به گزارش مفدا مازندران، دکتر رضا حبیبی ساروی، دکترای تخصصی سلامت در بلایا، معاون مرکز مدیریت حوادث و فوریت‌های پزشکی و مدرس دانشگاه بمناسب روز جهانی کاهش خطر بلایا در یادداشتی به بررسی "تأثیر همه‌گیری ویرووس کرونا (کووید-۱۹) بر تاب آوری جامعه در برابر بلایا" پرداخته است.
در ادامه این یادداشت را می‌خوانید:
در نزدیک به دو سال گذشته، با همه‌گیری ویروس کرونا، همه ما از انجام کارهایی که دوست داریم مانند مهمانی‌های جمعی، در آغوش گرفتن عزیزان، رفتن به مدرسه، دانشگاه و محل کار، محروم مانده‌ایم. در سراسر جهان میلیون‌ها نفر، عزیزان‌شان و یا فرصت‌های امرار معاش خانواده را از دست داده‌اند. تاریخ بشری و تجربیات پیشین حاکی از آن هستند که انسان‌ها در "جامعه‌ای خطرناک" زندگی می‌کنند. به عبارت دیگر، جامعه امروز ما به صورت مداوم در معرض خطرات گوناگون مانند خطرات مرتبط با بلایای طبیعی، تغییرات آب و هوا، آلودگی محیط زیست، تروریسم و همه گیری های گسترده بیماری‌های واگیر قراردارد که همه جوانب زندگی افراد، سازمان‌ها و جامعه را در همه سطوح تحت تأثیر قرار می‌دهند. درچنین شرایطی، در جامعه مدرن، توسعه پایدار تا حدود زیادی به راهبردهای مدیریت خطر، چه راهبردهای موجود و چه بالقوه بستگی دارد. اتخاذ راهبردهای مدیریتی همه‌جانبه خطر، در نهایت، جامعه‌ای تاب آور در رویارویی با بلایا و بحران‌های مختلف پرورش خواهد داد.
تاب آوری یکی از مفاهیم نوین سالیان اخیر است که در همه حیطه‌های علمی مورد تأکید و استفاده قرار می گیرد و عبارت است از: توانایی یک فرد، سیستم، یا جامعه‌ی در معرض مخاطرات مختلف، از طریق حفظ و بازسازی زیرساخت‌های اصلی و عملکردهای اساسی، برای مقاومت در برابر اثرات مخاطره، سازگاری با آن و یا بازیابی از عوارض آن به شیوهای بههنگام و کارآمد. امروزه هنجار بودن در جامعه به معنای بی مشکل و دردسر بودن فرد تعریف نمی شود بلکه این لغت به معنای ظرفیت عبور از مشکلات، به صورت بهنجار و سلامت در افراد تلقی می‌شود. قابلیت «تاب آوری» موجب توانمندی فرد، سیستم یا جامعه برای عبور از مشکلات در رویدادهای ناگوار می‌شود و به معنای عدم رویارویی با مشکلات نمی‌باشد و آن‌چه که مسلم است، تنش‌های ناشی از مخاطرات رشد چشمگیری در ابعاد فردی و اجتماعی به همراه خواهند داشت.
در مقوله تاب آوری جامعه، تعاریف زیادی با دیدگاه های مختلف وجود دارد. به طور خلاصه ، دو عامل کلیدی را می توان از ادبیات موجود مربوط به تحقیقات تاب آوری جامعه، خلاصه کرد. اول، انعطاف پذیری جامعه که به معنای توانایی یک جامعه یا اجزای تشکیل دهنده آن برای بازگشت از آثار زیانبار بلایا است. این مقوله یک نوع ظرفیت سازگار، تغییرپذیر و قابل بازیابی است که به وسیله آن یک جامعه قادر است در شرایط بحرانی یا مخاطره آمیز با شرایط اضطراری سازگار شده و به آن واکنش نشان دهد و در عین حال به حفظ سیستم های حیاتی و حفظ شخصیت منحصر به فرد جامعه ادامه دهد. دوّم، ساختار پذیری جامعه، که ساختاری است جامع برای ادغام افراد، خانواده ها و سازمان های یک جامعه. به طور کلی، اصطلاح تاب آوری جامعه، شبکه‌ای از سیستم ها را توصیف می کند که به طور مستقیم بر جامعه بشری در سطح جامعه مردمی تأثیر می گذارد. فرض حیاتی تاب آوری جامعه یک شبکه مشارکتی است که در آن افراد و سازمان‌ها به یکدیگر متصل شده و با هم کار می کنند.
شیوع همه گیری آنفلوآنزای H۱N۱ ثابت کرد که جوامع چقدر در برابر بلایای طبیعی آسیب پذیر هستند و این‌که اقدامات جامعه برای پیشگیری و محدود کردن سایر همه گیری های چه میزان اهمیت دارد. تاب آوری در برابر بلایای مربوط به سلامت عمومی را می‌توان در سه حوزه گنجاند: (۱) پیشگیری، تحمّل و کاهش اثرات ناشی از یک رویداد سلامت همگانی؛ (۲) پاسخ بههنگام و مناسب با بازیابی از رویداد و بازگرداندن حداقل همان سطح سلامت و عملکرد اجتماعی که پیش از آن بوده؛ (۳) استفاده از دانش پاسخ گذشته برای تقویت توانایی جامعه برای جلوگیری از رویدادهای بعدی سلامتی. با توجه به دانش و تجربه قبلی در تجربه فعلی، مقامات یا دولت می توانند راهبردهای هدفمندی را برای مخاطرات موجود ارائه دهند و سیاست‌هایی را برای مقابله با شرایط اضطراری سلامت همگانی در آینده طراحی کنند. تاب آوری جامعه در شرایط رخداد بلایای سلامت همگانی، یک روش موثر و پایدار برای مدیریت خطر است، به این معنی که ما می‌توانیم شرایط بهداشتی و کیفیت زندگی، فرآیندهای اجتماعی و اقتصادی که زندگی جامعه به آن‌ها بستگی دارد را در حال حاضر و در آینده به نحوی که محیط زیست را حفظ کند، بهبود بخشیده و حفظ نماییم.
جوامع تاب آور در کنار هم، جهانی تاب آور را در مواجهه با بلایا خواهند ساخت. تاب آوری جهانی زمانی محقق می‌گردد که همه با هم، در کنار هم و برای هم اقدام نماییم. به گزارش سازمان جهانی بهداشت، بیش از ۵/۲ میلیون نفر در سراسر جهان بر اثر کووید -۱۹ جان خود را از دست داده‌اند. واکسن‌های کووید -۱۹ از مرگ افراد و از ظهور انواع جدید ویروس جلوگیری نموده و اقتصادها را دوباره زنده می‌کنند و امیدها را برای پایان دادن به همه گیری شعله‌ور می‌سازند. تلاش‌های علمی بی سابقه‌ی جهانی برای دستیابی به واکسن، امید شکست ویروس کرونا را در آینده نزدیک به ما می‌دهد اما شرط موفقیت آن است که با هم و برای هم کار کنیم و همه افراد در همه کشورها به واکسن دسترسی عادلانه داشته باشند. تنها با هم می‌توانیم همه گیری را پایان دهیم و دوران جدیدی از امید را رقم بزنیم.