روان دانشگاه مطلبی در خصوص «نحوه کمک کردن» نوشته است که با هم می‌خوانیم.
چطور میتوانم کمکش کنم؟ این سوالی است که در جلسات درمان بسیار با آن روبرو می شویم. دغدغه غالب افراد برای کمک کردن به عزیزانشان.
ما همیشه به دنبال نشان دادن راه‌حل‌های درست، انتخاب های مناسب و نکات کلیدی کمک کننده هستیم..بدون توجه به نیاز، سوال و حتی تفاوت های طرف مقابلمان شیوه های مرسوم خودمان برای حل مشکلات را برایش فهرست میکنیم و پیش از درک مسائل، نوید دستیابی به راه های نجات بخش میدهیم.
اما به راستی چرا راه حل های ما در واقعیت کمک زیادی به تغییر وضعیت روانی و بیرونی طرف مقابلمان نمیکند؟!
چرا با وجود گذاشتن انرژی زیاد کمتر و کمتر در یاری کردنش موفق میشویم؟
به نظر می‌رسد اساسی‌ترین و مهمترین بخش یاری دهنده برای هر فرد گوش دادن به اوست. شاید به نظر برسد که گوش دادن به دیگران ساده‌ترین و پیش پا افتاده ترین کاری است که روزمره همه ما به آن مشغول هستیم اما برای کمک کردن به افراد شنیدن تنها کافی نیست بلکه ما نیازمند مهارت گوش دادن فعال هستیم. شنیدن فرایندی خودکار و ناآگاهانه است بحثی کاملاً فیزیولوژیک که صرفاً به تحریک اعصاب شنوایی ما در اثر امواج صوتی گفته می شود. اما گوش دادن مهارتی شناختی و فعالیتی ذهنی است. اساسی ترین مهارت پایه ای ارتباط بین فردی که نیازمند صرف انرژی بسیار زیادی است گوش دادن فعال توانایی توجه و درک آن چیزی است که مخاطب می گوید و آنچه که به زبان نمی آورد.
در غالب اوقات ما به جای گوش دادن موثر و فعال در حال گوش دادن به شیوه گزینشی، تدافعی، تحت‌اللفظی و شبه گوش دادن هستیم. در گوش دادن گزینشی ما تنها به بخش های خاصی از کلام طرف مقابلمان توجه میکنیم، بخش هایی از کلام مخاطب که برای ما جالب، مهم و یا قابل درک است. در گوش دادن تدافعی تنها به قصد پاسخ دادن و یا نشان دادن واکنش مناسب گوش میدهیم. در گوش دادن تحت اللفظی تنها ظاهر کلام مخاطب مورد توجه قرار میگیرد و جملات به شکلی کاملا عینی تفسیر میشوند. و در شبه گوش دادن نیز به ظاهر به کلام مخاطب توجه میکنیم اما در حقیقت تمرکز و حواس ما جایی غیر از آنجاست اما برای گوش دادن فعال و موثر چه باید کرد
اولین شرط برای گوش دادن فعال داشتن حوصله وقت و انگیزه کافی برای این کار است. به یاد داشته باشیم صداقت شرط مهم روابط سالم است. تظاهر به شنیدن و یا گوش دادن نامناسب بسیار بیشتر از به تعویق انداختن مکالمه برای زمان مناسب آسیب زننده خواهد بود. موانع زیادی وجود دارند که مانع از گوش دادن ما به شیوه موثر و فعال خواهند شد
رفتارهای بدنی گویای خستگی و بی حوصلگی مثل خمیازه کشیدن و یا نگاه کردم به ساعت، عدم تماس چشمی، وجود عوامل حواس پرتی درونی و بیرونی، عدم صبوری لازم و کامل کردن جملات فرد گوینده، مسخره کردن، تحقیر کردن، موعظه کردن و نصیحت کردن و نشان دادن راه حل های سریع، فقدان همدلی و عدم توجه به احساسات گوینده، کوچک شمردن مشکلات وی و یا کم اهمیت جلوه دادن مسائل او، مقایسه کردن و قضاوت کردن همه و همه جهت مکالمه را تحت تاثیر قرار خواهد داد و مانعی جدی برای گوش دادن به شیوه ای درست خواهد بود.
برای گوش دادن به شیوه ای فعال نیازمند مراحل گوناگونی هستیم و باید بدانیم که هر کدام از این قدم ها مهارتی است که میتوان آنرا آموخت.
داشتن ذهن باز و بدون جهت گیری و قضاوت دادن بازخورد و فیدبک مناسب به شکلی کلامی و غیر کلامی ارتباط چشمی و جهت بدن متمایل به سمت طرف مقابل پرسیدن سوال های باز برای درک بهتر مساله همدلی و همراهی با احساسات و هیجانات مخاطب خلاصه کردن جملات طرف مقابل برای تکمیل و یا تصحیح آن از جانب وی توجه به زبان بدن طرف مقابل و تفسیر آن در آخر میتوانیم در پاسخ به سوال چطور میتوانم کمکش کنم بگوییم به او گوش دهید..