عید سعید فطر یکی از دو عید مهم و بزرگ اسلامی است که به قولی در این عید مسلمانان ماه رمضان را بدرقه می کنند و مردمان کردنشین هم در این عید اداب و رسومی دارند که بحث این مقاله پیرامون ان می باشد.
بر اساس سنت رایج، وقتی مردم از رؤیت ماه شوال مطلع شدند، با پخش خرما و شیرینی به استقبال عید فطر می‌روند. روزه‌داران که یک ماه را در ضیافت خدا به‌سر برده‌اند، بعد از طلوع آفتاب برای اقامة نماز عید فطر در مساجد آماده می‌شوند. از این رو، عید فطر فرصتی است که مردم را گرد هم جمع می‌کند و برای گردشگران نیز غنیمت خواهد بود که مردمان و سنن آنها را از نزدیک و یک جا ببیند.
مردم در روز عید فطر در مساجد جمع شده و نذورات خود را پخش می کنند و با تشکیل مجامع مردمی اقدام به فعالیت‌های منسجم نیکوکاری و اطعام ایتام و مستضعفان می کنند.
همچنین در روزهای نزدیک به عید سعید فطر نیز با تلاش و شوق فراوان زکات فطریه خود و افراد وابسته خانوادگی را در بین فقرا توزیع می‌کنند.
مردم این استان در این روز غذاهای محلی خود را به عنوان نذری در قبرستان ها پخش می کنند. پخت غذاهای سنتی و شیرینی‌های محلی به مناسبت نخستین سالگرد فرد متوفی خانواده و توزیع آن در بین افراد مستمند از دیگر آداب و رسوم مردم مسلمان کردستان در روز عید سعید فطر است.
در برخی مناطق از جمله روستاهای سارال دیواندره علاوه بر جمع آوری کمک مردم سنت حسنه دیگری نیز دارند که به آن "چیشتی مجیور" به معنی غذای خادم مسجد دارند و این سنت حسنه بدین شکل است که اهالی روستا هرکس بخشی از غذای تهیه شده برای عید را به مسجد آورده و خادم مسجد را در این عید خود سهیم می کند.
بعد از ظهر روز قبل از عید رمضان مردم این استان بر اساس سنت مذهبی در آیینی با عنوان "نوجشن" به مزار عزیزان از دست رفته خود می روند و در این روز نیز قبرستان های استان مملو از جمعیت می شود.
در صبح روز عید فطر مردم این استان به مساجد محله خود رفته و پس از اقامه نماز همراه خانواده به دیدار اقوام خود برای تبریک عید می‌روند.
نمازگزاران پس از اقامه نماز، به صورت جمعی وارد منازل یکایک ساکنان محله شده و در داخل حیاط منزل با صدای بلند، جشن رمضان را به صاحبخانه تبریک می‌گویند و صاحبخانه نیز با چای و شیرینی از آنان پذیرایی می‌کند.
سخن آخر اینکه امسال با توجه به شیوع ویروس کرونا و شرایط ویژه‌ای که متعاقبا ایجاد شده است کمی مراسمات عید فطر متفاوت از سال‌های قبل برگزار می‌شود .توجه و رعایت نکات بهداشتی و همچنین فاصله گذاری اجتماعی در تمامی مراسمات جهت بهبود هر چه سریعتر شرایط فعلی الزامیست .در این راستا دید و بازدید از اقوام را تا حد امکان کم کنیم و در انجام مراسمات مرسوم در رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی و نکات بهداشتی مصر باشیم.
تهیه: اوین اسدی و نوید محمدپور/خبرنگاران سرویس فرهنگی مفدا کردستان