به گزارش مفدا ایلام، بر اساس مصوبه‌ی مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۷۲، دهم آذرماه، سالروز شهادت آیت‌الله سیدحسن مدرس، به عنوان «روز مجلس» نامگذاری شده است. انگیزهی اصلی از این نامگذاری، حضور و مبارزات خستگیناپذیر شهید مدرس در مجلس شورای ملی علیه استبداد و استعمار بوده است.
سیدحسن مدرس در سال ۱۲۴۹ در زواره‌ی اردستان به دنیا آمد. در شش سالگی همراه با پدرش به قمشه رفت و نزد پدربزرگش میرعبدالباقی درس خواند و پس از درگذشت میرعبدالباقی، در شانزده سالگی برای ادامه‌ی تحصیلات به اصفهان رفت.
او، تحصیل خود را در علوم اسلامی در اصفهان و سامرا و نجف ادامه داد، در نجف اشرف نزد مراجعی چون میرزای شیرازی، آخوند خراسانی و سیدمحمدکاظم‌یزدی به تحصیل پرداخت.
وی، تحصیلات حوزوی‌اش را تا درجه‌ی اجتهاد ادامه داد؛ آن‌گاه به اصفهان بازگشت و مشغول تدریس فقه و اصول شد.
فعالیت سیاسی او به دنبال عضویت در انجمن ایالتی اصفهان آغاز شد. در ۱۲۸۹ هم‌زمان با تشکیل دوره‌ی دوم مجلس شورای ملی (که پس از استبداد صغیر برپا شد) مدرس با معرفی آخوند خراسانی و عبدالله مازندرانی، به‌عنوان یکی از مجتهدان تراز اول به مجلس شورای ملی اعلام گردید و در مجلس نیز پذیرفته شد.
مدرس در دوره‌ی سوم نیز به نمایندگی از مردم تهران به انتخاب شد ولی این مجلس به علت فشار خارجی و آغاز جنگ جهانی اول یک سال بیشتر دوام نیاورد.
پس از وقوع کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ که به دست رضاخان پهلوی و سیدضیاءالدین طباطبائی، بسیاری از آزادیخواهان دستگیر شدند. از آن میان مدرس نیز به قزوین تبعید و در آن‌جا زندانی شد و بیش از سه ماه در زندان بود و پس از عزل سیدضیا آزاد گردید.
پس از آزادی به نمایندگی مردم تهران در مجلس چهارم انتخاب و به عنوان نایب‌رئیس مجلس و رهبر اکثریت مجلس برگزیده شد. دوره‌ی پنجم مجلس در ۱۳۰۲ افتتاح شد و در آن دوره‌ی پراهمیت تاریخ مشروطه (که با تغییر سلسله‌ی قاجار و روی کار آمدن رضاخان همراه بود) مدرس رهبری اقلیت مجلس را بر عهده داشت.
یکی از وقایع مهم مجلس پنجم، استیضاح رضاخان بود که در روز هفتم مرداد ۱۳۰۴ مدرس همراه با شش تن دیگر از نمایندگان مخالف، رضاخان رئیس‌الوزرا را به دلیل سوءسیاست داخلی و خارجی، قیام و اقدام بر ضد قانون اساسی و حکومت مشروطه، استیضاح کردند اما رضاخان توانست به رغم آن مخالفت‌ها، زمینه‌ی تصویب انقراض قاجاریان و پادشاهی خود را فراهم کند.
رضاخان طی برگزاری انتخابات مجلس هفتم با مداخله‌ی آشکار در انتخابات و حذف آرای سید، اجازه نداد مدرس به مجلس راه یابد.
آن‌گاه در ۱۶ مهرماه ۱۳۰۷ او را دستگیر و به دامغان و مشهد و سپس به خواف تبعید کرد، مدرس، هفت سال در خواف تحت نظر مأموران بود و در ۲۲ مهر ۱۳۱۶ از خواف به کاشمر منتقل شد.
در آن زمان رضاخان دستور قتل مدرس را به رئیس شهربانی کاشمر داد ولی او به این کار تن نداد، در نتیجه این مأموریت به جهانسوزی، متوفیان و خلج واگذار شد و آن‌ها در شب دهم آذرماه سال ۱۳۱۶ مدرس را به شهادت رساندند و پیکرش را به خاک سپردند.
قبر مدرس پس از شهریور ۱۳۲۰ و خروج رضاخان از ایران با رهنمود اهالی محل مشخص گردید.
۱۰ آذر سالروز شهادت آیت‌الله سید حسن مدرس، با تصویب مجلس شورای اسلامی، روز مجلس نامگذاری شد.
مجلس شورای اسلامی چکیده خون هزاران شهید است که برای برافراشتن پرچم اسلام جانفشانی کردند و مجموعه‌ای از نخبگان مردم و تبلور اراده ملت و نیز عصاره زحمت‌های طاقت فرسای امتی سلحشور و مقاوم است؛ از این رو باید مظهر حاکمیت و قدرت مردم باشد و نمایندگان آن نیز باید در جهت اراده و خواست مردم و صلاح جامعه و اسلام گام بردارند.
مجلس در سیستم حکومتی و سازمان مهندسی جامعه، قوه مقننه یک کشور تعریف شده است و تجلی گاه زنده و عینی روح جمعی با نشانه‌هایی همچون اندیشه، آگاهی، رشد، انتخاب، اراده، بیان، عمل و قدرت تصمیم‌گیری هر جامعه است.
مجلس مهم‌ترین رکن اساسی دموکراسی و جامعه مدنی محسوب می‌شود و نمود عینی تصمیم‌گیری مردم در تعیین سرنوشت خود و مهم‌ترین پل ارتباطی قانونی مردم با حکومت است و رسالت دفاع از تمام حقوق قانونی مردم در قبال حکومت را به عهده دارد و لذا بزرگترین امید و پناهگاه مردم است.