به گزارش مفدا، مدتی است که طرح برآورد نیروی انسانی مورد نیاز رشته‌های علوم تغذیه تا سال ۱۴۰۴، صدای کارشناسان تغذیه را بلند کرده است، طرحی که بر اساس اظهارات مسؤولان وزارت بهداشت تاکنون مصوب نشده و درحال بررسی‌های کارشناسی است. طرحی که انتشار آن در فضای مجازی با واکنش‌های مختلف کارشناسان تغذیه مواجه شد و انتقادهای زیادی را در پی داشت .
در این طرح پیشنهاد شده که ظرفیت پذیرش در رشته‌های مقاطع علوم تغذیه به تدریج کاهش و در مقابل ظرفیت پذیرش در رشته‌های کارشناسی ارشد تغذیه بالینی افزایش یابد و دوره یا رشته مقطع آموزشی مدون جهت تربیت پزشک متخصص تغذیه تاسیس شود. دانلود طرح پیشنهادی
براساس جدول زیر ( ب) طرح پیشنهادی( برآورد نیاز نیروی انسانی تا سال ۱۴۰۴)، ۷۹۰ نفر پزشک متخصص تغذیه تا سال ۱۴۰۴ مورد نیاز است که با توجه به رشته مقاطع موجود، اهداف و کوریکولوم آموزشی آنها فعلا دوره آموزشی مدونی جهت ایجاد بستر مناسب تربیت این گروه از نیروهای متخصص وجود ندارد. از آنجا که هیچ یک از نیروهای انسانی علوم تغذیه دانش و مهارت ارائه درمان تغذیه‌ای و پوشش وظایف پزشکان متخصص تغذیه‌ای را ندارند و از طرف دیگر با توجه به تخصصی بودن این طرح از ارائه خدمات بالینی، سایر پزشکان اعم از پزشکان عمومی و یا سایر متخصصان نیز دانش و مهارت کافی جهت ارائه این بخش از خدمات درمانی را ندارند. هم اکنون ارائه این بخش از خدمات تخصصی جهت بیماران بستری و سرپایی با چالش جدی نیروی انسانی مواجه است. بنابراین تاسیس رشته مقطع یا دوره آموزشی مدون جهت تربیت پزشکان متخصص تغذیه و در مرحله بعد برنامه‌ریزی جهت تربیت حداقل ده درصد از نیروی انسانی لازم تا سال ۱۴۰۴ از ضروری‌ترین مسائل تامین نیروی انسانی تعذیه برای پاسخگویی به نیاز جامعه است.
در صورت تغییر ظرفیت رشته مقاطع علوم تغذیه طبق برآورد انجام شده، در سال ۱۴۰۴ ( جمعیت هشتاد و پنج میلیونی) در کشور تعداد ۱۴۳۸۲ نفر دانش آموخته رشته مقاطع علوم تغذیه و ۵۵ نفر پزشک متخصص تغذیه وجود دارد و شاخص نیروی انسانی علوم تغذیه ۱۸/۰۴ نفر به ازای صد هزار نفر جمعیت خواهد شد. به این ترتیب علاوه بر ارتقای شاخص نیروی انسانی فعلی (۸/۸۱ نفر نیروی انسانی تغذیه به ازای صد هزار نفر جمعیت)، این شاخص نسبت به سایر کشورها نیز در سطح مطلوبی قرار خواهد گرفت. علاوه بر آن توزیع متناسب نیرو و هماهنگی دانش و مهارت نیروی انسانی با نیازهای جامعه می‌تواند گام مهمی جهت ارتقای وضعیت تغذیه جامعه باشد.
کارشناسان تغذیه بر این باورند که بر اساس این طرح تمام فارغ‌التحصیلان تغذیه باید دستیار پزشک شوند، به اعتقاد آنها، تصمیم‌گیری برای این رشته نباید توسط چند پزشک انجام شود و لازم است از نظرات کارشناسان مربوطه استفاده شود، به گفته برخی از این دانشجویان بر اساس این طرح، فارغ‌التحصیلان رشته تغذیه صلاحیت کارشناسی تغذیه و رژیم‌درمانی را ندارند و تنها متخصصین MD-PhD که ابتدا پزشک بودند و بعد از ورود به رشته تغذیه مدرک دکترای تغذیه گرفته‌اند، باید این خدمات را ارائه دهند. بر اساس این طرح تا سال ۱۴۰۴، ۷۰۰ فارغ التحصیلMD-PhD باید در بخش‌های مختلف بیمارستانی و بالین و نیز آموزش مسؤولیت کار را بر عهده بگیرند. در حالی که این افراد حکم مهمانی را دارند که وارد رشته ما شده‌اند و الان می‌خواهند که کارشناسان تغذیه را از خانه بیرون کرده و از حق خود محروم کنند.
برای بررسی ابعاد این موضوع و آگاهی از جزئیات این طرح با دکتر علی پزشکی دانشجوی دکترای سیاستگذاری غذا و تغذیه و دبیر شورای صنفی دستیاران و دانشجویان ph.d دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و عضو هیات مدیره انجمن غذا و تغذیه حامی سلامت ایران گفت وگویی انجام دادیم و در جریان جزئیات این ماجرا قرار گرفتیم که در پی می‌آید.
مفدا- آقای دکتر پزشکی اخیراً دانشجویان تغذیه دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور نسبت به گزارش برآورد نیروی انسانی وزارت بهداشت درباره‌ی گرایش‌های علوم تغذیه معترض شده‌اند. داستان این گزارش و اعتراضات پیرامون آن چیست؟
ماجرای این گزارش به سال ۱۳۹۴ و زمانی بازمی‌گردد که ضوابط آمایش سرزمینی آموزش سلامت در شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شد و وزارت بهداشت مکلف گردید سند آمایش سرزمینی رشته‌های علوم پزشکی را تهیه کرده و نیاز کشور را به نیروی انسانی مورد نیاز در هر یک از این رشته‌ها مشخص کند . رشته‌ی علوم تغذیه نیز از این امر مستثنی نبود و اخیراً گزارش برآورد نیروی انسانی آن در چشم‌انداز سال ۱۴۰۴ تهیه و منتشر شد . با توجه به گستردگی گرایش‌های رشته تغذیه و اهمیت موضوع انتظار می‌رفت در تهیه گزارش از نظرات طیف وسیعی از نخبگان و اساتید تغذیه دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور و همچنین نهادهای ذیربط همچون هیأت ممتحنه بورد و ارزشیابی علوم تغذیه، دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت و انجمن‌های علمی و صنفی رشته‌ی تغذیه استفاده گردد، اما در کمال تعجب از ظرفیت مشورتی هیچ یک از آنها استفاده نشد و نتیجه‌ی آن همین گزارش غیرعلمی و سوگیرانه گردید. همین امر موجبات ناامیدی و ناراحتی دانشجویان و دانش آموختگان تغذیه را فراهم کرد.
مفدا- بر چه اساسی این گزارش را سوگیرانه می‌دانید؟
تدوین کنندگان گزارش عمدتاً پیشینۀ بالینی دارند و پزشک هستند. بر همین اساس پیشنهاداتی که در گزارش مطرح کرده‌اند، به‌طور واضحی در امتداد گفتمان پزشک‌سالاری بوده است؛ پیشنهاداتی همچون «کاهش ظرفیت دکتری علوم تغذیه به ۱۰ نفر در سال»، «پذیرش ۷۹۰ نفر پزشک متخصص تغذیه (MD-Ph.D) تا سال ۱۴۰۴»، «تأسیس رشته‌ی دستیاری تغذیه بالینی»، «سپردن مسؤولیت بخش تغذیه در بیمارستان‌ها به پزشکان» و عملاً محدودسازی کارشناسان تغذیه به آشپزخانه‌های بیمارستانی. تأکید زیاد بر بُعد درمانی و بیمارستانی تغذیه و عدم توجه به جنبه‌های پیشگیرانه‌ی آن از دیگر عوارض تهیه این گزارش توسط پزشک‌ها و نادیده گرفتن پدیده تعارض منافع بوده است. در واقع هدف آن است که رشته‌ی وسیع تغذیه به بُعد بالینی تقلیل یابد و پس از آن استدلال کنند که از آنجایی که دانشجویان تغذیه صلاحیت بالینی ندارند، این عرصه باید به پزشکان واگذار شود!
مفدا- چرا این گزارش را غیرعلمی ارزیابی می‌کنید؟
بدیهی‌ترین نکات علمی در تهیه این گزارش نادیده گرفته شده است؛ مثلاً این گزارش با بسیاری از اسناد بالادستی در تعارض است، از جمله سیاست‌های برنامه جامع آموزش عالی سلامت، سیاست‌های کلی نظام سلامت ابلاغی مقام معظم رهبری، برنامه ششم توسعه و نقشۀ جامع علمی کشور. تحلیل‌های اقتصادی نظیر هزینه- فایده و هزینه- اثربخشی که بخش جدایی ناپذیر گزارش‌های سیاستی هستند، در این سند به طور کلی نادیده گرفته شده‌اند. مثلاً پیشنهاد شده ۷۵۰ پزشک متخصص تغذیه تا سال ۱۴۰۴ تربیت شوند. این در حالی‌ست که هزینه تربیت پزشک متخصص تغذیه بیش از ۱۷ برابر کارشناس تغذیه است. در حال حاضر به‌کارگیری کارشناسان تغذیه در قالب طرح تحول نظام سلامت در بیش از ۳۰۰۰ مرکز جامع سلامت شهری، اثربخشی قابل ملاحظه‌ای را در کنترل و پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر داشته است. افزون بر این، تعرفه خدمات مشاوره تغذیه و رژیم درمانی توسط پزشک متخصص تغذیه بیشتر از دانش‌آموختگان تغذیه خواهد بود که طبعاً پرداخت از جیب مردم را به میزان قابل توجهی افزایش خواهد داد.
مفدا- برخی معتقدند دانش آموختگان علوم تغذیه صلاحیت بالینی برای برای رژیم درمانی ندارند و این امر فقط باید مختص پزشکان تغذیه‌ای باشد. نظر شما در این باره چیست؟
چنین نگاهی ناشی از ناآگاهی نسبت به دوره‌های تحصیلی رشته تغذیه از مقطع کارشناسی تا دکتری است. اولاً اگر بر اساس نگرش نویسندگان گزارش ۱۱ سال آموزش اختصاصی نتوانسته باشد دانش آموختگان تغذیه را عملاً برای ارائه خدمت آماده کند، چطور امکان دارد این آمادگی در عرض یک دوره چهار ساله برای پزشکان متخصص تغذیه حاصل شود؟ ثانیاً دانشجویان تغذیه در طول دوره‌ی تحصیل، واحدهای درسی متعددی از جمله رژیم درمانی در بیماری‌ها، آناتومی، فیزیولوژی، فیزیوپاتولوژی و فارماکولوژی را می‌گذرانند و به مدت ۶ ماه نیز در بیمارستان‌ها به کارآموزی می‌پردازند. بنابراین نه تنها نسبت به مباحث پزشکی و عرصه‌ی بالینی بیگانه نیستند، بلکه در تمامی کشورهای پیشرفته جزو جدایی‌ناپذیر تیم درمان محسوب می‌شوند.
در حال حاضر در بسیاری از بیمارستان‌ها کارشناسان تغذیه در روند مدیریت تغذیه‌ای بیماران خوش درخشیده‌اند، به حدی که بسیاری از پزشکان بدون مشورت با آنها در روند درمان تغذیه‌ای بیماران دخالتی نمی‌کنند. در بحث‌هایی نظیر تداخل غذا و دارو، درمان سوءتغذیه شدید و تغذیه وریدی نیز هیچ کسی به اندازه‌ی کارشناسان تغذیه صاحب نظرتر نیست. این در حالی‌است که پزشکان در طول ۷ سال دوران عمومی خود فقط دو واحد درس تغذیه در حد کلیات می‌گذرانند. حتی در صورت ورود به دوره‌ی دکتری تغذیه و اخذ مدرک آن، از آنجایی که عمده‌ی واحدهای رژیم درمانی در دوره‌ی کارشناسی تغذیه ارائه می‌شوند و دوره دکتری صرفاً معطوف به پژوهش در حوزه‌ی تغذیه است، باز هم دانش و مهارت لازم را برای ورود به امر تخصصی رژیم درمانی نخواهند یافت. نکته جالب آنجاست که نویسندگان گزارش خود به این نکته اشاره کرده و در صفحه‌ی ۴۲ گزارش به درصد قبولی پایین پزشکان در رقابت با دانشجویان تغذیه در آزمون دکتری تخصصی علوم تغذیه اعتراف کرده‌اند.
مفدا- در حال حاضر این اعتراضات به کجا انجامیده و چه اقداماتی برای حل آن تاکنون انجام شده است؟
در چند روز گذشته جامعه‌ی تغذیه ایران برای اعلام نارضایتی خود اقدامات متعددی را انجام داده است. انجمن‌های علمی و صنفی رشته‌ی تغذیه از جمله انجمن علمی غذا و تغذیه حامی سلامت ایران، انجمن تغذیه ایران (اتا) و انجمن علمی تغذیه ایران (اعتا) نامه‌هایی را در اعتراض به این گزارش به مقامات وزارت بهداشت نوشتند. همچنین دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، انستیتو تغذیه و صنایع غذایی کشور و تعداد کثیری از اساتید تغذیه دانشگاه‌های علوم پزشکی سراسر کشور در نامه‌های جداگانه‌ای به اعلام مخالفت با این طرح پرداختند.
دانشجویان و دانش آموختگان علوم تغذیه نیز دغدغه‌مندانه وارد عرصه شدند و در فضای مجازی مخالفت خودشان را ابراز کردند. این حضور به حدی پرشور بود که هشتگ‌های اعتراضی دانشجویان تغذیه به مدت پنج شب ترندهای اول توییتر بود و تحسین بسیاری از دانشجویان رشته‌های پیراپزشکی و خبرنگاران را برانگیخت. خوشبختانه این اعتراضات تاکنون نتایج خوبی در برداشته است. چند روز گذشته علیرضا وهاب‌زاده، مشاور رسانه‌ای وزیر بهداشت خبر داد که وزیر بهداشت دستور پیگیری مشکلات جامعه تغذیه را صادر کرده و دو نفر از معاونین خود را برای رسیدگی به این مشکلات مأمور کرده است. همچنین اعضاء هیات ممتحنه بورد و ارزشیابی رشته تغذیه به عنوان نهاد مرجع، مخالفت خود را با این گزارش به دبیر شورای گسترش دانشگاه‌های علوم پزشکی اعلام کردند.
مفدا- چه انتظاری از مدیران ارشد وزارت بهداشت جهت رفع این مشکل و اهمیت به مطالبات دانشجویان دارید؟
مطالبه اول ما این است که گزارش مذکور به طور کامل کنار گذاشته شود و گزارشی جدید با مشارکت همه نهادهای مربوطه از جمله بورد رشته تغذیه، انجمن‌های علمی و صنفی و همچنین اساتید و نخبگان رشته‌ی تغذیه تدوین شود. همچنین انتظار داریم تدوین هر طرحی در آینده در حوزه رشته تغذیه از این مسیر مشورتی صورت گیرد و از سپردن امور به افراد غیر متخصص پرهیز شود. مطالبه دوم ما نیز همکاری وزارت بهداشت در راه اندازی دوره رژیم‌شناس رسمی (RD) است که تجربه‌ی موفقی در تمامی کشورهای توسعه یافته جهت تقویت دانش و مهارت‌های بالینی دانش آموختگان تغذیه است. به عنوان مطالبه‌ی سوم نیز خواستار توجه جدی مدیران وزارت بهداشت به جایگاه کارشناسان تغذیه در نظام سلامت و حمایت آنها از پوشش بیمه‌ای خدمات تغذیه‌ای هستیم.
