به گزارش مفدا، سحرگاهان همواره برای مؤمنان میعادگاه دعا و انابت به درگاه خداوند و جلب رزق و برکت معنوی از آسمان‌هاست، این دقایق و لحظات خاص، در ماه مبارک رمضان از اهمیت دوچندانی برخوردار است. در این مجال به بازخوانی برخی آداب و فضایل سحرهای ماه رمضان از کتاب «کنزالمرام فی اعمال شهرالصیام»(صفحه ۱۲۵) می‌پردازیم.

بنابر روایات، هر کس به هنگام سحر از  خواب بیدار شد، بدون اینکه با کسی سخن بگوید، اگر وضو بگیرد و دو رکعت نماز بخواند، دو صف فرشته در پشت سر او، ایستاده به نماز می‌ایستند.

برای کسی که می‌خواهد روزه بگیرد، مستحب است که برای سحری خوردن برخیزد و سحری بخورد، اگرچه فقط خرما باشد و در ماه رمضان تأکید فراوان شده است.

از پیامبر اکرم(ص) منقول است که فرمودند: سحور خوردن مایه برکت است.

در حدیث دیگری از ایشان نقل شده است: امت من هرگز سحور را ترک نکنند، اگرچه فقط یک عدد خرما باشد.

و در حدیثی دیگر فرمودند: حتماً سحری بخورید، اگرچه یک جرعه آب باشد.

ایشان همچنین فرمودند: با سحری خوردن، خود را برای روزه‌داری تقویت کنید و با خواب قیلوله (خواب نیمروز) خود را برای شب‌زنده‌داری نیرومند سازید.

امیرمؤمنان(ع) از رسول اکرم(ص) روایت کرده است که فرمود: خداوند منان و فرشتگان بر کسانی که سحری می‌خورند و در هنگام سحر استغفار می‌کنند، درود می‌فرستند، پس سحری بخورید، اگرچه فقط یک شربت آب باشد.

از امام صادق(ع) روایت شده است که فرمودند: بهترین وقتی که در آن، خدا را می‌خوانید، سحرگاهان است، چنانکه خداوند می‌فرماید: «وبالاسحارهم یستغفرون»؛ مؤمنان به هنگام سحر طلب مغفرت می‌کنند.

پیامبر اکرم(ص) در وصیت خود به امیرمؤمنان(ع) فرمود: یا علی، مقداری از شب به نماز بپرداز، اگرچه به مقدار دوشیدن گوسفند باشد، و در سحرگاهان به نیایش بپرداز که در آن هنگام دعایت برنمی‌گردد، چنانکه خداوند می فرماید: «والمستغفرین بالاسحار »؛ استغفارکنندگان در سحرگاهان.

امام باقر(ع) فرمودند: خداوند در میان بندگان مؤمنش کسانی را که زیاد دعا کنند، دوست دارد، پس بر شما باد دعا کردن به هنگام سحرگاهان تا طلوع خورشید، که آن ساعتی است که درهای آسمان در آن ساعت گشوده می‌شود، نسیم‌های رحمت می‌وزد، ارزاق در آن ساعت تقسیم می‌شود و حاجت‌های بزرگ در آن هنگام، برآورده شود.

چقدر شایسته است که انسان در آن هنگام گناهانش را به یاد آورد و از خوف خدا اشک بریزد، چنانکه امام صادق(ع) فرمودند:

برای هر چیزی وزن و پیمانه‌ای هست، به جز اشک، که قطره‌ای از آن می‌تواند دریایی از آتش را خاموش کند، دیده‌ای که اشک‌آلود شود، ذلت و زبونی بر چهره‌اش ننشیند و چون اشکش به صورتش سرازیر شود، خداوند آتش جهنم را بر او حرام کند، و اگر در میان امتی، یک نفر از ترس خدا اشک بریزد، خداوند به آن امت ترحم فرماید.

مهم‌ترین ادعیه در سحرهای ماه مبارک رمضان

۱- برای سحرگاهان در شب‌های ماه رمضان دعاهای بسیار زیادی از معصومین(ع) رسیده که یکی از مهم‌ترین آن‌ها دعای «ابو حمزه ثمالی» است که از امام زین العابدین(ع) روایت کرده است که آن حضرت همه شب را به نماز می‌پرداخت.

