به گزارش مفدا، محمدمهدی عسگرپور؛ کارگردان و دبیر بخش فیلم دهمین جشنواره بینالمللی سیمرغ، دبیر جشنواره جهانی فیلم فجر نیز هست. حضور او به عنوان داور میتواند عامل دلگرمی برای داوری دانشجویان و دانشگاهیانی باشد که از ایران و جهان در این بخش از دهمین دوره جشنواره بینالمللی سیمرغ حضور پیدا کردهاند.
شما تجربه فیلمسازی در خارج از کشور دارید و دبیر جشنواره جهانی فجر هستید. به نظر شما جشنواره سیمرغ که داعیه بینالمللی دارد تا چه حد متناسب با استانداردهای یک جشنواره بینالمللی فعالیت داشته است؟
من فکر میکنم وقتی در کشور ما حرف از جشنواره بینالمللی میزنیم به سرعت چند جشنواره مشهور بینالمللی دنیا به ذهن ما متبادر میشود و فقط آنها را جشنواره جهانی میدانیم و جشنوارههای خودمان را با آنها مقایسه میکنیم و ناامید میشویم.
منظور شما جشنوارههای الف دنیا است؟
بله، منظور همان جشنوارههای مشهور است اما میدانید که امروز قاعده جشنواره الف برداشته شده و مبناها تغییر کرده است. منظورم از این جشنوارهها در حوزه سینما جشنواره کن، برلین، ونیز و... است و جشنوارههای مختلفی در حوزههای موسیقی و هنرهای دیگر هم داریم. جشن اسکار و سزار هم برای همه ما شناخته شده است. درحالی که در دنیا صدها جشنواره با عنوان بینالمللی برگزار میشود و حد و اندازه آنها اصلا در آن حد و حدودی نیست که ما فکر میکنیم. این جشنوارهها در عین جمع و جور بودن بینالمللی هم هستند.
پس بینالمللی بودن یک جشنواره برآمده از شرکت کنندگان حاضر در آن جشنواره است. اینطور نیست؟
پذیرفتن آثاری از کشورهای دیگر به یک جشنواره رنگ و بوی جهانی و بینالمللی میدهد. جشنواره سیمرغ هم به این اعتبار یک جشنواره بین المللی است، چون فراخوان داده و در حوزههای مورد توجه خودش آثار جهانی را پذیرفته و داوری کرده است. بنابراین در بینالمللی بودن جشنواره سیمرغ بحثی وجود ندارد. فقط سوال این جاست که این جشنواره چقدر تمایل دارد تا فضای خود را در سطح دنیا گسترش دهد.
به نظر شما چه کارهایی میشود برای گسترش جشنواره انجام داد؟
من فکر میکنم در حال حاضر هم در این جشنواره زمینه و بستر مناسب برای توسعه پدید آمده است. با وجود اقدامات خوبی که در این ده دوره برگزاری جشنواره صورت گرفته است، اتفاقا میتواند در زمینه بینالمللیتر شدن بیشتر حرکت کرد.
شما در داوری کردن چه نکاتی را مد نظر داشتید. چقدر به خاطر دانشجویی بودن آثار به دیده اغماض در آنها نگاه کردید؟
من کاملا مقایسهای دست به بررسی و ارزیابی آثار زدم. یعنی تعدادی از آثار متقاضی شرکت در جشنواره میشوند که برخی از آنها کیفیت بهتری دارند و تعدادی از آنها ضعیفتر هستند؛ ما این قوت و ضعف را از مقایسه خود آثار باهمدیگر درک میکنیم و سطح آثار آن دوره را میسنجیم. یعنی من میدیدم کدام فیلم نسبت به آثار همطراز خودش باکیفیتتر است تا در بخش مسابقه حاضر شود. تعداد زیادی از آثاری که هیئت داوران با آنها مواجه شدند، آثار قابل قبولی هستند. یعنی اگر در دیگر جشنوارههای تخصصی هم شرکت میکردند حتما اتفاقات خوبی برای آنها میافتاد. اما خیلی از آثار هم چنین ویژگیهایی نداشتند و یک تجربه ساده با کمترین امکانات دور و برشان انجام داده بودند. بنابراین اغماضی در کار نیست فقط مقایسه است که میتواند کار داوری را پیش ببرد.
آثار دانشجویی عمدتا در حوزه فیلم کوتاه تولید شده است. به نظر شما میشود استنباط کرد که سینما در بخش دانشجویی محدود به فیلم کوتاه است؟
بله دقیقا همین طور است. چون فیلم بلند، ما را وارد یک سطح فیلمسازی و یک باشگاه دیگری از فعالیت حرفهای میکند. چرا که در فیلم بلند بحث اکران و نمایش مطرح است که شرایط و مقتضیات خاص خودش را دارد. قرار نیست فیلم بلند برای آرشیوها ساخته شود. محدودههای نمایشی فیلم کوتاه اساسا فرق میکند و به این دلیل میتواند مدخل ورود به دنیای سینما باشد. بنابراین فیلم بلند عملا با مفهوم حرفهایگری پیوند خورده است و فیلم دانشجویی میتواند بیشتر به فیلم کوتاه که البته یک سینمای حرفهای است وابسته باشد.
شما در سمتهای مختلف سینمایی حضور داشتید. با چه انگیزهای داوری بخش سینمای جشنواره بینالمللی سیمرغ را پذیرفتید؟
من از سالیان گذشته همواره به حرکتهایی که در حوزههای دانشجویی انجام میشد، توجه داشتم. چرا که باید به دغدغههای فرهنگی که با کمترین امکانات انجام میگیرد توجه و از آن حمایت کرد. برای همین انجام چنین کارهایی برای من جذاب است. زمانی که از من خواسته شد که به عنوان داور بخش سینمای جشنواره سیمرغ مشغول به کار شوم میدانستم وارد حوزهای میشوم که ممکن است با سایر کارهای من تفاوتهای جدی داشته باشد. حتی همین الان هم مشغول انجام کارهای گستردهای در جشنواره جهانی فجر هستم. اما آن انگیزه حمایتی باعث شد که در این جشنواره که عمدتا در آن چهرههای دانشجو حضور دارند، سهیم باشم. ما هم در فعالیت و زندگی خود نیاز به انرژیهایی داریم؛ گاهی اوقات حضور در چنین فضاهایی به آدم نیرو و توانی میدهد که در حرفه خودش بیشتر از آن بهره ببرد. یعنی میخواهم بگویم این برای من مفید است و انگیزههای خودخواهانه هم در پذیرش دبیری بخش سینمای جشنواره سیمرغ مطرح بوده و اینطور نیست که فقط خواسته باشم دهنده باشم بلکه گیرنده هم هستم و تبادل اندیشه و آگاهی میکنیم. حضور در این فضا نکاتی را به ما میآموزد و گاهی عامل شادابی درونی میشود. در مواقعی هم ایجاد کننده یک آگاهی است که این بخش خیلی اهمیت دارد.
شما برای سال دوم داور جشنواره بینالمللی سیمرغ هستید. این دوره چه تغییراتی نسبت به دوره قبل داشته است؟
تغییرات چندانی در جشنواره و در بخش سینما اتفاق نیفتاده است. فیلم کوتاه، مستند، انیمیشن، تیزر و نماهنگ از بخشهای جشنواره بینالملی سیمرغ هستند که مانند سال گذشته برگزار میشوند و بخش فیلم کوتاه و انیمیشن نیز همچون سال قبل به شکل بینالمللی برگزار میشود. تفاوت این دوره با سال گذشته که من به عنوان داور در جشنواره حضور داشتم این بود که امسال داوران، آثار تمام بخشها و نه فقط بخش مربوط به خودشان را دیدند تا بتوانند داوری و ارزیابی بهتری از آثار داشته باشند.