پیش از این، سید ضیاء الدین مظهری یکی از اساتید پیشکسوت این حوزه که مدتی ریاست انجمن تغذیه ایران را بر عهده داشته و در حال حاضر نائب رئیس انجمن پیشگیری از چاقی ایران است درباره این طرح در گفت وگو با فارس توضیح داد: از دید من، افراد تدوین کننده این سند آشنایی با رشته تغذیه ندارند، در تمام دنیا هدف ایجاد رشته تغذیه بر مبنای استفاده از تاثیر تغذیه در بزنگاه‌های زندگی در پیشگیری از بیماری‌ها خصوصا بیماری‌های غیرواگیر بوده است. باید توجه داشته باشیم که پیشگیری ارزان‌تر از درمان است، در زمان‌های گذشته اپیدمی‌های محلی باعث مرگ افراد زیادی می‌شد که با راه افتادن شبکه‌های بهداشت و حوزه بهداشت بیماری‌های عفونی خطر و گسترش سابق را ندارند که این موضوع اهمیت پیشگیری را نشان می‌دهد.
مظهری در رابطه با اهمیت علم تغذیه گفت: امروزه بیماری‌های غیرواگیر جایگزین بیماری‌های واگیر شده است که این موضوع به دلیل تغییر سبک تغذیه‌ای و استفاده از غذاهای صنعتی است که همین موضوع باعث شیوع سرطان‌ها و بیماری‌هایی مانند دیابت و بیماری قلبی شده است، اگرهمین افراد به توصیه‌های کارشناسان تغذیه توجه داشتند شیوع این بیماری‌ها کاهش پیدا می‌کرد. پیاده نظام جنگنده‌ای که بتواند اطلاعات را با حداقل هزینه به توده جامعه انتقال دهد کارشناسان ارشد و دکتری تغذیه هستند که این افراد می‌توانند با انتقال اطلاعات درست نقش بسزایی در کاهش ۵۰ درصدی سوء تغذیه داشته باشند.
به گفته وی، طراحان این طرح معتقدند کارشناسان اطلاعات کافی از نحوه درمان بیماران ندارند لذا لازم است پزشک تربیت کنیم، هزینه زمانی تربیت پزشک و صرف هزینه برای این کار بازدهی اجتماعی نخواهد داشت، تحقیقات نشان می‌دهد هرچه تحصیلات بالاتر باشد هزینه بیشتر و بازدهی کاری از بعد اجتماعی پایین‌تر است. در هر رشته‌ای باید خبرگان آن رشته همکاری داشته باشند، پیشگیری و درمان دو بال هستند که باید در کنار هم قرار داشته باشند و متاسفانه عده‌ای به دنبال قرار دادن این رشته‌ها در مقابل یکدیگر هستند. اگر می‌خواهیم کارشناسان ارشد تغذیه ما از تبحر لازم برخوردار باشند باید دانشی را به آنها انتقال دهیم که با اپیدمیولوژی بیماری تغذیه همخوانی داشته باشد و این دانش باید به گونه‌ای باشد بینش این افراد تغییر کند تا بتوانند مشکلات را حل کنند، پزشکان عمومی و متخصصان از یکدیگر جدا شدند و رشته پزشک عمومی به رشته‌های تخصصی تقسیم شد می‌توان در مقاطع تخصصی این کارشناسان را پرورش داد، معتقدم کروکولوم آموزشی باید تغییر کند نه اینکه با هزینه سنگین وظایف کارشناس را به گردن پزشک بیاندازیم که در روز توانایی ویزیت حجمی از بیماران را ندارد.
