یکشنبه ۵ بهمن ۱۳۹۹ - ۰۸:۴۰

در اداره مشاوره و سلامت روان دانشگاه علوم پزشکی مشهد:

نگاهی روانشناختی به موضوع عشق / قسمت اول

روانشناسی عشق

معصومه عشقی زاوه، روانشناس اداره مشاوره و سلامت روان، متن علمی ای در خصوص روانشناسی عشق، منتشر کرده است. زمانی که همه ما درگیر کرونا هستیم، زندگی متوقف نمی شود، انسانها باید حواسشان به انسانیت و حال و دل‌شان باشد.

به گزارش مفدامشهد، معصومه عشقی زاوه، روانشناس اداره مشاوره و سلامت روان، زمانی که همه ما درگیر کرونا هستیم، زندگی متوقف نمی شود، انسانها باید حواسشان به انسانیت و حال و دل‌شان باشد. در همین خصوص متن علمی ای در خصوص روانشناسی عشق، منتشر کرده است. 

می توان گفت که هر فردی در زندگی خود حداقل یک بار هم که شده عشق را تجربه می کند. عشق و عاشقی هیچ ارتباطی به سن و سال، جنسیت، شغل و موقعیت اجتماعی ندارد و تقریبا افراد در همه جوامع و فرهنگ ها عاشق می شوند. فکر می کنید چه زمانی متوجه حضور فردی در قلب خود می شوید؟ این حس چه تغییراتی در شما به وجود می آورد؟ این حسی که پیدا کرده اید، زودگذر است یا ماندگار؟ اصلا این احساس از کجا و چگونه در شما پدیدار می شود؟ محققان در جواب همه پرسش ها اینچنین پاسخ می دهند که فرد در اثر تغییرات مولکولی و هورمونی عاشق می شود!

● رابطه عشق و هورمون

فرضیه های متعددی در مورد اساس زیستی عاشق شدن وجود دارد. برخی می گویند که عشق نتیجه اوج گیری میزان ماده فنیل ایتلامین، مولکولی پیام دهنده در مغز که ساختمان شیمیایی مشابه آمفتامین دارد، است. برخی دیگر افکار ناخوانده عشق را به کاهش یافتن سیستم های سروتونین یک ماده شیمیایی پیام رسان دیگر در مغز نسبت می دهند. اما بیشتر پژوهشگران بر این باورند که عاشق شدن عاطفه ای است که با اضطراب و ترس ارتباط دارد. آنها اعتقاد دارند افراد اغلب در شرایط ترسناک پیوندهای قوی عاطفی و صمیمی برقرار می کنند و معیار آنها برای افراد عاشق فکر کردن به معشوق دست کم چهار ساعت در روز و رابطه داشتن با او برای بیشتر از شش ماه است البته گروهی از روان شناسان معتقدند احساس عاشق بودن حدود ۱۸ ماه تا ۳۰ سال ادامه پیدا می کند ولی نه به شدت اولیه.اصلی ترین هورمونی که در افراد عاشق بالا می رود همان هورمونی است که هنگام استرس در بدن ترشح می شود بنابراین وجود استرس و برانگیختگی در مراحل اولیه یک رابطه عاشقانه بارزتر است.جالب اینجاست که در مردان درگیر عشق میزان تستسترون، همان هورمونی که مسوول ایجاد میل جنسی و رفتار پرخاشگرانه در دو جنس مرد و زن است، کمتر از مردان غیرعاشق است. اما در زنان عاشق میزان این هورمون افزایش می یابد که این تغییرات این فرضیه را در بین دانشمندان قوت می بخشد که ممکن است عاشق شدن تا حدی تفاوت های میان دو جنس را از بین ببرد، یعنی مردان را ملایم تر و زنان را تهاجمی تر کند. 

● هورمون هایی که شما را عاشق می کنند

دانش امروز نشان می دهد احتمالا نوع عمل هورمون های ما در داشتن یک زندگی سعادتمند دخیل هستند. همه مردها و زن هایی که با هم ازدواج می کنند، دوست دارند زندگی شان دوام داشته باشد، بنابراین سال هاست که علم در حال کاوش منشاء عصبی – زیستی احساسات انسان است. داستان های رمانتیک پر است از عشق در اولین نگاه، ازدواج، بچه دار شدن، خوشبخت شدن و مرگ که با وجود پیچیدگی های زندگی امروز، داشتن چنین زندگی ای آرزوی هر زوجی است و همه مردها و زن هایی که با هم ازدواج می کنند خواهان یک زندگی عاشقانه و پایدار هستند.

