از مهم ترین آزمون های زبان انگلیسی داخل کشور ویژه تحصیلات تکمیلی میتوان به TOLIMO,EPT,UTEPT,MSRT,MHLE اشاره کرد. که همه آنها تنها در داخل کشور اعتبار دارند و فاقد اعتبار بین‌المللی هستند اما کسانی که تقاضای دریافت فرصت مطالعاتی خارج از کشور را دارند باید مدرک MSRT را ارائه کنند. ولی اگر فردی توانایی کسب نمره قابل قبول در آزمون های بین المللی تافل یا آیلتس را داشته باشد، بهتر است در آن ها شرکت کند چون اعتبار زیادی دارند.

آزمون MSRT: 
آزمون MSRT، در مقایسه با امتحانات TOEFL و IELTS، ساده‌تر و کم‌هزینه‌تر است و معمولا ۱۰ بار در سال برگزار می‌شود. اما در ایام کرونا دفعات برگزاری آزمون تغییر کرده است. شرکت در آزمون محدودیت ندارد و در صورت عدم قبولی در یک دوره می‌توان در دوره‌های بعدی نیز ثبت‌نام کرد اما اگر از شرکت در آزمون انصراف دهند یا تاریخ آن را جابه‌جا کنند، نمی‌توانند هزینه را پس بگیرند.. ولی داوطلبانی که نمرات آنها بالاتر از ۷۵ باشد، تا یک سال نمی‌توانند در آزمون شرکت نمایند.مدت اعتبار آزمون MSRT دو سال پس از برگزاری آزمون است.MSRT در واقع جامع‌ترین آزمون زبان دکتری است که در ایران برگزار می‌شود. برگزارکننده‌ آن وزارت علوم، تحقیقات و فناوری است و تمام دانشگاه‌های زیرمجموعه این وزارتخانه، دانشگاه‌های علوم پزشکی و همچنین دانشگاه آزاد اسلامی آن را می‌پذیرند. بیشتر داوطلبان MSRT، دانشجویان رشته‌های فنی و مهندسی و علوم انسانی هستند. محل برگزاری این آزمون در تهران، دانشگاه علم و صنعت است. البته این آزمون هر سال در تعدادی از شهرستان‌ها نیز برگزار می‌شود که فهرست شهرهای محل برگزاری یکسان نیست.

این آزمون، نمره منفی ندارد و نمره­ قبولی در آن ۵۰ به بالا (از ۱۰۰ نمره) است، البته در مواردی بسته به دانشگاه موردنظر متغیر است.

MSRT به صورت تستی برگزار می‌شود، دارای ۱۰۰ سؤال است و از سه قسمت تشکیل شده است:

۱- Listening Comprehension: این قسمت از ۳۰ تست تشکیل شده است و در آن از مکالمات کوتاه، بلند و نیز درک مطلب شفاهی سؤال پرسیده می‌شود. مدت زمان پاسخگویی به این بخش از آزمون بین ۳۰ تا ۳۵ دقیقه بوده و دفترچه سؤالات آن به صورت مجزا از دفترچه دو بخش دیگر توزیع می‌شود.
۲- Structure and Written Expression: این قسمت شامل ۳۰ تست است که ۱۵ مورد آن مربوط به Structure و ۱۵ تست دیگر مربوط به Written Expression می‌باشد. مدت زمان پاسخگویی به این بخش ۲۰ دقیقه است. زمان لازم جهت پاسخگویی به این بخش از آزمون ۴۵ دقیقه در نظر گرفته شده است.
۳- Reading Comprehension: از ۴۰ تست تشکیل شده که معمولاً شامل ۴ متن جداگانه می‌باشد که برای هر قسمت ۱۰ سؤال مطرح شده است.

آزمون TOLIMO:
آزمون تولیمو یا TOLIMO توسط سازمان سنجش آموزش کشور طراحی و اجرا می شود که در واقع آزمونی استاندارد برای تعیین سطح دانش زبان انگلیسی می باشد. بیشتر متقاضیان این آزمون را داوطلبان دکتری تشکیل می‌دهند زیرا داشتن یک نمره زبان (تولیمو، تافل، MCHE و …) برای قبولی در آزمون زبان دکتری لازم است.

در جلسه آزمون به هر یک از داوطلبان زبان انگلیسی پیشرفته (TOLIMO) دو دفترچه سوال داده می شود که یک دفترچه تشریحی (دفترچه شماره ۱) و دفترچه دیگر تستی(دفترچه شماره ۲) خواهد بود. داوطلبان باید پاسخ سوال تشریحی را در همان دفترچه و پاسخ سوالات تستی را در پاسخنامه پاسخ بدهند.

– دفترچه شماره ۱:

یک سوال تشرحی نوشتاری (Writing) که داوطلب ۳۰ دقیقه فرصت دارد پاسخ را در همان دفترچه سوال بنویسد.

