دکتر محمد مهدی بحرالعلوم رییس مرکز قرآن و عترت وزارت بهداشت در گفتوگو با مفدا به بیان «نوع نگاه دین به سلامت افراد، اعتقادات و نقش آن در مواجه با مشکلات و میزان باور انسانها به مسائل توحیدی در مقابله با مشکلات» پرداخت.
وی در ابتدا با تاکید بر اینکه مسائلی را که در حوزه دین مطرح میشود، به دو بخش میتوان تقسیم کرد، گفت: بخش اول به معارف تئوری باز میگردد به این نحو که ما در مورد مسائل دینی با یکدیگر صحبت و استدلال میکنیم و ممکن است این موارد را از لحاظ فکری بپذیریم یا خیر، اما بخش دیگر به پذیرش به معنای قبول، درک و باور باز میگردد. به عقیده من، ما در حوزه دین زیاد حرف زدهایم و کتب دینی بسیاری را مطالعه کردهایم یا در دوران تحصیلات دانشگاهی گذراندهایم؛ اما آنچه در زندگی ما بروز و ظهور دارد، این مطالعه و اشراف نیست بلکه مواردی است که قبول کردهایم و وجود ما آن را پذیرفته است. به همین دلیل است که بسیاری از مسائل دینی را ما میدانیم و در قبول درستی و تاثیر آن شکی نداریم اما در میدان عمل نسبت به این مسائل ناتوان هستیم زیرا این مفاهیم دانسته شده اما باور، درک و پذیرش نشده است.
این فعال قرآنی خاطر نشان کرد: ما بسیاری از موضوعات دینی را درک نکرده و به همین دلیل قبول هم نکردهایم، به عنوان مثال مرگ، باور مرگ و دنیای پس از آن، خدا و صفات خدا را درک نکردهایم و به همین دلیل به واقع این موضوعات بدیهی را نپذیرفتهایم و باز به همین دلیل است که در زمان بروز مشکلات به نسبت حجم مشکل و بر اساس نوع نگاه ما به مشکل و درکی که از مسائل دینی داریم نسبت به آن رفتار میکنیم.
بحرالعلوم با بیان اینکه بازخوردهایی که در جامعه در برابر بروز مشکلات ملی میبینیم به دلیل میزان باور ما از خود، خداوند و مسائل اعتقادی ما است، یادآور شد: نوع نگاه ما به حوادثی چون سیل، زلزله و یا شیوع بیماری که امکان دارد در صورت ابتلا زندگی و حتی حیات ما را به خطر بیندازد، بر اساس همین نوع نگاه است. این نوع نگاه است که موجب میشود عدهای در شرایط یکسان بحرانی مانند کرونا از نگرانی و استرس دچار بیماریهای روحی و انزوا از جامعه و از اعضای خانواده شوند و عدهای در همین شرایط بدون نگرانی از سرنوشت خود و مردمشان دست به احتکار وسایل و الزامات مورد نیاز مردم بزنند.

رییس مرکز قرآن و عترت وزارت بهداشت اضافه کرد: در همین شرایط باز عدهای از خود و بزرگترین داشته زندگی خود یعنی حیات میگذرند و در صف اول همراهی با بیماران کرونایی در مراکز درمانی قرار میگیرند، این جنس از فداکاری زمانی اهمیت خود را بیش از پیش نشان میدهد که شما ببینید مردم از کنار فردی که عطسه میزند بدون اینکه اطمینان داشته باشند فرد به بیماری کرونا مبتلا است فرار میکنند ولی این عزیزان تمام ساعات شب و روز خود را بر بالای سر بیماران کرونایی و فضای آلوده به ویروس نفس میکشند. این عزیزان به دنبال مسائل مالی نیستند و سلامت خود را برای سلامت دیگری به خطر اندختهاند، این هم نوعی نگاه است که حاصل باور به اعتقادات خود و خدا از جنس متعالی است.
وی با بیان اینکه بیماری کرونا التهاب و نگرانی در کشور ایجاد کرده، متذکر شد: ویروس کویید ۱۹ هنوز کاملا شناخته شده نیست و به همین دلیل برای درمان این بیماری اخبار ضد و نقیضی منتشر میشود که نوعی آزمون و خطا در برابر رفتار این ویروس را نشان میدهد. این شرایط التهاب مردم در جامعه را بالا میبرد اما در این شرایط هر فرد باید چگونه رفتار کند که در ابتدا خود و در ادامه دیگر افراد را از خطر دور نگاه دارد؟
بحرالعلوم اضافه کرد: در این جا گریزی به نگاه دین به بیماریها باید زد؛ بیماری قطعا بخشی از اراده خداوند است، اما اراده خداوند در مصیبتها برای انسانها میتواند جنبه آزمایشی، عذاب و یا ارتقا داشته باشد. ممکن است مشکلی در کشور به وجود بیاید که وجهی از این مشکل برای مردم ناخوشایند باشد اما در دل این مصیبت برای جامعه گرفتار آمده، خیری نهفته باشد.
