به گزارش مفدا – گناباد، ۲۸ آوریل به عنوان روز جهانی روانشناس و مشاور در سراسر جهان شناخته شده و برنامه‌هایی هم جهت گرامیداشت این روز برگزار می‌شود.
تاریخچه روانشناسی به عنوان دانش مطالعه، ذهن انسان به یونان باستان بر می‌گردد.
دانش روانشناسی تا سال ۱۸۷۹ بخشی از فلسفه انگاشته می شد؛ ولی زمانی که به عنوان دانشی مستقل در آلمان و آمریکا مورد مطالعه قرار گرفت. این علم با دانش فلسفه، جامعه شناسی، عصب شناسی، فیزیولوژی و به طور کلی دانش‌هایی که مربوط به علوم انسانی است هم مرز است.
اداره مشاوره و سلامت روان دانشجویی از سال ۱۳۷۵ در دانشگاه علوم پزشکی گناباد و زیرنظر معاونت فرهنگی و دانشجویی به طور رسمی تأسیس گردید و در حال حاضر این اداره با بهره مندی از روانشناسان و مشاورین مجرب، خدمات متنوع مشاوره و روانشناختی به دانشجویان دانشگاه ارائه می‌کند.
در خصوص این مرکز با دکتر نجمه‌سادات حاجی‌وثوق، مسئول اداره مشاوره و سلامت روان دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی گناباد به گفت و گو نشسته‌ایم که در ادامه می‌خوانید:
لطفا در ابتدا در رابطه با روانشناسی و مشاوره توضیح دهید.
مشاوره رابطه‌ای مبتنی بر اعتماد است. فرایندی بوده که زمانی اتفاق می‌افتد که مراجع و مشاور یک جلسه اختصاصی را برای بررسی مشکلاتی در مراجع که می‌تواند انواع استرسورها و مسائل احساسی و هیجانی باشد، با یکدیگر هماهنگ می‌کنند. در واقع کاری که مشاور می‌کند کمک به مراجع برای دیدن واضح‌تر و دقیق‌تر مسائل از جنبه‌های مختلف و از زاویه‌ای دیگر است. این امر می‌تواند مراجع را قادر سازد که با هدف تسهیل تغییرات مثبت متوجه و متمرکز بر احساسات، تجربه‌ها و رفتارهایش شود.
یک مشاوره موفق، چه شاخص‌هایی دارد؟
احساس امنیت و اعتماد از شاخص‌های اصلی یک مشاوره موفق است. مشاوران حرفه‌ای معمولاً درباره وظیفه خود برای حفظ محرمانگی محتوای جلسات به مراجع توضیح می‌دهند. اگر چه که در موارد بسیار خاص، به‌طور مثال زمانی که بحث‌های قانونی برای نجات جان فردی در میان است موظف هستند که رازداری را نقض کنند؛ اما مهم است بدانیم که مشاوره حرفه‌ای توسط روانشناس و مشاور، نصیحت کردن، قضاوت کردن، حل تمام مشکلات مراجع و تشویق کردن وی به رفتار کردن به همان شیوه‌ای که مشاور خودش در زندگی و در مواجهه با مسائل پیش می‌گیرد، نیست. حتی مشاور از نظر احساسی نمی‌تواند با مراجع درگیر شود و ضمنا نگاه کردن به مسائل مراجع بر اساس ارزش‌ها و باورهای شخصی مشاور نیز نیست.
درمان و مشاوره روانشناس از طریق دارودرمانی ممکن نبوده؛ بلکه با صحبت کردن با فرد و گوش دادن به صحبت‌های وی و ارائه راه حل‌ها و پیشنهادها لازم برای بهبود صورت می‌گیرد. درمان و مشاوره روانشناس از طریق دارودرمانی ممکن نبوده؛ بلکه با صحبت کردن با فرد و گوش دادن به صحبت‌های وی و ارائه راه حل‌ها و پیشنهادها لازم برای بهبود صورت می‌گیرد. درمان‌های مشاور روانشناسی ممکن است با چند جلسه صحبت و گفتگو حل شود؛ اما در این راه باید خود فرد تحت درمان نیز همکاری لازم را با مشاور خود داشته باشد. در صورتی که مشاور برای حل مشکلات راه حل‌هایی را ارائه بدهد و فرد آنها را اجرا نکند، همکاری دو طرفه صورت نگرفته و هیچ درمانی انجام نمی‌شود.
