به گزارش پایگاه اطلاع رسانی مفدا کرمانشاه، روز پنجم تیرماه، روز جهانی مبارزه با مواد مخدر نامگذاری شده است که آگاه‌سازی عموم مردم به خصوص گروه سنی نوجوان و جوان و تلاش جهت پیشگیری از سوء مصرف مواد مخدر لازم و ضروری است، از آن جایی که گروه دوستان و همسالان نقش بسزایی در گرایش افراد به اعتیاد و مواد مخدر دارند، پیشگیری از این امر بسیار قابل اهمیت می‌باشد،

در این راستا به مناسبت هفته جهانی مبارزه با مواد مخدر، اداره مشاوره و سلامت روان دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه در یادداشتی به بررسی روش‌های مختلف کاهش فشار ناشی از شرایط گروهی دوستان و همسالان می پردازیم که همگی بر آموزش تأکید دارند، از آن جمله واکسیناسیون ذهنی، آموزش قاطعیت و آموزش مهارت‌های زندگی است که در پی به تفکیک بررسی می‌شوند.

واکسیناسیون یا مصون سازی ذهنی

از زمان کشف عوامل میکروبی ایجاد بیماری‌ های واگیر توسط پاستور، ایجاد مصونیت در برابر عوامل بیماری‌زا از طریق واکسینه کردن افراد یکی از طرق مهم پیشگیری از بیماری‌های عفونی بشمار رفته است (مهریار و جزایری ۱۹ : ۱۳۷۷)، هرچند درمورد مشکلات اجتماعی نظیر اعتیاد امکان واکسیناسیون به معنی دقیق آن وجود ندارد، اما فرض برآن است که با هشدار دادن به افراد نوعی آمادگی برای مقابله با شرایط سوق دهنده به سوی مصرف مواد در آن‌ها به وجود می‌آید و آگاهی بخشی نسبت به مواد مختلف اعتیادآور در این خصوص کمک کننده است.

آموزش قاطعیت

در این روش فرض بر آن است که برخی از جوانان به دلیل فقدان اعتماد به‌ نفس و احساس ضعف در برابر دیگران نمی‌توانند به تقاضاهای نامعقول آنان جواب منفی بدهند، راه حل پیشنهادی عبارت است از تمرین در شرایط خطرساز (که قبلاً با توجه به شرایط سنی و موقعیت اجتماعی فرد مشخص شده‌است)، مشابه‌سازی این شرایط مخاطره‌ آمیز به گونه‌ای که فرد وقتی در شرایط واقعی قرار گیرد با توجه به تمرین‌های انجام شده توان ایستادگی در برابر تقاضاهای نامعقول از جمله دعوت به استعمال مواد مخدر را داشته باشند، این شرایط نه‌ تنها درمورد پیشگیری از اعتیاد بلکه پیشگیری از عود مجدد اعتیاد در افراد بازپروری شده نیز مؤثر است، با توجه به سن، سواد و شرایط اجتماعی فرد امکان استفاده از تمرین فردی، مشاهده ی فیلم مناسب با نیاز فرد و یا ترکیبی از دو روش وجود دارد، فرض برآن است که مکانیزم‌های تنبیه و تقویت جانشین ( بندورا ۱۹۸۵ نقل از سیف ۲۱۶ : ۱۳۸۱ ) در این زمینه فعال می‌شوند و فرد را از عواقب اعمال خود آگاه می‌کنند.

آموزش مهارت‌های زندگی و اطلاع رسانی

در این روش فرض بر این است که فرد به دلیل فقدان تجربه و مهارت، ممکن است در مسیرهای انحرافی گرفتار آید و از سوی کسانی راهنمایی شود که فاقد صلاحیت لازم هستند، به همین دلیل با آموزش مهارت‌های پایه و نیز اطلاع رسانی درمورد مخاطرات موجود امکان پرهیز از شرایط منجر به سوء مصرف وجود دارد .

اجزاء این روش شامل موارد زیر هستند :

آموزش روش‌های تصمیم‌گیری و قبول مسئولیت

آموزش روش‌های غلبه بر اضطراب و نگرانی

اطلاع رسانی درباره‌ی میزان سوءمصرف مواد بین جوانان و کل جمعیت

آگاهی و اطلاع‌رسانی درباره ی عوارض سوءمصرف مواد

از آنجایی که سیگار دروازه ورود به سایر اعتیادهاست بایستی از دوستان سیگاری دوری نمود حتی بسیاری از نوجوانان و جوانان متعلق به خانواده های عاری از مواد مخدر اولین تجربه استعمال مواد را از دوستان خود فرا می گیرند و بیش از ۷۵ درصد موارد، اولین مصرف مواد به دنبال تعارف دوستان رخ می دهد.

نتیجه‌گیری:

فراموش نکنید هر موضوعی که نابهنجار و معضل تلقی شود به مرور زمان برای فرد ممکن است امری عادی جلوه کند. بنابراین خطرات بودن در چنین گروه هایی را جدی بگیرید و قبل از درمان به فکر پیشگیری باشید. /انتهای پیام

تهیه و تدوین: محسن محمدی-کارشناس ارشد روانشناسی بالینی-کارشناس اداره مشاوره و سلامت روان دانشجویان

خبرنگار: سارا زارعی