به گزارش مفدا سراب،آخرین اقدام آگاهانه فرد برای از بین بردن خود را می توان یکی از تعاریف خودکشی به حساب آورد و اینکه اگر اقدام به آن موفقیت آمیز باشد، خودکشی، اما اگر عمل فرد برای از بین بردن خود موفقیت آمیز نباشد، اقدام به خودکشی، در نتیجه ،افکار خودکشی اطلاق می شود
. در این میان علل این مساله، آسیب های روانی شامل بیماری های جسمی مزمن و بیماری های روانی، افسردگی و یا عوارض ناشی از مصرف مواد مخدر و انواع اختلالات خلقی را شامل می شود
خودکشی یک اقدام غیر متعارف با نتیجه مرگبار است که در آن فرد جان خود را از دست میدهد و با آگاهی از پیامدهای بالقوه مرگبار عمل خود و با قصد تحقق آن عمل را آغاز و به انجام رسانده است
رفتار خودکشی نتیجه تعامل عوامل زیستی ،ژنتیکی ،روانشناختی،اجتماعی ،محیطی و موقعیتی است.
به گفته خانم دکتر صادقی از مسئولان حوزه دانشجوئی وزارت بهداشت و درمان ، اگر عوامل محافظت در فرد کاهش و عوامل خطر افزایش یابد، باعث میشود فرد دست به خودکشی بزند، لذا فقدان عوامل محافظت کننده خود عامل خطری است که منجر به عمل خودکشی میشود.
عوامل دیگری که خیلی مهم بوده و WHO تاکید نموده در افراد دارای اختلالات خلقی ،اضطرابی، بیماری جدی جسمی، سوءمصرف مواد و الکل ،سابقه خودکشی در خانواده ،تاریخچه تروما و آسیب جنسی ،خطر خودکشی وجود دارد. هچنین در دوسال اخیر پیامدهای ناشی از قرنطینه همه گیری کووید 19 مانند تنهایی،بیکاری واختلالات وعوارض مربوط به آن را میتوان به عنوان یک عامل خطر در نظر گرفت.
ومورد دیگری که WHOتاکید کرده رسانه ای شدن مرگ ناشی از خود کشی در سلبریتی ها و افراد مشهور (COPYCAT)که با یک تقلید کورکورانه و الگوپذیری منفی صورت می گیرد .
اینگونه افراد، احساس گیر افتادن در تله و باری اضافه بر دوش خانواده و دوستان و در نتیجه احساس تنهایی وتصور نداشتن فرصت وموقعیت دیگر دارند. باید دراین افراد، عوامل محافظ از جمله: دسترسی به هنگام به خدمات بهداشت و روان و درمان (در پاویونها, بیمارستانها , دانشکده ها )، تشخیص ودرمان بهنگام ،آموزش مهارتهای مقابله ای ، حمایت اجتماعی، تصور مثبت از خود وآینده نگری ، توانایی کنترل هیجانات ، معنا جویی ،رفتارهای کمک خواهی ( که بهتر است از دوران کودکی نهادینه شود) را افزایش داد.
خطرناکترین شکل میل به خودکشی ناشی از وجود همزمان دو عامل شخصی است که یکی احساس تعلق خاطر بیهوده و دومی تصور سر بار و اضافه بودن است که این دو باهم یکی از عوامل خطر اقدام به خودکشی به حساب میآید .
*منیژه فرشباف -کارشناس سلامت روان دانشکده علوم پزشکی سراب