– دفترچه شماره ۲:

حاوی ۱۴۰ سوال تستی شامل ساختار و نوشتار زبانی (Structure and written expression)، خواندن و درک مطلب (Reading comprehension) و درک مطلب شفاهی یا شنیداری (Listening comprehension) می باشد که داوطلبان باید طبق زمان بندی زیر به این سوالات پاسخ بدهند:در جلسه آزمون منحصرا سوالات بخش شنیداری از بلندگو پخش می شود و داوطلبان باید با توجه به متن سوال که از بلندگو پخش می شود، نسبت به انتخاب یکی از ۴ گزینه ای که در رابطه با سوال مربوط به این بخش درج گردیده، اقدام و با توجه به شماره سوال مربوط در پاسخنامه، علامتگذاری نمایند.متن سوالات شنیداری فقط یک بار از بلندگو پخش می شود و قابل تکرار نیست.

ساختار و نوشتار زبانی (۴۰ سوال و مدت پاسخگویی ۳۰ دقیقه)

خواندن و درک مطلب (۵۰ سوال و مدت پاسخگویی ۵۵ دقیقه)

درک مطلب شفاهی (۵۰ سوال و مدت پاسخگویی ۳۵ دقیقه)
 

نمره هر قسمت آزمون در مقیاس معمول محاسبه و 10 برابر میانگین این نمرات به عنوان نمره کل منظور می شود. دامنه نمره کل از 310 تا 677 می باشد.نتایج آزمون معمولا بین ۳۰ تا ۴۰ روز پس از آزمون آماده می شود و از طریق سایت سازمان سنجش منتشر می شود و ضمنا همزمان با اعلام نتیجه از طریق سایت، نسخه ای از کارنامه به اداره پست تحویل می شود تا به نشانی اعلام شده در پروفایل داوطلبان ارسال شود .لازم به ذکر است که نشانی مورد استفاده برای ارسال کارنامه برای هر آزمون حدودا ۱۵ روز قبل از هر آزمون از پروفایل داوطلبان استخراج می شود و اگر پس از این زمان نشانی داوطلبی در پروفایل تغییر کند کارنامه به همان نشانی قبلی ارسال خواهد شد.

آزمون EPT:
EPT مخفف عبارت ENGLISH PROFICIENCY TEST می باشد. این آزمون بی شباهت به آزمون تافل نیست و تنها تفاوتی که با آن دارد این است که در این آزمون قسمت شنیداری و نگارشی وجود ندارد. شرکت در این آزمون محدودت خاصی ندارد و هر داوطلب می تواند تا زمانی که به نمره دلخواه برسد در این آزمون شرکت کند. اعتبار نمره این آزمون دو سال می باشد. , و دارای 3 بخش است:بخش واژگان : این بخش شامل 25 سوال تستی است 2.بخش دستور زبان : این بخش شامل 40 سوال تستی است 3.درک مطلب شامل خواندن و درک متون : این بخش شامل 20 سوال تستی است .درک مطلب متن با کلمات حذف شده (cloze) : این بخش شامل 15 سوال تستی است .این آزمون جمعا 100 سوال تستی دارد و نمره منفی ندارد. توصیه می شود هیچ سوالی را بدون جواب باقی نگذارید و شانس خود را امتحان کنید. حد نصاب نمره قبولی در آزمون ای پی تی 50 می باشد.

 شرکت کنندگان این آزمون زبان دکتری (فارغ از رشته تحصیلی و دانشگاه خود) می بایست حداقل نمره 50 را جهت ارائه مدرک EPT خود حین مصاحبه دکتری دانشگاه آزاد کسب کنند.تعداد شرکت در این آزمون محدودیت خاصی ندارد و داوطلبین آزمون زبان دکتری می توانند تا زمان کسب نمره دلخواه در کلیه آزمون ها شرکت کنند.مدرک زبان MSRT و MCHE، مدرک زبان دکتری مورد تایید وزارت علوم می باشد و آزمون آن هر ماه به صورت منظم برگزار می گردد. کلیه دانشگاه های مورد تایید وزارت علوم و همچنین دانشگاه آزاد اسلامی، این مدرک را حین مصاحبه دکتری معتبر می دانند. محتوای کلی آزمون با آزمون EPT تفاوت چندانی ندارد اما MSRT علاوه بر ساختار آزمون زبان دکتری EPT که شامل لغات، گرامر و درک مطلب است، مهارت شنیداری (listening) داوطلبان را نیز مورد سنجش قرار می دهد و به همین دلیل، معمولا سطح دشواری آزمون MSRT را بالاتر از EPT می دانند. در صورتی که داوطلب تصمیم قاطع برای ادامه تحصیل در دانشگاه آزاد را دارد، بهتر است در آزمون EPT شرکت کند. چرا که آزمون EPT بدون آزمون شنیداری برگزار می گردد و علاوه بر آن، نمره قابل قبول EPT، 50 می باشد. در صورتی که اگر داوطلب بخواهد مدرک MSRT را به دانشگاه آزاد ارائه کند، می بایست حداقل نمره 65 این آزمون را کسب کرده باشد.