بحرالعلوم افزود: در سیل نوروز ۹۸ صحنههای دلخراش بسیاری دیده شد، این که هموطنان عزیزی از میان ما رفتند، بسیاری در میان آب و گل دست و پا میزدند و راه نجاتی نبود و بسیاری نیز بی خانمان شدند اما از سویی میزان بارندگی در همین زمان موجب شد کشور در بخشهای بیآب خود حیات مجدد پیدا کند. ممکن است مرگ برای ما که از شنیدن خبرش رنجیده خاطر میشویم خوشایند نباشد اما این امکان نیز وجود دارد که مرگ برای فردی که حیات خود را از دست داده است در یک نگاه بلند مدت زندگی ابدی خوشایند باشد. به عنوان مثال در شهادت شهید سلیمانی از یک سو از دست دادن چنین فرمانده مقتدر و توانایی برای ملت ایران و مسلمانان جهان ناخوشایند بود اما جنبههای دیگر این جریان خوشایند است گویی در منظومه بزرگتری بنا است اتفاق بهتری بیفتد که به دلیل فکر کردن محدود ما آن سوی کار دیده نمیشود.

رییس مرکز قرآن و عترت وزارت بهداشت نگاه توحیدی به مسائل را با نگاه دنیوی متفاوت دانست و ابراز داشت: حادثه کربلا قطعا حادثه ناخوشایندی برای دوستداران اهل البیت (ع) است اما نگاه توحیدی که منظومهای بالاتر از این را میبیند موجب می شود حضرت زینب(س) در مواجه با این حادثه بفرمایند: من تنها زیبایی را دیدم.
وی اضافه کرد: در نگاه توحیدی بیتفاوتی در مورد جسم وجود ندارد به دیگر معنا در این نگاه به شما نمیگویند با وجود توصیههایی که برای سلامتی شما میشود اما شما بروید و ضریح متبرکه امامان خود را ببوسید یا حرکات شنیعی که برخی انجام دادند را انجام دهید؛ بلکه جسم و سلامت آن بسیار دارای اهمیت است و توصیه میشود خود را در معرض بیماری و خطر و بلایا قرار ندهید. کما این که رهبر معظم انقلاب نیز در سخنان خود مردم را به رعایت توصیهها و دستورالعملهای مسؤولان در خصوص پیشگیری و جلوگیری از آلودگی به ویروس کرونا توصیه کرده و فرمودند: از این دستورها نباید تخطی شود، چرا که خداوند ما را موظف کرده است در قبال سلامت خود و دیگران احساس مسؤولیت کنیم.
این مقام مسؤول با تاکید بر اینکه تمام آنچه گفته شد باید به سطح پذیرش و باور برسد تا تاثیر گذاری داشته و فرد بتواند به آرامش برسد، گریزی بر اهمیت صبر در زندگی زد و گفت: برای موحدان مصیبتهای بسیاری پیش میآید که موضوع صبر نیز در همین مصیبتها ظهور و بروز پیدا میکند. شوق صبر در دین در آیات ۱۵۴ و ۱۵۵ سوره بقره در قرآن کریم مورد تاکید قرار میگیرد آنجا که کلام الهی میفرماید «وَ لَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ وَ بَشِّرِ الصَّابِرینَ» و در آیه ۱۵۵ «الَّذینَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصیبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَیْهِ راجِعُونَ»، البته این را نیز باید بدانیم افرادی که به این باور برسند نیز بیشتر در معرض آزمایش قرار میگیرند تا باور خود را بیازمایند مانند بسیاری از انبیاء الهی از جمله حضرت ایوب، نوح، ابراهیم و موسی سلام الله که در یک برهه از زندگی مصایب بسیاری را تحمل کردند و هر چه بیشتر مشکلات به آنها هجوم آورد بر اساس باور خود به خداوند بیشتر به او پناه برده و بر ایمان خود میافزودند.
بحرالعلوم در پایان با اشاره به پذیرش مشکلات ملی در جامعه اسلامی ایران گفت: در جامعه ما در بحرانها دو طرف همیشه مورد توجه هستند یک افرادی که در مشکلات مردم به دنبال آورده مادی هستند و افرادی که در مبارزه با مشکلات در صف اول قرار دارند؛ این حضور در دوران دفاع مقدس در میان مجاهدان فی سبیل الله دیده شد و اکنون کادر بهداشت و درمان و دلسوزان نظام در این صف هستند. این نگاه توحیدی اگر وجود داشته باشد تحمل مشکلات کار سختی نیست و فرد موحد در برابر مشکلات، سکینه قلبی دارد زیرا منظومهای بزرگتر از خود را میبیند. ما برای عبور از این شرایط باید در کنار هم و به درستی رفتار کنیم و در کنار حفظ آرامش قلبی خود به مسؤولانی که در تلاش هستند، اعتماد کنیم./