به گزارش شهید بهشتی - سیّدحسن قمشه‌ی اسفه‌ای معروف به مدرس سال 1249خ. دیده به جهان گشود.

وی از 6 سالگی به مدت 10 سال در قمشه مشغول فراگیری مقدمات از جمله ادبیات عربی و فارسی بود. در 16 سالگی برای ادامه‌ی تحصیل عازم اصفهان شد و نزدیک به 13 سال معارف دینی اعم از منقول و معقول را نزد بزرگانی، هم‌چون میرزا جهانگیرخان قشقایی فیلسوف و عارف نامدار، عبدالعلی هرندی نحوی آموخت. وی پس از واقعه‌ی تحریم تنباکو، به سامرّا رفت و به محضر میرزای شیرازی شتافت. سپس در نجف اشرف افزون بر حضور در کلاس‌های اکثر بزرگان حوزه، بیش‌ترین فیض خود را از محضر علمایی چون: آخوند خراسانی و سیدکاظم طباطبایی یزدی برد.

مدرس پس از حدود 7 سال به اصفهان بازگشت و شروع به تدریس نمود. در ایام جنبش مشروطه در همراهی آیت‌الله حاج آقا نورالله عالم برجسته‌ی اصفهان به مبارزه علیه استبداد برخاست.

پس از پیروزی مشروطیت و تصویب قانون اساسی و گنجاندن اصل تراز اول (نظارت فقها بر مصوبات مجلس)، مراجع نجف، وی را به همراه 20 فقیه دیگر معرفی کردند و مجلس دوم شورای ملی مدرس را یکی از 5 فقیه تراز اول برگزید.

آیت الله مدرس که از دوره‌ی سوم تا ششم مجلس در قامت نماینده‌ی مردم تهران به فعالیت سیاسی خود ادامه داد، به سبب شجاعت و آزادی‌خواهی‌ و سیاست‌پیشگی دین‌مدارانه‌ی خود، با وجود گذشت قریب نود سال، نامش در آسمان سیاست و دیانت ماندگار شد.

او برای احیا و آبادانی روستاها و مغازه‌های موقوفه مدرسه زحمات بسیاری را تحمل کرد. عصرهای پنج‌شنبه اغلب در گرمای شدید تابستان به روستای اطراف ورامین می‌رفت و خودش از قنات‌های روستاهای این منطقه بازدید می‌کرد و گاه به داخل چاه‌ها می‌رفت و در تعمیر آن‌ها همکاری می‌نمود و از این‌که با چرخ از چاه گل بکشد، هیچ ابایی نداشت.

حلاوت نمایش درخشان حریّت مدرس در هنگامه‌ی خفقان دهشتناک رضاخانی آن‌گاه شیرن‌تر است، که نگریسته شود، چه‌گونه بزرگ و کوچکِ رجال نامی و مدعی دوران مشروطه در گوشه‌ای خزیدند و از ترس لب از لب باز نکردند. شاه دیکتاتور که با وجود ایجاد جوّ ارعاب و تهدید و ترورهای پی در پی و نیز توهین‌های مکرر از جمله نواختن سیلی بر صورت آیت الله مدرس که یکی از نمایندگان مجلس چنین کرد- از دست مدرس مستأصل شد و در جریان انتخابات فرمایشی و ازپیش تعیین‌شده‌ی دوره‌ی هفتم مجلس در نمایشی مضحک که حتی یک رأی خودِ مدرّس هم خوانده نشد، نگذاشتند وی به مجلس وارد شود.

بدین ترتیب، پای مدرس را از مجلس براندند.

آست الله سید حسن مدرس در آذر 1307 به کاشمر تبعید شد. سرانجام پس از 9 سال اسارت، در 10 آذر 1316 مصادف با بیست و هفتمین روز از ماه مبارک رمضان و با زبان روزه و در آستانه‌ی اذان مغرب مزدوران نانجیب رضاشاه با پیچیدن عمامه‌اش به دور گلو، وی را خفه کردند و به شهادت رسانیدند.

انتهای خبر

کد خبرنگار: 110217