برای مشاهده دعای «ابوحمزه ثمالی» روی متن کلیک کنید.

۲- دعای دیگر در سحرهای ماه مبارک رمضان، دعای امام باقر(ع) است که سریع‌الاجابه است و مشهور است که اسم اعظم پروردگار را در بردارد و از گنجینه‌های معارف حق تعالی است.

اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ بَهائِکَ بِأَبْهاهُ وَکُلُّ بَهائِکَ بَهِیٌّ ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِبَهائِکَ کُلِّهِ . اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ جَمالِکَ بِأَجْمَلِهِ وَکُلُّ جَمالِکَ جَمِیلٌ ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِجَمالِکَ کُلِّهِ . اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ جَلالِکَ بِأَجَلِّهِ وَکُلُّ جَلالِکَ جَلِیلٌ ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِجَلالِکَ کُلِّهِ . اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ عَظَمَتِکَ بِأَعْظَمِها وَکُلُّ عَظَمَتِکَ عَظِیمَةٌ ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِعَظَمَتِکَ کُلِّها .

خدایا، از تو درخواست می‌کنم به‌حق زیباترین مرتبه از زیبایی‌ات و همه مراتب زیبایی‌ات زیباست، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق همه مراتب زیبایی‌ات. خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق نیکوترین مرتبه از جمالت و همه مراتب جمال تو نیکوست، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق همه مراتب جمالت. خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق برجسته‌ترین مرتبه از جلالت و همه مراتب جلال تو برجسته است، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق همه مراتب جلالت. خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق بالاترین مرتبه از عظمتت و همه مراتب عظمتت عظیم است، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق همه مراتب عظمتت.

اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ نُورِکَ بِأَنْوَرِهِ وَکُلُّ نُورِکَ نَیِّرٌ ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِنُورِکَ کُلِّهِ . اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ رَحْمَتِکَ بِأَوْسَعِها وَکُلُّ رَحْمَتِکَ واسِعَةٌ ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِرَحْمَتِکَ کُلِّها. اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ کَلِماتِکَ بِأَتَمِّها وَکُلُّ کَلِماتِکَ تامَّةٌ ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِکَلِماتِکَ کُلِّها؛

خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق نورانی‌ترین مرتبه از نورت و همه مراتب نور تو نورانی است، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق همه مراتب نورت. خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق گسترده‌ترین مرتبه از رحمتت و همه مراتب رحمتت گسترده است، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق همه مراتب رحمتت. خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق کامل‌ترین مرتبه از مراتب کلماتت و همه مراتب کلماتت کامل است، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق همه مراتب کلماتت؛

اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ کَمالِکَ بِأَکْمَلِهِ وَکُلُّ کَمالِکَ کامِلٌ ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِکَمالِکَ کُلِّهِ . اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ أَسْمائِکَ بِأَکْبَرِها وَکُلُّ أَسْمائِکَ کَبِیرَةٌ ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِأَسْمائِکَ کُلِّها . اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ عِزَّتِکَ بِأَعَزِّها وَکُلُّ عِزَّتِکَ عَزِیزَةٌ ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِعِزَّتِکَ کُلِّها . اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ مَشِیئَتِکَ بِأَمْضاها وَکُلُّ مَشِیئَتِکَ ماضِیَةٌ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِمَشِیئَتِکَ کُلِّها .

خدایا، از تو درخواست می‌کنم به‌حق کامل‌ترین مرتبه از کمالت و همه مراتب کمالت کامل است، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق همه مراتب کمالت. خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق بزرگ‌ترین مرتبه از نام‌هایت و همه مراتب نام‌هایت بزرگ است، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق همه مراتب نام‌هایت. خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق عزیزترین مرتبه از عزّتت و همه مراتب عزّتت عزیز است، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق همه مراتب عزتت. خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق نافذترین مرتبه اراده‌ات و همه مراتب اراده‌ات نافذ است، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق همه مراتب اراده‌ات.

اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ قُدْرَتِکَ بِالْقُدْرَةِ الَّتِی اسْتَطَلْتَ بِها عَلَیٰ کُلِّ شَیْءٍ وَکُلُّ قُدْرَتِکَ مُسْتَطِیلَةٌ ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِقُدْرَتِکَ کُلِّها . اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ عِلْمِکَ بِأَنْفَذِهِ وَکُلُّ عِلْمِکَ نافِذٌ ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِعِلْمِکَ کُلِّهِ . اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ قَوْلِکَ بِأَرْضاهُ وَکُلُّ قَوْ لِکَ رَضِیٌّ ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِقَوْلِکَ کُلِّهِ . اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ مَسائِلِکَ بِأَحَبِّها إِلَیْکَ وَکُلُّهٰا إِلَیْکَ حَبِیبَةٌ ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِمَسائِلِکَ کُلِّها؛

خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق قدرتت که بر همه موجودات احاطه دارد و همه قدرتت بر تمام موجودات احاطه دارد، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق همه مراتب قدرتت. خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق نافذترین مرتبه از مراتب علمت و همه مراتب علمت نافذ است، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق همه مراتب علمت. خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق پسندیده‌ترین مرتبه از گفتارت و همه مراتب گفتار تو پسندیده است، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق همه مراتب گفتارت. خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق محبوب‌ترین مرتبه از خواسته‌هایت نزد تو و همه مراتب خواسته‌هایت محبوب است، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق همه مراتب خواسته‌هایت؛

اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ شَرَفِکَ بِأَشْرَفِهِ وَکُلُّ شَرَفِکَ شَرِیفٌ ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِشَرَفِکَ کُلِّهِ . اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ سُلْطانِکَ بِأَدْوَمِهِ وَکُلُّ سُلْطانِکَ دَائِمٌ ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِسُلْطانِکَ کُلِّهِ . اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ مُلْکِکَ بِأَ فْخَرِهِ وَکُلُّ مُلْکِکَ فاخِرٌ ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِمُلْکِکَ کُلِّهِ . اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ عُلُوِّکَ بِأَعْلاهُ وَکُلُّ عُلُوِّکَ عالٍ ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِعُلُوِّکَ کُلِّهِ .

خدایا، از تو درخواست می‌کنم به‌حق شریف‌ترین مرتبه از شرفت و همه مراتب شرف تو شریف است، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق همه مراتب شرفت. خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق پایدارترین مرتبه از سلطنتت و همه مراتب سلطنت تو پایدار است، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق همه مراتب سلطنتت. خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق باافتخارترین مرتبه از فرمانروایی‌ات و همه مراتب فرمانروایی‌ات با افتخار است، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق همه مراتب فرمانروایی‌ات. خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق برترین مرتبه از برتری‌ات و همه مراتب برتری‌ات برتر است، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق همه مراتب برتری‌ات.

اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ مَنِّکَ بِأَ قْدَمِهِ وَکُلُّ مَنِّکَ قَدِیمٌ ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِمَنِّکَ کُلِّهِ . اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ مِنْ آیاتِکَ بِأَکْرَمِها وَکُلُّ آیاتِکَ کَرِیمَةٌ ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بآیاتِکَ کُلِّها . اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِما أَنْتَ فِیهِ مِنَ الشَّأْنِ وَالْجَبَرُوتِ وَأَسْأَلُکَ بِکُلِّ شَأْنٍ وَحْدَهُ وَجَبَرُوتٍ وَحْدَها ، اللّٰهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِما تُجِیبُنِی بِهِ حِینَ أَسْأَلُکَ فَأَجِبْنِی یَا اللّٰهُ.

خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق دیرینه‌ترین مرتبه از کرمت و همه مراتب کرمت دیرینه است، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق همه مراتب کرمت. خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق گرامی‌ترین مرتبه از نشانه‌هایت و همه مراتب نشانه‌هایت گرامی است، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق همه مراتب نشانه‌هایت. خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق آنچه از جاه و جبروت که در آنی و از تو می‌خواهم به‌حق هر جاه به تنهایی و به‌حق هر جبروت به تنهایی، خدایا از تو درخواست می‌کنم به‌حق آنچه اجابت می‌کنی مرا به آن هنگامی که از تو درخواست می‌کنم پس مرا اجابت کن ای خدا.

