سرطان سینه (Breast Cancer) در واقع نوعی از سرطان است که از بافت پستان آغازشده و به دلیل رشد در خارج از قاعده سلولهای غیرطبیعی در پستان رخ میدهد. این بیماری نیز مانند دیگر موارد سرطان، هرچه زودتر تشخیص داده شود قاعدتا درمان آن آسانتر و درصد بهبودی بیمار بیشتر خواهد بود.
در این نوع سرطان تومورهای سینه می توانند به دو صورت؛ تومورهای خوش خیم و بدخیم وجود داشته باشند اما در هر دو نوع تومور، رشد سلولها به سرعت انجام می گیرد. (البته تومورهای دیگری نیز تحت عنوان تومورهای بینابین وجود دارند که در ابتدا خوش خیم بوده و سپس تبدیل به تومورهای بدخیم میشوند.)
در تومورهای خوش خیم، روند ازدیاد سلولها در مرحله مشخصی متوقف میشود. اما در تومورهای بدخیم روند ازدیاد بدون وقفه ادامه یافته، قابلمهار نیست و تبدیل به سرطان سینه میشود که در صورت عدم درمان به سایر قسمتهای بدن گسترشیافته (متاستاز)، در کار آنها اختلال ایجاد می کند و در نهایت با درگیر ساختن اعضای حیاتی بدن میتواند منجر به مرگ فرد شود.
لازم به ذکر است در تومورهای خوش خیم امکان گسترش تومور به سایر بخشهای بدن وجود ندارد، لذا این تومورها کشنده محسوب نمیشوند.
حدوداً نیمی از سرطانهای سینه در یکچهارم بخش بالایی و خارجی سینه اتفاق میافتد و سرطان از منشأ مجاری شیر، شایعترین نوع از این سرطان میباشد.
راههای تشخیص سرطان سینه
از جمله راه های تشخیص زودهنگام سرطان سینه و جلوگیری از پیشرفت بیماری می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- خودآزمایی سینه بعد از ۲۰ سالگی
- معاینه سینه توسط پزشک متخصص به صورت هر سه سال یکبار در زنان ۴۰_۲۰ ساله و به صورت سالیانه در زنان بالای ۴۰ سال
- ماموگرافی سالیانه در خانمهای بالای ۳۵ سال
از مهمترین دلایل ابتلاء به سرطان سینه نیز میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- سابقه سرطان سینه در خود فرد
- سابقه خانوادگی سرطان سینه
- بلوغ زودرس
- قاعدگی زودهنگام
- زایمان در سن بالای ۳۵ سال
- نازایی
- چاقی
- رژیم غذایی با مصرف چربی زیاد
- مصرف الکل و دخانیات
- تابش اشعه یونیزان
- یائسگی در سنین بالای ۵۵ سال
- مصرف داروهای هورمونی در دوران یائسگی
- بیماریهای خوش خیم پستان
- ابتلاء به سایر سرطانها
البته لازم به ذکر است که دلایل فوق هرگز به معنای ابتلای قطعی به سرطان سینه نمیباشند، اما میتوانند احتمال ابتلاء به این بیماری را افزایش دهند.
علائم
۱. بروز توده در سینه (تومور سینه): تودههای سینه که ممکن است مشکوک به سرطان باشند، حالتی سفت و گاهاً غیرمتحرک همراه با چسبندگی به لایه اطراف دارند که هنگام لمس احساس می شوند و غالباً بدون درد میباشند. البته تشخیص خوش خیم یا بدخیم بودن توده به عهده پزشک متخصص میباشد.
۲. ترشح یا خونریزی از نوک سینه: ترشح نوک سینه که ناشی از سرطان سینه باشد عموماً به صورت خون یا خونابه و در برخی موارد بیرنگ میباشد. چنانچه ترشح خونی یا آبکی از یک سینه و از یک مجرا خارج شود یا توأم با غده در سینه باشد، احتمال ابتلاء به سرطان سینه افزایش مییابد.