مظهری در ادامه توضیح داد: در حوزه پیشگیری نیاز به پول هنگفت نیست و ارائه خدمت منجر به کاهش بار بیماری و کاهش بار اقتصاد می‌شود، گردش اقتصادی یک بیماری چاقی دو تریلیون دلار است که برای درمان این بیماری مردم به سمت مصرف داروها و مکمل‌ها سوق داده می‌شوند، بهتر است مسؤولان به جای حرکت به سمت پزشک سالاری به سمت رشته‌هایی حرکت کنند که باعث پیشگیری از ابتلا به بیماری و افزایش امید به زندگی می‌شوند، اما متاسفانه عده‌ای به دنبال درمان محوری و تحمیل هزینه به کشور هستند.
وی توضیح داد: این طرح بدون توجه به قوانین قبلی تدوین شده است، تغذیه در کنار تمام رشته‌های تخصصی پزشکی می‌تواند هزینه درمان را کم کند، این طرح باید بازنگری شود بر اساس بررسی‌های مبتنی بر شواهد، متاسفانه این افراد سابقه چندانی برای تدوین طرح ندارند که بخواهند سرنوشت این رشته را مشخص کنند این افراد فراموش کرده‌اند هدف تغذیه به بالین رسیدن نیست. معتقدیم نباید پیشگیری را به سمت و سوی پزشک سالاری کشاند، حوزه درمان درحال حاضر چندین برابر پیشگیری به کشور هزینه تحمیل می‌کند، مشاهده می‌کنیم که عده‌ای به دنبال واردات داروها و تجهیزات پزشکی مانند دستگاه‌های ام آر آی هستند و از سوی دیگر عده‌ای هم با تجویز این دست داروها و روش‌های تشخیصی به دنبال کسب درآمد هستند، توصیه می‌کنیم وزارت بهداشت توجه بیشتری به این قبیل مسائل داشته باشد.
انتقادها از این طرح با واکنش مدیرکل دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت مواجه شد و زهرا عبداللهی، در پاسخ به سؤوالی درباره گزارشی با عنوان برآورد نیروی انسانی مورد نیاز رشته تغذیه تا ۱۴۰۴ که درباره ورود پزشکان به رژیم درمانی بیمارستان‌ها اظهارنظر کرده است، گفت: این گزارش یک پیش‌نویس است و باید نظرات مختلف در مورد این گزارش ارائه شود. بسیاری از موارد این گزارش ایراد دارد و نیازمند کار کارشناسی است. در حال پیگیری هستیم تا رسما نظرات مان را درباره این گزارش مطرح کنیم. باید توجه کرد که در بخش بهداشت، نیروی کارشناس تغذیه را لازم داریم. زیرا باید مشاوره و خدمت تغذیه به مردم ارائه دهد. کارشناسان تغذیه، تخصص رژیم درمانی دارند و باید مشاوره رژیم درمانی داشته باشند. این پیش نویس هم مشکلاتی دارد که با آن موافق نیستیم و حتما باید کار کارشناسی روی آن انجام شود. به دنبال این هستیم که تا سال ۱۴۰۴ نیروهای کارشناس تغذیه در حوزه بهداشت به میزان کافی داشته باشیم.
وی افزود: ورود پزشکان به رژیم درمانی هم به کار کارشناسی بیشتر نیاز دارد. البته در همه دنیا پزشکانی هستند که تخصص تغذیه را می‌گذرانند و وارد کار رژیم درمانی می شوند، اما به این معنی نیست که فقط پزشکان می‌توانند رژیم درمانی انجام دهند. بالاخره در رشته کارشناسی، ارشد و PHD تغذیه، افرادی را داریم که کار اصلی شان رژیم درمانی است. بنابراین این گزارش یک پیش نویس است که از نظر ما هم مشکلات زیادی دارد و پیگیری می کنیم که جایگاه کارشناسان تغذیه، دیده و تقویت شود.