نیاز به هم صحبتی با مشاور را تا چه میزان در جامعه ضروری می‌دانید؟
تحولات رو به افزایش جامعه در اثر حرکت سریع به سمت زندگی ماشینی، منجر به رخدادهایی می‌شود که انسان امروزی به تنهایی قادر به حل یا کشف آن نیست و برای هم‌نواسازی با شرایط جدید، استفاده از مشاور ضرورت انکار ناپذیر جامعه مدرن است. با وجود آنکه هر روز مشکلات ناشی از بی اطلاعی، خسارت‌های مادی و معنوی بر شهروندان وارد می‌کند؛ اما هنوز بسیاری از مردم خود را بی‌نیاز از مشاوره و آموزش می‌پندارند.
مشکلات ناشی از ناآگاهی شهروندان، گاهی منجر به بحران‌های روحی روانی می‌شود که طلاق، اعتیاد، خودکشی، مشکلات تحصیلی، اختلافات خانوادگی، نارضایتی شغلی، ورشکستگی حرفه‌ای و افسردگی بخشی از آنها است.مردمی که از خدمات مشاوره آگاهی ندارند، مشاوره را امری نامعقول دانسته و مراجعه به مشاور را نشانگر ضعف شخصیتی خود در برخورد با مشکلاتشان برشمرده و از آن دوری می‌کنند. لذا مشکلات ناشی از ناآگاهی شهروندان، گاهی منجر به بحران‌های روحی روانی می‌شود که طلاق، اعتیاد، خودکشی، مشکلات تحصیلی، اختلافات خانوادگی، نارضایتی شغلی، ورشکستگی حرفه‌ای و افسردگی بخشی از آنها است.
به موازات توسعه شگفت انگیز علوم و فنون، استفاده از آموزش و مشاوره برای شهروندان جامعه و حتی تک‌تک افراد خانواده اهمیت پیدا می‌کند و همه ابعاد زندگی از مشکلات شغلی در قالب مشاوره شغلی تا مشکلات اقتصادی و ازدواج، تا انواع آسیب‌های ناشی از رسانه و مشکلات ارتباطی و درون فردی را در بر می‌گیرد.
باید بپذیریم که همه ما نیازمند آموزش و خدمات مشاوره‌ای هستیم؛ نه به دلیل آن که ضعیف هستیم، بلکه از آن جهت که هر انسانی نیازمند یادگیری و مشورت است تا زندگی خود را به هدر ندهد و تجربیات شکست خورده دیگران را تجربه نکند و همان تعبیری که یک ساعت تفکر را بالاتر از هزار عبادت می‌داند.
آمار مراجعه در زمان اپیدمی کرونا به مرکز مشاوره به چه صورت است؟
قبل از شیوع ویروس کرونا جلسات مشاوره به صورت حضوری برگزار می‌شد و از زمان شروع کرونا نیاز به مشاور بیش از پیش احساس می‌شود و مشاوره‌ها به سمت جلسات غیر حضوری از طریق تماس تلفنی و در فضای مجازی ارائه می‌شود که امیدواریم در آینده‌ای نزدیک، خدمات مشاوره آنلاین راه‌اندازی گردد و بتوانیم پاسخگویی نیاز دانشجویان عزیز باشیم.
اغلب دانشجویان برای چه مشکلاتی به مرکز مشاوره دانشگاه مراجعه می‌کنند؟
درمان انواع اختلالات مانند اضطراب، افسردگی، وسواس و...، مشکلات تحصیلی، خانوادگی، مشاوره‌های قبل از ازدواج، سوگ و شکست‌های عاطفی، روابط بین فردی و... از جمله مواردی است که موجب شده دانشجویان دانشگاه به این مرکز مراجعه و از خدمات مشاروان به صورت رایگان بهره مند گردند.
در پایان اگر توصیه‌ای به دانشجویان دارید، بیان کنید.
من و همکارانم به صورت یک مجموعه و تیم در خدمت دانشجویان عزیز هستیم؛ لذا توصیه می‌کنم هر گاه با مشکلی در زندگی شخصی خانوادگی یا تحصیلی خود روبرو شدن بجای مشورت کردند با افرادی که ممکن است آنها را راهنمایی نادرست کنند به مشاور یا روانشناس مراجعه نمایند تا با راهنمایی درست گامی به سوی حل مشکل آنها برداشته شود. شماره تماس‌های ۵۷۲۲۴۰۵۱ و ۵۷۲۲۵۵۵۳ آماده پاسخگویی به دانشجویان عزیز است.
خبرنگار: فاطمه جهانی