۳. تغییرات پوست سینه: در صورت ابتلاء به سرطان سینه ممکن است تغییراتی از قبیل فرورفتگی یا کشیدگی پوست سینه بروز کند. علیرغم اینکه فرورفتگی پوست سینه علامت مهمی است، اما دلیل قطعی بر ابتلاء به سرطان سینه نمیباشد؛ زیرا ممکن است در اثر بیماریهای خوش خیم سینه ایجاد شده باشد.
۴. تغییرات نوک سینه: در صورت ابتلاء به سرطان سینه فرورفتگی در نوک سینه بروز کرده و این فرورفتگی حالتی ثابت خواهد داشت . با معاینه دقیق سینه می توان وجود غدهای در زیر نوک و هاله سینه را احساس کرد. البته در برخی موارد فرورفتگی نوک سینه ممکن است بعد از شیردهی یا بعد از بلوغ ایجاد گردیده باشد که در این صورت به خودی خود یا با دستکاری ساده به حالت اولیه خود باز خواهد گشت.
۵. تغییر سایز سینه: در حالت طبیعی معمولاً سایز دو سینه کامل یکسان نیست، اما چنانچه اختلاف سایز دو سینه اخیراً ایجاد شده باشد باید سینهها از جهت وجود توده و سلامت مورد معاینه قرار گیرند.
۶. بزرگ شدن غدد لنفاوی زیر بغل: بزرگی غدد لنفاوی زیر بغل نگرانکننده نیست، زیرا ممکن است به دلیل بروز التهاب، ضربه به دست یا پستان سبب بروز ضایعات خوش خیم شده باشد که باید توسط پزشک متخصص مورد بررسی و معاینه قرار گیرد.
اما چه کنیم که به سرطان سینه مبتلا نشویم ؟
۱. یکی از راه کارهای بسیار مفید برای جلوگیری از سرطان سینه داشتن فعالیت و تمرین های بدنی مداوم است. می توان با انجام فعالیت های ساده و مختصر بدنی، از این بیماری جلوگیری کرد.
۲. همچنین یکی دیگر از راه های پیشگیری از سرطان سینه، رعایت یک رژیم غذایی مناسب است. فرد باید در رژیم غذایی خود به مصرف مواد غذایی سرشار از فیبر و همچنین مکمل های غذایی غنی از ریز مغذی ها توجه ویژه ای داشته باشد.
۳. حتی الامکان در دوران یائسگی از مصرف هورمونها پرهیز شود زیرا که بسیاری از زنان در این دوران دچار علائمی مانند گرگرفتگی، پوکی استخوان و خشکی واژن می شوند و اقدام به هورمون درمانی می نمایند که باعث بهبود این علائم شود. اما از طرفی این امر شانس ابتلا به سرطان پستان را افزایش می دهد، خصوصاً اگر به مدت طولانی مورد مصرف قرار گیرد.
۴. شیردهی شانس ابتلا به سرطان پستان را کاهش می دهد. مطالعات نشان داده اند که به دلیل کاهش سطح استروژن در دوران شیردهی در بدن زنان هر چه این دوران بیشتر باشد، شانس ابتلا به سرطان پستان نیز برحسب طول مدت شیردهی کاهش می یابد.
۵. در مورد مصرف قرص های ضد بارداری، خصوصاً در مدت طولانی، حتماً باید فرد با پزشک معالج خود مشورت کند و از مصرف خوسرانه این داروها پرهیز نماید.
۶. راهکار دیگر ما به شما، آموزش روش معاینه پستان است؛ روش انجام معاینه پستان را بیاموزید و با علائم سرطان پستان آشنا شوید.
سرطان سینه از آن دسته بیماری هایی است که با داشتن الگو و سبک زندگی صحیح می توان از آن پیشگیری کرد. پس بیایید با رعایت اصول پیشگیرانه و انجام معاینات دوره ای از بروز و پیشرفت این بیماری در جامعه جلوگیری کنیم.