به گزارش مفدا، دکتر محمدجواد دهقانی سرپرست ISC گفت: پایگاه شاخص‌های اساسی علم (ESI) متعلق به شرکت کلاریویت آنالتیکس (ISI) آخرین فهرست مؤسسات یک درصد برتر دنیا که بیشترین تعداد استنادها را در طول ۱۰ سال گذشته دریافت کرده‌اند را منتشر و به‌طور مداوم به روزرسانی می کند.
وی افزود: این دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی در سطح دنیا از لحاظ تعداد استنادهای دریافتی در مجموع موسسات یک درصد برتر قرارگرفته‌اند. استنادها در دنیای علم بیانگر کیفیت تولیدات علمی هستند. بنابراین، علت افزایش تعداد این مراکز، افزایش کیفیت تحقیقات کشور است.
دهقانی اظهار داشت: بررسی‌ها نشان می دهد که در آخرین به‌روزرسانی انجام‌شده تعداد ۷۴ دانشگاه و موسسه تحقیقاتی از کشور جمهوری اسلامی ایران در میان یک درصد دانشگاه‌های برتر جهان که دارای بیشترین میزان اثرگذاری بوده اند مشاهده می‌شود.
وی گفت: این تعداد در سال ۹۸، ۶۵ مورد بود. بنابراین در مقایسه با سال قبل تعداد دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی یک درصد برتر ایران ۱۴ درصد افزایش‌یافته است.
سرپرست ISC ادامه داد: استناد هر چند عاری از آفت نیست، اما یکی از مهم‌ترین شاخص‌هایی است که میزان استفاده از پژوهش‌ها را نشان می دهد. در حال حاضر استناد مهم‌ترین شاخصی است که در ارزیابی‌های علمی در سطح بین‌المللی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
وی گفت: در سند سیاست های علم و فناوری ابلاغی توسط مقام معظم رهبری نیز مرجعیت علم و فناوری در سطح دنیا به عنوان اولین بند مورد تاکید قرارگرفته است. مرجعیت به معنی محل رجوع قرار گرفتن است و استناد از یک نگاه بیانگر میزان استفاده از علم تولیدشده توسط سایر پژوهشگران است.
دهقانی اظهار داشت: در سال ۱۳۹۴ بررسی پایگاه شاخص‌های اساسی علم نشان داد که ۳۰ دانشگاه و مرکز پژوهشی از جمهوری اسلامی ایران در جمع دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های یک درصد برتر دنیا قرار گرفتند. درسال ۱۳۹۵ با رشد کیفیت تولیدات علمی در کشور تعداد دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های کشور به ۳۵ مورد افزایش یافت. تعداد مراکز یک درصد برتر کشور در بهمن ۱۳۹۶ به ۵۳ مورد افزایش یافت.
وی خاطرنشان کرد: برای انتخاب موثرترین دانشگاه‌ها، کلیه دانشگاه‌ها و موسسات تحقیقاتی دنیا بر حسب میزان اثرگذاری آنها مشخص و مرتب‌سازی شده و در گام بعد یک درصد برتر آنها که دارای بیشترین میزان اثرگذاری بوده اند انتخاب و معرفی می‌شوند.
سرپرست ISC یادآور شد: مایه مباهات است که در آخرین به‌روزرسانی انجام‌شده در آذر ۹۹ تعداد ۷۴ دانشگاه و موسسه تحقیقاتی از کشور جمهوری اسلامی ایران در میان یک درصد دانشگاه‌های برتر جهان که دارای بیشترین میزان اثرگذاری بوده اند مشاهده می‌شود. بنابراین در مقایسه با سال قبل که تعداد ۶۵ مورد بود تعداد دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی یک درصد برتر ایران ۱۴ درصد افزایش و نسبت به سال ۹۴ بیش از ۱۴۷ درصد افزایش‌یافته است.
وی افزود: دانشگاه‌های شهید مدنی آذربایجان، شهید چمران اهواز، علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، کردستان، صنعتی مالک اشتر، علوم پزشکی بابل، صنعتی کرمانشاه، علوم پزشکی گیلان، علوم پزشکی کاشان، علوم پزشکی قزوین و علوم پزشکی ارومیه به جمع موسسات یک درصد برتر پراستناد دنیا واردشده‌اند.