۳- همچنین در کتاب «اقبال‌الاعمال» و کتب دیگر مانند «مصباح» کفعمی نقل شده است که مؤمنان در سحرهای ماه مبارک رمضان، دعای حضرت ادریس(ع) را بخوانند، در بعضی روایات آمده است که بین ادعیه سحر، این دعا نسبت به دیگران افضل و مشتمل بر مضامین عالیه و متضمن چهل اسم از اسماء‌الله است.

 آن دعا این است: سُبحانَکَ لا إلهَ إلاّ أنْتَ یا رَبَّ کُلِّ شَیءٍ وَوَارِثَهُ یا إلَه الآلِهَهِ الرَّفیعَ جَلالُهُ یا اللّهُ المَحمُودُ فی کُلِّ فِعالِهِ یا رَحمنَ کُلِّ شَیءٍ وَراحِمَهُ یا حَیُّ حِینَ لا حَیَّ فی دَیْمُومَهِ مُلْکِهِ وَبقائِهِ یا قَیُّومُ فَلا یَفُوتُ (شَیئاً عِلْمُهُ) شَیءٌ مِنْ عِلمِهِ وَلا یَؤُدُهُ یا واحِدُ الباقی أوَّلَ کُلّ شَیءٍ وآخِرَهُ یا دائِمُ بِغَیْر فَنَاءٍ وَلا زَوالٍ لِمُلْکِهِیا صَمَدُ فی غَیرِ شَبِیهٍ وَلا شَیءَ کَمِثْلِهِ یا بارُّ فَلا شَیْءَ کُفْؤُهُ وَلا مُدانِیَ لِوَصْفِهِ

یا کَبیرُ أنتَ الّذی لا تَهْتَدی القُلُوبُ لِعَظَمَتِهِ یا باریءُ المُنْشِیءُ بِلاَ مِثالٍ خلا مِن غَیرِهِ یا زاکی الطّاهِرُ مِنْ کُلّ آفَهٍ بِقُدْسِهِ یاکافی المُوسِعُ لِما خَلَقَ مِنْ عَطایا فَضْلِهِ یا نَقِیُّ مِنْ کُلّ جَوْرٍ لَم یَرْضَهُ وَلمْ یُخالِطْهُ فِعالُهُ یا حنَّانُ أنْتَ الّذی وَسِعَتْ کُلَّ شیءٍ رَحْمَتُهُ یَا مَنّانُ ذا الإحْسانِ قَد عَمَّ الخَلائِقَ مَنُّهُ یا دَیّانَ العِبادِ فَکُلٌّ یَقُومُ خاضِعاً لِرَهْبَتِهِ یا خالِقَ مَنْ فی السَّمَاواتِ وَالأرَضِینَ فَکُلٌّ إلیه مَعَادُهُ یا رَحْمنُ وَراحِمَ کُلِّ صَریخٍ وَمَکْرُوبٍ وَغِیاثَهُ وَمَعَاذَهُ یا بارُّ فلا تَصِفُ الألْسُنُ

کُنْهَ جَلالِ مُلْکِهِ وَعِزِّهِیا مُبْدِیءَ البدایا (البَرَایَا یَا مَنْ) لَم یَبْغِ فی إِنشَائِهَا أعواناً مِن خَلْقِهِ یا عَلاّمَ الغُیُوبِ فَلا یَؤُودُهُ مِن شیءٍ حِفْظُهُ یا مُعیداً ما أفْنَاهُ إذا بَرَزَ الخَلاَئِقُ لِدَعْوَتِهِ مِنْ مخَافَتِهِ یا حَلیْمُ ذَا الأَناهِ فَلا شَیءَ یَعْدِلُهُ مِن خَلقِهِ یا مَحمُودَ الفِعالِ ذا المَنِّ علی جَمیعِ خَلقِهِ بِلُطفِهِ یا عَزیزُ المَنِیعُ الغالِبُ علی أمْرِهِ فَلا شَیءَ یَعْدِلُهُ یا قاهِرُ ذا البَطشِ الشَّدِیدِ أنْتَ الّذِی لا یُطاقُ انْتِقامُهُ یا مُتعالی القَرِیبُ فی عُلُوِّ ارتِفاعِ دُنُوِّهِیا جَبَّارُ المُذَلِّلُ کُلَّ شَیءٍ بِقَهْرِ عَزیزِ سُلطانِهِ

