به گزارش مفدا مازندران ۳۱ ماه می را روز جهانی بدون دخانیات نامیده‌اند. با توجه به اپیدمی کووید ۱۹ و اهمیت ترک مواد دخانی به ویژه قلیان در ارتقای سلامت مردم، همچنین اجرای برنامه شهرها و روستاهای بدون دخانیات با تاکید بر ممنوعیت پایدار عرضه قلیان، شعار ملی امسال "تعهد من، ترک قلیان" تعیین شده است.

این روز، سمبلی است برای همه مردم دنیا، تا دست کم از سیگار و دود کناره بگیرند وبه جای دودِ کشنده و مسموم سیگار، زندگی، شادابی و سلامت را به یکدیگر هدیه کنند. دخانیات جمع «دخان» است و دخان را در لغت «دود» معنا کرده‌اند. سیگار، راه تاریکی است که پایانی جز مرگ ندارد. سیگار، کشنده‌ترین وسیله به ظاهر تفریحی به شمار می‌آید که به دست انسان ساخته شده و تاکنون افراد بسیاری را به گرداب هراس انگیز مرگ کشانده است. چنان که بررسی‌ها نشان داده، سیگار سالانه چهار میلیون نفر را به کام مرگ فرو می‌برد. اکنون با گذشت زمانی چند از پدید آمدن و گسترش این گونه مواد افیونی، از عواقب ناگوار از جمله بیماری های بسیار و خطرناکِ ناشی از آن پرده برداشته شد. از همین رو، خوش بختانه این عادت ناپسند و بلای هستی سوز، در کل جمعیت جهان روبه کاهش نهاده است. در برخی از جوانان، شروع مصرف سیگار، معمولاً با آغاز دوره استقلال آنان همراه است. برخی از آن ها، مصرف سیگار را نماد بزرگی، آقایی وبلوغ می دانند و برای این که به دیگران ثابت کنند که بزرگ شده اند، به سوی آن می روند. عده ای هم علت سیگارکشیدن خود را، بیکاری و یک نواختی زندگی یاد می کنند. بعضی هم برای غلبه بر کم رویی سیگار می کشند. متأسفانه در شماری از آن‌ها، سیگار کشیدن، به صورت یک اعتیاد باقی می‌ماند و چون فکر می‌کنند اثر آرام کننده دارد، در هر مشکلی و گاه بی دلیل، به مصرف سیگار پناه می‌برند و به خیال خود آرام می‌شوند.

کارشناسان مسایل بهداشتی و تربیتی، بر این باورند که استعمال دخانیات، سبب بروز بسیاری ازناهنجاری‌های رفتاری، از جمله اعتیاد می‌شود. در تحقیقات آمده است: «اگرچه هر فرد سیگاری معتاد نمی‌شود، اما بیشتر افراد سیگاری خیلی سریع معتاد می شوند.» سیگار، دریچه‌ای را به روی ما می‌گشاید که پشت آن، جز تاریکی و سیاهی رنگی نیست. پس هرگاه وسوسه شوم آن احساس شد، باید از غرق شدن در مرداب اعتیاد هراسید و از همان آغاز، پایان کار را اندیشه کرد. امام علی علیه السلام نیز در نهج البلاغه ضمن فراخواندن ما به دوراندیشی و به کارگیری صحیح اندیشه، فرموده اند: «حاصل دوراندیشی، سلامت است».

نیکوتین، ماده فعال و خطرزای تنباکو، دارویی اعتیاد برانگیز است که سبب وابستگی روانی و تداوم مصرف می‌شود. براساس گزارش‌های سازمان بهداشت جهانی، مصرف دخانیات سالانه بیش از ۸ میلیون نفر را در سراسر جهان به کام مرگ می‌کشاند. تعدادی که پیش‌بینی می‌شود در صورت عدم افزایش اقدامات ضددخانی و پیشگیرانه، رشد کرده و بیشتر شود. در ایالات متحدهٔ آمریکا، مصرف دخانیات بزرگ‌ترین عامل بیماری و مرگ و میر است که قابل پیشگیری است. استعمال دخانیات انواع مختلفی از سرطان‌ها و همچنین بیماری‌های قلبی، سکتهٔ مغزی، بیماری ریه و سایر مشکلات سلامتی را ایجاد می‌کند.در محیط گرم وصمیمی خانواده ای که در آن، روابط خوب و دوستانه ای حاکم است، معمولاً کودکانی سالم، با شخصیتی مثبت و فعال پرورش می‌یابند که به روشنی می‌توان بازتاب عشق و علاقه خانوادگی را در اعتماد به نفس، موفقیت‌ها و رفتارهای شایسته آنان دید. درم مقابل، نبود گذشت و دوراندیشی، اختلافات خانوادگی، کانون سرد و گاه از هم پاشیدن خانواده و هرگونه سهل انگاری و بی توجهی والدین در تعلیم و تربیت فرزند، محبت های افراطی و یا سخت‌گیری های بیش از حد، فرزندان را دچار نوعی بی هدفی و سرگردانی می‌کند. از همین رو، گاه برای آرامش فکر، فرار از تنهایی، وقت گذرانی و صرف نیروی اضافی خویشتن، به سوی فعالیت ها و رفتارهای نابهنجاری چون سیگار کشیدن و سایر مواد مخدر می‌رود.

پس از خانواده، گروه همسالان، دومین عامل اثرگذار در رفتارهای افراد است، چنان که با افزایش نفوذ آنها، که در دوران بلوغ به اوج خود می رسد، نفوذ والدین رو به کاهش می رود. آنان ترجیح می دهند بیش تر اوقات خود را با همسالان‌شان بگذرانند. اغلب در موضوعی خاص مثل روی آوردن به دخانیات، هم داستان می‌شوند و بر رفتار و شخصیت اجتماعی یکدیگر تأثیر نیرومندی می گذارند. بنابراین، پسندیده است که با دلایل منطقی و خردپسند، از آنان بخواهیم دوستان خود را از خانواده‌هایی انتخاب کنند که درباره آن‌ها شناخت داریم و از این طریق، آنان را در انتخاب دوست یاری رسانیم، بدون آن که خواسته خود را به آنان تحمیل کنیم.

گرداورنده: نسترن عسگری

طراح: فاطمه معجری