دهقانی ادامه داد: در بین دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌های کشور ۳۰ دانشگاه جامع، ۲۶ دانشگاه علوم پزشکی، ۱۲ دانشگاه صنعتی و ۶ مرکز تحقیقاتی در جمع موثرترین‌های دنیا قرار گرفتند.
سرپرست ISC در ادامه گفت: شرکت کلاریویت آنالتیکس (آی.اس.آی) پایگاه شاخص‌های اساسی علم (ESI) را ارائه داده است. اطلاعات ۱۰ سال اخیر کل دنیا در این پایگاه پردازش و نگهداری می‌شود. یکی از اقلامی که در این پایگاه نگهداری می‌شود، موسسات یک درصد برتر پراستناد دنیا است. اینها عمدتاً دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی هستند که بیشترین میزان استنادها به مقالاتشان صورت گرفته است. تعداد موسسات فهرست شده در این پایگاه ۶ هزار و ۸۸۸ مورد است.
دهقانی اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران حدود ۱.۱ درصد از دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی یک درصد برتر پراستناد دنیا را در اختیار دارد که بعد از ترکیه بالاترین سهم در بین کشورهای اسلامی است. ترکیه با ۱۱۱ دانشگاه و مرکز تحقیقاتی یک درصد برتر در جایگاه ۱۳ دنیا قرار دارد و ایران در جایگاه ۱۸ دنیا قرار دارد.
وی افزود: بعد از ایران و در بین کشورهای اسلامی، مصر با ۲۶ دانشگاه و موسسه تحقیقاتی در جایگاه ۳۳ دنیا قرار دارد. عربستان سعودی با ۲۳ دانشگاه در رتبه ۳۸، مالزی با ۲۱ دانشگاه در جایگاه ۴۱، پاکستان با ۱۹ دانشگاه در جایگاه ۴۳، تونس با ۱۶ دانشگاه در جایگاه ۴۶ و اندونزی با ۱۴ دانشگاه در جایگاه ۴۸ دنیا قرار دارند.
سرپرست ISC گفت: از لحاظ تعداد بیشترین دانشگاه‌ها و موسسات تحقیقاتی ایران در حوزه مهندسی رتبه‌بندی شده اند. تعداد آنها در این حوزه ۴۳ مورد است. ۳۳ دانشگاه و موسسه تحقیقاتی ایران در پزشکی بالینی جزء ۱ درصد برتر پراستناد دنیا هستند. در حوزه شیمی ۲۸ دانشگاه و موسسه تحقیقاتی در زمره موثرترین های دنیا قرارگرفته اند.
وی گفت: بعدازآن ایران در حوزه‌های داروشناسی و سم‌شناسی، علوم مواد، علوم کشاورزی هر کدام ۱۴ دانشگاه و موسسه در بین ۱ درصد برترها دارد. حوزه‌های علوم گیاهی و حیوانی، علوم اجتماعی، کلیات، علوم رایانه، زیست‌شناسی و زیست شیمی، محیط‌زیست و بوم‌شناسی در جایگاه‌های بعدی از لحاظ تعداد قرار می‌گیرند.
دهقانی اظهار داشت: ایران در این حوزه‌های بین ۶ تا ۸ موسسه و دانشگاه دارد. حوزه‌های فیزیک، زمین‌شناسی، علوم اعصاب و رفتار، ایمنی‌شناسی، ریاضیات و میکروبیولوژی در مرتبه‌های بعدی قرار می‌گیرند. تعداد موسسات برتر ایران در این حوزه‌ها بین ۱ تا ۴ مورد است.
وی گفت: مرجعیت بین‌المللی در علم و فناوری با تکیه صرف بر کمیت تولید علم حاصل نمی‌شود. گام نهادن در جهت ارتقای سطح کیفی پژوهش‌ها، گسترش تعاملات علمی بین‌المللی و تبدیل علم به ثروت و قدرت ابعاد دیگری هستند که در دستور کار سیاستگذاران علم و فناوری کشور قرارگرفته اند تا علم کشور همچنان شتابان و به صورت همه جانبه مسیر رشد و اعتلای خود را طی کند./ مهر