چهارشنبه ۲۹ بهمن ۱۳۹۹ - ۱۲:۰۸

محتوای فرهنگی:

کنکاشی ادبی، پیرامون خاموشی و کم حرفی و فوائد آن

محتوای فرهنگی

مطلب زیر، از سلسله مطالبی می باشد که در ماههای اخیر تحت عنوان "محتوای فرهنگی" و در بخش "قند پارسی" از سوی مدیریت امور فرهنگی و فعالیت های فوق برنامه دانشگاه علوم پزشکی شیراز در اختیار مفدا شیراز قرار گرفته و طرفداران زیادی نیز به دست آورده است.

بنابه گزارش مفدا شیراز، یکی از ارکان مهم هویت و استقلال هر کشور، استقلال فرهنگی است و یکی از مهمترین ابزار استقلال فرهنگی، «زبان» است. زبان فارسی، زبان مادری فرهنگ سرزمین کهن ایران، هویت ایرانیان در ایران و جهان بوده و هست. رابطه عرفان و زبان فارسی، مقاومت در برابر هجمه های دشمنان در طول تاریخ به واسطه میراث ارزنده زبان فارسی و درک اسلام با زبان فارسی که همچون شیر و شکر با زبان عربی آمیخته است، بر کسی پوشیده نیست.

مقام معظم رهبری می فرمایند: «ما در کشور خودمان، در وابستگی و اضمحلال هویت در برابر بیگانگان تا آنجا پیش رفتیم که افراد برجسته ای خجالت نکشیدند و پیشنهاد تغییر زبان و خط فارسی را دادند.»

از این رو حفظ و پاسداشت فرهنگ و دین و معرفت به واسطه زبان فارسی، مسوولیتی است بر دوش هر پارسی زبان و در همین راستا در سلسله گفتارهایی تحت عنوان «قند پارسی» هر بار فرازی از ادیبان پارسی زبان را با هم مرور می کنیم.

متن ادبی و پند آموز زیر، اقتباسی است از باب چهارم کتاب نفیس گلستان سعدی، که در فواید خاموشی حکایت شده است

حکایت شماره ۲  گلستان سعدی از باب چهارم در فواید خاموشی

 

بازرگانی را هزار دینار خسارت افتاد. پسر را گفت: باید که این سخن با هیچکس در بین ننهی. گفت: ای پدر فرمان تو راست، نگویم ولیکن خواهم مرا بر فایده این مطلع گردانی که مصلحت در نهان داشتن چیست؟ گفت: تا مصیبت دو نشود: یکی نقصان مایه و دیگر شماتت همسایه.

 

مگوی اندُه خویش با دشمنان

که «لاحَول» گویند شادی کنان

شرحی بر حکایت

اهمیّت و فضیلت سکوت و خاموشی
سکوت، انسان را در مقابل بسیاری از گناهان بیمه می کند و او را به فکر و اندیشه که سرچشمه حیات معنوی اوست دعوت می کند، به همین دلیل افراد ساکت فکور، پرمایه و اهل علم هستند، به عکس افراد پرحرف غالباً کم مایه اند و کمتر از خود عمل نشان می دهند. سکوت بهترین وسیله برای زنده کردن نیروی اندیشه است زیرا هنگام سخن گفتن نیروهای فراوان فکری مصرف می شود.

 اگر این انرژیها ذخیره شود نیروی عظیمی را تشکیل خواهد داد که به وسیله آن حقایق بزرگی را می توان درک نمود، به علاوه سکوت آرامش بخش روح و تعدیل کننده احساسات است و پرحرفی که نقطه ی مقابل سکوت است انسان را لااُبالی بار می آورد، زیرا لغزشهای انسان را زیاد و حیا را کم می کند و با شکسته شدن سدّ حیاکه نتیجه کثرت لغزشهاست اعمال خلاف را برای شخص ساده می نماید.
بسیارند کسانی که از سخن گفتن پشیمانند اما به خاطر سکوت هیچ گاه اظهار ندامت        نمی کنند. لقمان به فرزندش فرمود: «فرزندم چه بسا که من در اثر گفتار پشیمان شده ام اما به خاطر سکوت افسوس نخورده ام» .

(بیهقی، ۱۶۶، ۱۳۷۶)

امام صادق‌(ع) در این‌باره می‌فرمایند: «شخصی که سکوت می‌کند از خطا و لغزش و اشتباه محفوظ می‌ماند».

(مصباح الشّریعه / ترجمه مصطفوی، ص: ۱۱۸) .

مدیریت امور فرهنگی معاونت فرهنگی و امور دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز