به گزارش مفدا اردبیل، سلامت چیزی نیست که بتوان به آن اهمیت نداد؛ هر انسانی که بخواهد زندگی سالم و باکیفیتی داشته باشد، مجبور است به سلامت خود و جامعهی خود اهمیت دهد؛ این موضوع آنقدر با اهمیت است که سازمان جهانی بهداشت، در سال ۱۹۴۸ میلادی در روز هفت آوریل، مصادف با هجدهم فروردین را روز جهانی بهداشت نامگذاری کرد؛ در چنین روزی اولین اساسنامهی کنفرانس بینالمللی بهداشت از سوی بهداشت جهانی بهداشت، تألیف شد.
بعد از آن سال، همه سالِ در کشورهای مختلف، چنین روزی به عنوان روز جهانی بهداشت گرامی داشته میشود؛ هفت آوریل، روز جهانی بهداشت و سالروز تأسیس سازمان جهانی بهداشت است. این روز در تقویم کشور ما به نام روز سلامت ثبت شده است.
از ویژگیهای مشترک ذاتی تمام انسانهای جهان، میل به پاکیزگی و نظافت است. انسان به عنوان اشرف مخلوقات خداوند، به طور ذاتی به سلامت و تندرستی خود علاقه دارد. دین مبین اسلام اهمیت زیادی برای سلامت روح و جسم انسان قائل بوده؛ دین اسلام با وضع قوانین بهداشتی نسبت به سلامت افراد برنامهریزی کرده. در کنار اسلام عزیز، جمهوری اسلامی هم به سلامت و بهداشت اهمیت فراوانی داده است؛ به طوری که در فصل بیست و پنجم از قانون برنامهی سوم توسعهی اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کشور به بهداشت و درمان اختصاص داده شده است.
به نظر میرسد علت نامگذاری روز سلامت در کشور عزیز ما و روز بهداشت در سازمان جهانی بهداشت؛ آگاهی بیشتر افراد نسبت به سلامت جسم و روح است. سلامت یک جامعه، در گرو سلامت و رعایت بهداشت فردی تمام افراد آن جامعه است. تنها یک جامعهی سالم و تندرست است که میتواند از حقوق خود دفاع کند و برای آن بجنگد؛ باشد که با رعایت سلامت و بهداشت فردی، به سلامت جامعه خود کمک کنیم.
سَلامَت عبارت است از تأمین رفاه کامل جسمی و روانی و اجتماعی انسان. بنا بر تعریف سازمان بهداشت جهانی، تندرستی تنها فقدان بیماری یا نواقص دیگر در بدن نیست بلکه «نداشتن هیچگونه مشکل روانی، اجتماعی، اقتصادی و سلامت جسمانی برای هر فرد جامعه است».
امروزه اهمیت توسعه بهداشت عمومی برای برقراری عدالت اجتماعی در حوزه سلامت بر هیچ کس پنهان نیست.
حس تندرستی در افراد متفاوت است و دو فرد در شرایط جسمانی یکسان ممکن است قضاوت متفاوتی در مورد تندرستی خود یا دیگران بکنند. برای نمونه یک فرد معلول میتواند خود را کاملاً تندرست حس کند در حالی که اطرافیانش او را ناسالم بدانند؛ البته افرادی که بیماریهای شدید دارند معمولاً از سوی خود و دیگران سالم بهشمار نمیآیند.
سلامت روان به اندازه سلامت جسم در حفظ سلامت و تندرستی عمومی افراد نقش دارد. سلامت روان زمانی تأمین میشود که فرد از نظر روانی در آرامش کامل به سر ببرد. یکی از راههای تأمین سلامت روان، دوری از استرسهای روزمره است.
هر چند که سلامت روان خیلی از ما تحت تأثیر استرس قرار دارد و شاید خیلیهای ما بگوییم که دوری از استرس کار چندان سادهای نیست، اما یک ترفند ساده برای رسیدن به آرامش، سلامت روان و دوری از استرس، کنار گذاشتن تلفن همراه، حداقل در زمانهای استراحت یا بودن در کنار خانواده است؛ یکی دیگر از راههای رسیدن به سلامت روان، حمایت عاطفی اعضای خانواده از یکدیگر است.
سلامت روان مسئلهای است که متأسفانه در بسیاری از جوامع به آن اهمیت چندانی داده نمیشود و اگر از فردی خواسته شود تا برای بررسی سلامت روان خود نزد روانپزشک یا روانشناس برود، آن فرد در برابر مراجعه به پزشک از خود واکنش منفی نشان میدهد.
این در حالی است که پرداختن به بحث سلامت روان در کنار سلامت جسم، یکی از ارکان اساسی حفظ سلامت و تندرستی در بسیاری از کشورهای پیشرفتهاست. بهطور کلی، آرامش در کنار مدیریت هیجان و شناخت از خود، جزو اصول اولیه حفظ سلامت روان محسوب میشوند؛ زمانی ما میتوانیم دربارهٔ سلامت روان خود صحبت کنیم که بدانیم توانایی کنترل هیجانات، مخصوصاً هیجانات منفی و ناگهانی خود را داریم.
یادداشت از: زهرا جلیلی، دانشجوی رشته بهداشت حرفهای