یا نُورَ کُلِّ شَیءٍ أنتَ الّذی فَلَقَ الظُّلُماتِ نُورُهُ یا قُدُّوسُ الطاهِرُ مِن کُلّ سُوءٍ وَلا شَیءَ یَعْدِلُهُ یا قَریْبُ المُجیبُ المُتدانی دُونَ کُلِّ شَیءٍ قُربُهُ یا عالی الشّامِخُ فی السَّماء فَوقَ کُلّ شَیءٍ عُلُوُّ ارتِفاعِهِ یا بَدِیْعَ البَدائِعِ وَمُعیدَها بَعدَ فَنَائِها بقُدرَتِهِ یا جَلیلُ المُتکَبِّرُ عَلی کُلِّ شَیءٍ فَالعَدْلُ أمرُهُ والصّدقُ وَعدُهُ وَقَولُهُ یا مَجیدُ فلا یَبْلُغُ الأوهامُ کُلَّ ثَنائِهِ وَمَجدِهِ یا کَریمَ العَفْوِ والعَدْلِ أنْتَ الّذی مَلأَ کُلَّ شَیءٍ عَدْلُهُ یا عَظیمُ ذا الثَناءِ الفاخِرِ والعِزِّ وَالکِبْرِیاءِ فلا یَذِلُّ عِزُّهُ یا عَجِیبُ فَلا تَنْطِقُ الألْسُنُ بِکُلِ آلائِهِ وَثَنائِهِ أسألُکَ یا مُعتَمَدِی عِندَ کُلّ کُرْبَهٍ وَغِیاثی عِندَ کُلّ شِدَّهٍ بهذِهِ الأسماءِ أماناً مِنْ عُقُوباتِ الدُّنیا والآخِرَهِ وأسألُکَ أنْ تَصْرِفَ عَنّی بِهِنَّ کُلَّ سُوءٍ وَمَخُوفٍ وَمحذُورٍ وَتَصْرِفَ عنی أبصارَ الظَّلَمَهِ المُریدِینَ بِیَ السُوءَ الّذی نَهَیْتَ عَنهُ وأنْ تَصْرِفَ قُلُوبَهُمْ مِنْ شَرِّ ما یُضْمِرُونَ إلی خَیرِ ما لا یَمْلِکُونَ وَلا یَملِکُهُ غَیرُکَ یا کَریمُ.

۴- در کتاب «اقبال‌الاعمال» منقول است که مؤمنان در سحرها بخوانند:

یا مَفْزَعی عِنْدَ کُرْبَتی، وَیا غَوْثی عِنْدَ شِدَّتی، اِلَیْکَ فَزِعْتُ، وَبِکَ اسْتَغَثْتُ وَ بِکَ لُذْتُ، لا اَلُوذُ بِسِواکَ، وَلا اَطْلُبُ الْفَرَجَ اِلاّ مِنْکَ، فَاَغِثْنی وَفَرِّجْ عَنّی یا مَنْ یَقْبَلُ الْیَسیرَ، وَیَعْفُو عَنِ الْکَثیرِ، اِقْبَلْ مِنِّی الْیَسیرَ، وَاعْفُ عَنِّی الْکَثیرَ، اِنَّکَ اَنْتَ الْغَفُورُالرَّحیمُ، اللّهُمَّ اِنّی اَسْئَلُکَ ایماناً تُباشِرُ بِهِ قَلْبی، وَیَقیناً حَتّی اَعْلَمَ اَنَّهُ لَنْ یُصیَبنی اِلاّ ما کَتَبْتَ لی، وَرَضِّنی مِنَ الْعَیْشِ بِما قَسَمْتَ لی، یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ، یا عُدَّتی فی کُرْبَتی، وَیا صاحِبی فی شِدَّتی، وَیا وَلِیّی فی نِعْمَتی، وَیا غایَتی فی رَغْبَتی، اَنْتَ السّاتِرُ عَوْرَتی، وَالاْمِنُ رَوْعَتی، وَالْمُقیلُ عَثْرَتی، فَاغْفِرْ لی خَطیئَتی، یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ.