طرح هنوز مصوب نشده است
همچنین علی‌اکبر حق‌دوست معاون آموزش وزارت بهداشت در این باره توضیحاتی ارائه داد. وی در این خصوص توضیح داد: این طرح یک برنامه بلند مدتی بوده که از ۵ سال پیش آغاز شده و در راستای نیاز سنجی تمام رشته‌های علوم پزشکی بوده است، در این طرح با کمک خبرگان رشته‌ها برنامه‌هایی تدوین شده تا ببینیم مسیر حرکت هر رشته به چه صورتی باید باشد.
وی در پاسخ به این انتقاد که عده‌ای عنوان می‌کنند که کارشناسان تغذیه به عنوان دستیار پزشک مشغول به فعالیت خواهند شد ، گفت: این موضوع صحیح نیست، این طرح هنوز مصوب نشده و درحال برنامه‌ریزی برای اجرای طرح هستیم. این موضوع را باید گفت که پیش از شروع سال جدید جلسه‌ای با حضور بورد تغذیه برگزار شده و چندین ساعت در این زمینه بحث کارشناسی صورت گرفته و انتقادی به این طرح وارد نشده است و به صورت مکتوب نیز اعتراضی به دست ما نرسیده است.
بورد تخصصی گزارشات خود را ارسال کند
حق‌دوست با بیان اینکه منتقدان تمام گزارش را به صورت کامل نخوانده‌اند، گفت: این طرح در مرحله ارزیابی است و هنوز مصوب نشده است، پس از این اعتراضات، از بورد تخصصی رشته خواستیم تا گزارشات خود را به صورت مکتوب ارائه دهد.
معاون آموزشی وزارت بهداشت در ادامه با تاکید بر این موضوع که حتما باید در رشته‌های مختلف علوم پزشکی از جمله تغذیه بازنگری صورت گیرد گفت: در برخی رشته‌ها برخی گرایش‌ها افزایش یا کاهش خواهند داشت. همچنین در حوزه علوم تغذیه قسمت بالینی که باید در بیمارستان‌ها سرویس بدهند باید رشد داده شوند.
وی گفت: در مورد نقش پزشکان و Phd ها باید هردو گروه به اندازه توانشان دیده شوند و نه می‌توان پزشکانی که تغذیه خوانده‌اند را فراموش کرد و نه می‌توان تمام مسؤولیت را به گردن آنها انداخت و تعداد این افراد نیز به اندازه‌ای نیست که بتوانند تمام مسؤولیت را قبول کنند. فردی که پزشک بوده و در ادامه تغذیه خوانده دانش فنی تخصصی کارشناس و کارشناس ارشد تغذیه را در برخی موارد ندارد اما این افراد می‌توانند در برخی تداخلات بیماری‌ها نظراتی داشته باشند. فضای کار هر دو گروه به قدری هست که می‌توان نظر هر دو طرف را جلب کرد.
معاون آموزشی وزارت بهداشت با بیان اینکه لازم بود این افراد از همان روزهای اول انتقادات خود را به وزارت بهداشت اعلام می‌کردند گفت: از بورد این رشته خواستیم تا نظرات خود را اعلام کنند و پس از آن به جمع‌بندی خواهیم رسید. در مراحل بررسی و چکش‌کاری این طرح امکان اصلاحات این طرح وجود خواهد داشت.
حق‌دوست با بیان اینکه از سیصد رشته مقطع تکلیف دو سوم آنها مشخص شده است گفت: طی ماه‌های اخیر درگیر کرونا بوده‌ایم و به محض اینکه فضای کار به حال عادی برگردد ظرف چند ماه آینده تمام پروژه به پایان خواهد رسید.
باید دید، با توجه به انتقادهای مطرح شده و توضیحات مسؤولان وزارت بهداشت آیا طی روزهای آینده، وزارت بهداشت از این کارشناسان منتقد برای شنیدن نظرات آنها دعوت خواهد کرد، و نتیجه این طرح پس از بررسی‌های کارشناسی چه خواهد شد. / انتهای پیام
گزارشگر: مرتضی ده‌آبادی