در اولین برخورد، بدن شما و مرد مقابل تان اطلاعات متفاوتی را رد و بدل می کند که تبادل اطلاعات با فرومون ها نوعی ترکیبات حیاتی که از غدد لنفاوی زیر بغل ترشح می شوند، انجام می گیرد.

بعد از طی مرحله نخست، در صورتی که نگاه، خنده یا ژستی از فرد مقابل باعث جذب زن یا مرد شود، شخص احساس می کند دلبسته طرف مقابل است. دلیل آن هم افزایش آدرنالین در بدن است که فعالیت مغزی را افزایش می دهد و باعث می شود فرد احساس خوبی داشته باشد.

وقتی فردی حس می کند عاشق طرف مقابل شده حالت سرخوشی به او دست می دهد و این حالت نتیجه فعالیت فنیل اتیل آمین یا نوعی آمفتامین مغزی طبیعی است که در شکلات هم وجود دارد و انرژی و اشتیاق فرد را افزایش می دهد البته اثر فنیل اتیل آمین دوام چندانی ندارد و برای اینکه این حالت در فرد بماند به فعالیت هایی نیاز است تا دوباره سبب ترشح آن شوند.

نگران نباشید طبیعت برای آنکه شما را همچنان مجذوب همسرتان نگه دارد ماده دیگری در گنجه دارد. دوپامین، مسبب حس خوشبختی و آرامش در بدن است. اکسی توسین هم هورمونی است که «بانوی عشق» لقب گرفته است. صدای فرد مورد علاقه، خاطرات شیرین، حتی یک نگاه مهربان باعث ترشح این هورمون در بدن می شود. اکسی توسین به مقدار زیادی در اولین رابطه عاشقانه در بدن ترشح می شود (این هورمون عامل انقباض های دوره زایمان هم هست). وقتی دو نفر به هم وابسته می شوند و اعتماد کامل بین شان شکل می گیرد ترشح این هورمون در بدن آغاز می شود و در حقیقت می توان گفت این هورمون جزو هورمون هایی است که ترشح آنها نه تنها دلایل فیزیولوژیک، بلکه احساسی دارد. اکسی توسین باعث وابسته شدن و عشق دو فرد به هم می شود و افراد را به داشتن یک زندگی بادوام، رابطه زناشویی مکرر و داشتن فرزند و .... ترغیب می کند.

 ● مرحله به مرحله عاشق شدن

 دانشمندان و محققان عاشق شدن را به سه مرحله تقسیم کرده اند: مرحله اول شهوت است که در هر دو جنس زن و مرد به دلیل وجود هورمون های جنسی استروژن و پروژسترون پدید می آید که دوره کوتاهی دارد.

مرحله دوم مجذوبیت و دل باختن است. از این مرحله است که واقعا عشق پا می گیرد. در این مرحله فرد دیگر نمی تواند به چیزی جز معشوقش فکر کند. این مرحله از علاقمند شدن باعث فعال شدن واکنش های استرس زا و افزایش سطح آدرنالین و کورتیزول در خون می شود. این فرآیند تاثیر فریبنده ای در فرد ایجاد می کند. وقتی او را برای اولین بار می بینید بدن تان عرق می کند، قلب تان سریع تر می تپد و دهان تان خشک می شود.

مرحله سوم دل بستن است که تعهد طولانی مدت را به همراه دارد. فکر کنید اگر مرحله اول یعنی شهوت و مرحله دوم یعنی مجذوبیت طولانی بنابراین، هر فردی که عاشق می شد نابودیش هم حتمی بود. ولی وقتی فرد وارد این مرحله می شود احساساتش کنترل شده تر می شود. این احساسی است که زوج ها را به هم متعهد می کند و هورمون هایی که در این مرحله به وسیله سیستم عصبی آزاد می شوند، هورمون هایی هستند که باعث می شود دو نفر به هم وفادار بمانند.