آزمون MHLE:
 

این آزمون زبان دکتری ویژه دانشجویان داوطلب شرکت در کلیه دوره‌های علوم پزشکی دانشگاه‌های دولتی است. MHLE را وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برگزار می‌کند. بعد از قبولی در این آزمون, برای داوطلب گواهی صادر خواهد شد که تا دو سال اعتبار خواهد داشت.محتوای کلی MHLE و همچنین سیستم نمره‌دهی آن نیز تاحدودی مشابه آزمون MSRT است با این تفاوت که لغات مورد استفاده، تخصصی رشته‌های گروه علوم پزشکی هستند. این آزمون مخصوص افرادی می‌باشد که قصد ادامه تحصیل در دوره‌های دکتری تخصصی داخل و اعزام به خارج از کشور را دارند.اگر داوطلبان گروه علوم پزشکی تنها قصد ادامه تحصیل در دانشگاه‌های سراسری را داشته باشند بهتر است درMHLE شرکت کنند چرا که محتوای لغات و متون آزمون تقریبا در تمامی بخش‌ها، تخصصی این حوزه است و داوطلبان آشنایی بیشتری با آنها دارند. اما اگر شرکت در آزمون دکترای هر دو دانشگاه دولتی و آزاد در برنامه آنها قرار دارد باید به سراغ MSRT بروند چرا که دانشگاه آزاد مدرک MHLE را نمی‌پذیرد. البته یک مزیت دیگر MSRT نسبت به MHLE نیز تعداد دفعات برگزاری بیشتر آن در طول سال است که شانس داوطلبان را کسب نمره قابل افزایش می‌دهد.

این آزمون تقریبا هر دو ماه یکبار در مراکز و شهرهای مختلف برگزار می‌گردد. فردی که در این آزمون شرکت می‌کند لازم است که دارای دانشنامه کارشناسی ارشد در رشته مربوطه یا دکترای حرفه‌ای (پزشکی, دندانپزشکی, داروسازی, دامپزشکی و یا علوم آزمایشگاهی) باشد. مدرک معادل کارشناسی ارشد و یا گواهی پایان دوره پذیرفته نیست. هم‌چنین داوطلبان نباید در دوره‌های دکترای تخصصی یا دستیاری در کلیه موسسات آموزشی و تحقیقاتی کشور مشغول به تحصیل باشند. مدرک کسب شده در این آزمون، حین مصاحبه دکتری و یا قبل از برگزاری آزمون جامع دکتری، توسط کلیه دانشگاه های علوم پزشکی کشور قابل پذیرش و معتبر می باشد. این مدرک، علاوه بر قابلیت ارائه ی آن به دانشگاه ها حین مصاحبه دکتری، جهت کسب فرصت مطالعاتی و یا بورسیه های تحصیلی دولتی لازم خواهد بود.

آزمون UTEPT:

آزمون UTEPT ویژه دانشجویان دکتری یا کارشناسی ارشد است و توسط دانشگاه تهران به منظور سنجش سطح زبان عمومی متقاضیان آن برگزار می‌گردد. تمامی دانشجویان دکتری و دانشجویان کارشناسی ارشد پردیس‌های این دانشگاه در صورت دارا نبودن مدرک بین المللی زبان انگلیسی با نمره تعیین شده توسط دانشگاه، موظف به شرکت در آزمون UTEPT و کسب حداقل نمره قبولی (معمولاً شصت از صد) هستند.

مرکز آزمون زبان عمومی دانشگاه تهران، جهت سنجش مهارت زبان انگلیسی داوطلبان آزمون دکتری، هر ساله ۶ نوبت آزمون زبان در فواصل زمانی مشخص (اردیبهشت، تیر، شهریور، آبان، دی و اسفند) برگزار می‌کند. این مرکز زیر مجموعه دانشکده زبان‌ها و ادبیات خارجی است. قبولی داوطلبان تا دو سال برای شرکت در آزمون های دکتری تخصصی این دانشگاه و برخی دیگر از دانشگاه های تحت نظارت وزارت علوم از جمله دانشگاه‌های خوارزمی، صنعتی شریف، اصفهان، مازندران و… پذیرفته می‌شود. شایان ذکر است که برای داوطلبان شرکت در آزمون دکتری برخی رشته ها مانند زبان و ادبیات فارسی، زبان و ادبیات عرب کسب حداقل %۵۰ امتیاز، کافی است.

آزمون زبان دانشگاه تهران شامل ۱۰۰ سوال چهار گزینه ای است که از سه بخش ساختار یا گرامر زبان انگلیسی، واژگان زبان انگلیسی و درک مطلب یا ریدینگ زبان انگلیسی تشکیل شده است.داوطلبان متقاضی آزمون UTEPT فقط ۱۰۰ دقیقه زمان برای پاسخگویی به سوالات آزمون دارند. از ۱۰۰ سوال آزمون معمولا ۳۰ سوال از قسمت گرامر، ۳۵ سوال از قسمت واژگان، 20 پرسش نیز از قسمت درک متن یا ریدینگ و ۱۵ سوال نیز بصورت متن کلوزتست مطرح می شود.

این آزمون نمره منفی ندارد.