۵- همچنین منقول است که مؤمنان در سحرهای این ماه بخوانند:

اِلهی وَقَفَ السّائِلُونَ بِبابِکَ وَ لاذَ الْفُقَراءُ بِجَنابِکَ وَوَقَفَتْ سَفینَهُ الْمَساکینَ عَلی ساحِلِ بَحْرِ کَرَمِکَ یَرْجُونَ الْجَوازَ اِلی ساحَهِ رَحْمَتِکَ وَ نِعْمَتِکَ، اِلهی اِنْ کُنْتَ لا تَرْحَمُ فی هذَا الشَّهْرِ الشَّریفِ اِلاّ لِمَنْ اَخْلَصَ لَکَ فی صِیامِهِ وَ قیامِهِ فَمَنْ لِلْمُذْنِبِ الْمُقَصِّرِ اِذا اَغْرَقَ فی بَحْرِ ذُنُوبِهِ وَ اثامِه.

اِلهی اِنْ کُنْتَ لا تَرْحَمُ اِلاَّ الْمُطیعینَ فَمَنْ لِلْعاصینَ وَ اِنْ کُنْتَ لا تَقْبَلُ اِلاّ مِنَ‌الْعامِلینَ فَمَنْ لِلْمُقَصِّرینَ، اِلهی رَبِحَ الصّائِمُونَ وَ فازَ الْقائِمُونَ وَ نَجَی الْمُخْلِصُونَ وَ نَحْنُ عَبیدُکَ الْمُذْنِبُونَ، فَارْحَمْنا بِرَحْمَتِکَ وَ اَعْتِقْنا مِنَ النّارِ بِعَفْوِکَ، وَ اغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا وَ لِکافَّهِ الْمُؤْمِنینَ وَ الْمُؤْمِناتِ بِرَحْمَتِکَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ.

۶- فضیلت نماز نافله شب در سحرهای ماه رمضان: در روایات آمده که سزاوار است در شب‌های ماه مبارک رمضان، نافله شب ترک نشود.

در اخبار مذمت کسانی که شب‌ها تا صبح بخوابند و مدح کسانی که شب‌ها بیدارند و مشغول عبادت حضرت پروردگارند، رسیده، منقول است  که حق تعالی به موسی(ع) خطاب فرمود: دروغ می‌گوید کسی که ادعای محبت مرا می‌کند و چون شب می‌شود تا صبح در خواب است، زیرا که هر دوستی خلوت با دوست خود را طالب است.

در روایتی دیگر آمده است: هر شب، وقت سحر که نزدیک طلوع فجر است درهای بهشت عدن گشوده می‌شود و نسیم‌های رحمت به سبب تهجد متهجدان وزیدن می‌گیرد و از همین جهت است که در آن وقت، هوا خنک می‌شود، حتی اگر تابستان باشد.

۷-در این ماه مبارک دعاهایی برای هر روز آورده شده است که در عین کوتاهی اما بسیار پربار است و روزه داران می‌توانند از این ادعیه در شرایطی که زمان کافی برای مناجات‌های طولانی را ندارند استفاده کنند. در این جستار دعاهای روز هشتم تا پانزدهم ماه مبارک رمضان آورده شده است.

روز هشتم:

اللّٰهُمَّ ارْزُقْنِی فِیهِ رَحْمَةَ الْأَیْتامِ ، وَ إِطْعامَ الطَّعامِ ، وَ إِفْشاءَ السَّلامِ ، وَصُحْبَةَ الْکِرامِ ، بِطَوْلِکَ یَا مَلْجَأَ الْآمِلِینَ.

خدایا، در این ماه مهرورزی به ایتام و خوراندن طعام و آشکار کردن سلام و هم‌نشینی با اهل کرامت را نصیبم فرما، به عطایت ای پناهگاه آرزومندان.

روز نهم:

اللّٰهُمَّ اجْعَلْ لِی فِیهِ نَصِیباً مِنْ رَحْمَتِکَ الْواسِعَةِ ، وَاهْدِنِی فِیهِ لِبَراهِینِکَ السّاطِعَةِ ، وَخُذْ بِناصِیَتِی إِلیٰ مَرْضاتِکَ الْجامِعَةِ ، بِمَحَبَّتِکَ یَا أَمَلَ الْمُشْتاقِینَ.

خدایا، برای من در این ماه بهره‌ای از رحمت گسترده‌ات قرار ده و به جانب دلایل درخشانت راهنمایی کن و به‌سوی خشنودی فراگیرت متوجه کن، به مهرت ای آرزوی مشتاقان.

