به گزارش مفدا قزوین، به زبان ساده تاب آوری روانشناختی یا resiliency یک ظرفیت برای مقاومت در برابر استرس های شدید و فاجعه آمیز است. به بیانی دیگر تاب آوری یعنی توانایی انطباق و سازگار ی با شرایط سخت و دشوار و عبور از آن است.
زمانی که ما قدرت تاب‌آوری داریم، به لحاظ درونی خود را تحت کنترل درمی آوریم که این توانایی، از بازگشت به عقب ما در مواجهه با سختی‌ها و مشکلاتی مانند از دست دادن شغل، بیماری، فاجعه یا از دست دادن فرد مورد علاقه جلوگیری می‌کند. اما اگر توان تاب‌آوری ما محدود باشد، ممکن است در شرایط سخت درجا بزنیم یا احساس قربانی شدن پیدا کنیم.
در حقیقت تاب‌آوری باعث حل شدن مشکلات ما نمی‌شود اما می‌تواند منجر به افزایش توانایی ما برای پیدا کردن نقاط مثبت و امید به زندگی، تصور عبور از مشکلات و مدیریت بهتر استرس در ما شود. تاب آوری به معنای تحمل کردن، بردبار بودن یا به‌تنهایی بار مشکلات را به دوش کشیدن نیست بلکه معنای آن در توانایی ما برای دسترسی به دیگران در جهت حمایت است. در حقیقت نکته کلیدی تاب‌آوری همین مسئله می‌باشد.
مطالعات نشان می دهد افراد تاب آور دارای ویژگی های زیر هستند:
- در فرآیند استرسهای روزمره، توانایی ترمیم خود را دارند.
- در عبور از تنگناها، خود را رشد می دهند و به شایستگی هایی دست می یابند.
- از موقعیتهای پُرفشار فرار نمی کنند، بلکه با آن مواجه گردیده و به عنوان چالش در صدد حل و مقابله بر می آیند.
- انعطاف پذیری لازم را دارا بوده و در تند باد حوادث چون درخت بید، در مسیر باد تا حدّی خم می شوند ولی نمی شکنند.
- آرام، منطقی، صبور و مطمئن هستند و پنجه در پنجه مشکلات می افکنند.
- سرسختی و سخت روانی دارند. می افتند امّا سریع بلند می شوند.
- خلق و خو و احساسات مثبت داشته و خوشبین و امیدوار هستند. (مثبت اندیشی)
- عواطف خود را درک می کنند و آنها را تجزیه و تحلیل می کنند.
- اهل معنویّت و الهیّات هستند.
توصیه هایی جهت ارتقای میزان تاب آوری روانشناختی
۱- با دیگران ارتباط داشته باشید: ساختن روابط قوی، و ارتباطات مثبت با افراد موردعلاقه شما و دوستانتان می‌تواند هم در مواقع شادی و هم در زمان‌های غم احساس حمایت و پذیرش در شما ایجاد کند. همین‌طور می‌توانید با پیوستن داوطلبانه به گروه‌های مذهبی یا معنوی این روابط را پایه‌گذاری کنید.
۲- هرروز خود را معنادار کنید: هرروز کاری را انجام دهید که در شما احساس هدفمند بودن و رضایت ایجاد می‌کند. برای خود اهدافی تعیین کنید که به آینده شما معنا می‌بخشد.
۳- از تجارب خود بیاموزید: در مورد اینکه چگونه درگذشته بر مشکلات و سختی‌ها غلبه کرده‌اید فکر کنید. مهارت‌ها و تکنیک‌هایی که برای کمک به شرایط مشابه درگذشته استفاده کردید را در نظر داشته باشید. حتی می‌توانید تجارب قبلی خود را برای شناسایی الگوهای رفتاری کارآمد و ناکارآمد قبلی که داشتید یادداشت کنید و از آنها به‌عنوان راهنما برای رفتارهای آینده استفاده کنید.
۴- امیدوار باقی بمانید: شما نمی‌توانید گذشته را تغییر دهید اما می‌توانید هم چنان به آینده امیدوار باشید. پذیرش و انتظار تغییر می‌تواند تطابق با شرایط را آسان‌تر کند و دیدگاهی همراه با اضطراب کمتر ایجاد کند.
۵- از خودتان مراقبت کنید: مراقب احساسات و نیازهای خود باشید. در فعالیت‌هایی که برایتان لذت‌بخش هستند شرکت کنید. فعالیت‌های ورزشی را در برنامه خود بگنجانید. به‌اندازه بخوابید و از رژیم غذایی سالم پیروی کنید. از روش‌های مدیریت استرس و آرام‌سازی مثل تکنیک‌های آرام‌سازی و مدیتیشن، تصویرسازی هدایت‌شده و تنفس عمیق یا عبادت بهره ببرید.
۶- پویا و فعال باشید: مشکلات خود را نادیده نگیرید. در عوض مسائلی را که نیاز به توجه شما دارند، با برنامه‌ریزی، و حرکت برای انجام آنها حل کنید.آن قدر وقت خود را با کار خوب پر کنید که وقت برای فکر بد یا کار بد نداشته باشید.اگرچه ممکن است زمانی طول بکشد تا بهبودی پیدا کنید اما آگاه باشید که شرایط زمانی می‌تواند بهتر شود که بر آن تمرکزکرده و کارکنید.
چه زمانی نیاز به ارزیابی تخصصی لازم است؟
بهبود تاب‌آوری نیازمند گذشت زمان و تمرین است. اگر احساس می‌کنید با تلاش‌های شما پیشرفت زیادی در این زمینه صورت نگرفته یا نقطه شروعی برای خود ندارید، صحبت با یک متخصص سلامت روان را در نظر داشته باشید. با راهنمایی این افراد شما می‌توانید تاب‌آوری و سلامت روان خود را ارتقا دهید.