روز دهم:

اللّٰهُمَّ اجْعَلْنِی فِیهِ مِنَ الْمُتَوَکِّلِینَ عَلَیْکَ ، وَاجْعَلْنِی فِیهِ مِنَ الْفائِزِینَ لَدَیْکَ ، وَاجْعَلْنِی فِیهِ مِنَ الْمُقَرَّبِینَ إِلَیْکَ ، بِإِحْسانِکَ یَا غایَةَ الطَّالِبِینَ.

خدایا، مرا در این ماه از توکل‌کنندگان و از رستگاران نزد خود و از مقرّبان درگاهت قرار بده، به احسانت ای هدف جویندگان.

روز یازدهم:

اللّٰهُمَّ حَبِّبْ إِلَیَّ فِیهِ الْإِحْسانَ ، وَکَرِّهْ إِلَیَّ فِیهِ الْفُسُوقَ وَالْعِصْیانَ ، وَحَرِّمْ عَلَیَّ فِیهِ السَّخَطَ وَالنِّیرانَ ، بِعَوْنِکَ یَا غِیاثَ الْمُسْتَغِیثِینَ.

خدایا، در این ماه نیکی را پسندیده من گردان و نادرستی‌ها و نافرمانی‌ها را مورد کراهت من قرار ده و خشم و آتش برافروخته را بر من حرام گردان، به یاری‌ات ای فریادرس دادخواهان.

روز دوازدهم:

اللّٰهُمَّ زَیِّنِّی فِیهِ بِالسَِّتْرِ وَالْعَفافِ ، وَاسْتُرْنِی فِیهِ بِلِباسِ الْقُنُوعِ وَالْکَفافِ ، وَاحْمِلْنِی فِیهِ عَلَی الْعَدْلِ وَالْإِنْصافِ ، وَآمِنِّی فِیهِ مِنْ کُلِّ مَا أَخافُ ، بِعِصْمَتِکَ یَا عِصْمَةَ الْخائِفِینَ.

خدایا، مرا در این ماه به پوشش و پاک‌دامنی بیارای و به لباس قناعت و اکتفا به اندازه حاجت بپوشان و بر عدالت و انصاف وادارم نما و مرا در این ماه از هرچه می‌ترسم ایمنی ده، به نگهداری‌ات ای نگهدارنده هراسندگان.

روز سیزدهم:

اللّٰهُمَّ طَهِّرْنِی فِیهِ مِنَ الدَّنَسِ وَالْأَقْذارِ ، وَصَبِّرْنِی فِیهِ عَلَیٰ کائِناتِ الْأَقْدارِ ، وَوَفِّقْنِی فِیهِ لِلتُّقیٰ وَصُحْبَةِ الْأَبْرارِ ، بِعَوْنِکَ یَا قُرَّةَ عَیْنِ الْمَساکِینِ.

خدایا، مرا در این ماه از آلودگی‌ها و ناپاکی‌ها پاک کن و بر شدنی‌های مورد تقدیرت شکیبایم گردان و به پرهیزگاری و هم‌نشینی با نیکان توفیقم ده، به یاری‌ات ای نور چشم درماندگان.

روز چهاردهم:

اللّٰهُمَّ لَاتُؤاخِذْنِی فِیهِ بِالْعَثَراتِ ، وَأَقِلْنِی فِیهِ مِنَ الْخَطایا وَالْهَفَواتِ ، وَلَا تَجْعَلْنِی فِیهِ غَرَضاً لِلْبَلایا وَالْآفاتِ ، بِعِزَّتِکَ یَا عِزَّ الْمُسْلِمِینَ.

خدایا، مرا در این ماه بر لغزش‌ها سرزنش مکن و از خطاها و افتادن در گناهان دور بدار و هدف بلاها و آفات قرار مده، به عزّتت ای عزّت مسلمانان.

روز پانزدهم:

اللّٰهُمَّ ارْزُقْنِی فِیهِ طاعَةَ الْخاشِعِینَ ، وَاشْرَحْ فِیهِ صَدْرِی بِإِنابَةِ الْمُخْبِتِینَ ، بِأَمانِکَ یَا أَمانَ الْخائِفِینَ.

خدایا، در این ماه طاعت فروتنان را نصیبم کن و سینه‌ام را برای انابه همانند بازگشت خاضعان باز کن، به امان دادنت ای امان‌ده هراسندگان.