کلیه ها دو عضو لوبیایی شکل که در پشت صفاق احشایی و در زوایه Costovertebral angle قرار دارند.
قطب فوقانی کلیه در مجاورت مهره دوازدهم سینه ای و قطب تحتانی آن در مجاورت سومین مهره کمری
کلیه راست کمی پایینتر از کلیه چپ
هر کلیه شخص بالغ ۱۷۰-۱۱۳ گرم وزن دارد
واحد تشکیل دهنده کلیه ها نفرون است
نفرون ها به دو دسته قشری و مجاور مرکزی تقسیم می شوند
ساختمان هر نفرون از گلومرول، کپسول بومن، قسمهای پروکسیمال و دیستال لوله خمیده، قوس هنله
کلیه ها در هنگام استراحت ۲۲ درصد از برون ده قلبی را دریافت می کند(حدود ۱۲۰۰ سی سی )
عملکرد کلیه
کنترل حجم مایعات
تنظیم الکترولیت ها
تعادل اسید و باز
تولید اریتروپویتین
سنتز ویتامین D فعال
هورمون سازی (تولید رنین)
تنظیم تعادل کلسیم و فسفر
تنظیم فشار خون
دفع مواد زائد حاصل از متابولیسم سموم و داروها و تشکیل داروها
نارسایی کلیوی
وقتی کلیه ها قادر به دفع مواد زاید متابولیک و انجام عملکردهای تنظیمی خود نباشند نارسایی ایجاد می شود
نارسایی حاد کلیوی :
وقفه یا کاهش قابل برگشت عملکرد کلیوی بصورت ناگهانی و تقریبا کامل در طول چند ساعت تا چند هفته
نارسایی حاد کلیه ممکنه با علایمی نظیر اولیگوری، آنوری،
اولیگوری ( برون ده ادراری کمتر از ۴۰۰ سی سی در روز )
علل نارسایی کلیه:
علل پیش کلیوی: خونرسانی ضعیف به کلیه ها
علل داخل کلیوی : آسیب به پارانشیم کلیه و توبولها
علل پس کلیوی: انسداد در هر قسمتی از بعد از کلیه (سنگها، تنگی، تومور، )
مراحل نارسایی حاد کلیوی:
مرحله شروع، اولیگوری، مرحله دیورز، مرحله بهبودی
مرحله شروع با آغاز نارسایی شروع و با مرحله اولیگوری خاتمه می یابد
در دوران اولیگوری غلظت مواد زاید سرمی در سرم افزایش می یابد (اوره، کراتینین، اسید اوریک، )
حداقل مقدار ادرار جهت دفع مواد زاید ۴۰۰ سی سی در روز است
علایم بالینی:
خواب آلودگی، تهوع مداوم، استفراغ، اسهال
خشکی پوست و غشاهای مخاطی
بوی ادرار در تنفس
علایم CNS بصورت گیجی، سردرد، گرفتگی عضلانی و تشنج
برون ده ادراری متغیر و افزایش BUN و کراتینین خون (ازتمی)، هیپر کالمی ، اسیدوز متابولیک ، کاهش کلسیم سرم
درمان: حفظ تعادل شیمیایی نرمال و پیشگیری از عوارض تا زمان ترمیم بافت کلیه و حفظ عملکرد کلیوی
نارسایی مزمن کلیوی(CRF)(ESRD)
علایم اختلال عملکرد کلیه
نوروپاتی محیطی اورمیک، سندروم پای بی قرار
تشخیص: کاهش GFR، افزایش cr و BUN، احتباس آب و سدیم، اسیدوز، آنمی، عدم تعادلca و ph
عوارض: هیپرکالمی
پریکاردیت
هیپرتانسیون
آنمی
اختلالات استخوانی
نارسایی مزمن کلیوی(CRF)(ESRD)
علایم: علایم اختلال عملکرد کلیه
نوروپاتی محیطی اورمیک، سندروم پای بی قرار
تشخیص: کاهش GFR، افزایش cr و BUN، احتباس آب و سدیم، اسیدوز، آنمی، عدم تعادلca و ph
عوارض: هیپرکالمی
پریکاردیت
هیپرتانسیون
آنمی
اختلالات استخوانی
نشانه های اورمی
طعم فلز در دهان
بی اشتهایی
تهوع و استفراغ
کرامپ عضلانی
خارش
خستگی و گیجی
مشکلات تنفسی
بی حسی انتهاها
اصطلاحات
کراتینین از کراتین وفسفو کراتین تولید میشود که درسیستم
عضلانی اسکلتی وجود دارند این ماده توسط توبول های کلیه
دفع میشود
اوره از متابولیسم prتولید میشود
GFR
الکالوزتنفسی
استئودیستروفی کلیوی
تغییرات قلبی
CHF
پری کاردیت اورمیک
اورمی باعث بیماری اورمیک قلبی میشود که در ان خاصیت سمی اورمیک تاثیرش را روی میوکارد میگذارد
التهاب کیسه پری کاردیوم با علایم
درد های شدید سینه ای لوکالیزه شده
افزایش ضربان قلب
تب خفیف و فریکشن راب
دیالیز
همودیالیز
CRRT
PD یا دیالیز صفاقی
بیماری پلی کیستیک کلیه(PKD)
اختلال ژنتیکی با وجود تعداد زیادی کیست در کلیه
باعث تخریب نفرون ها
با بزرگ شدن بخشی ازکلیه را گرفته و باعث کاهش عملکرد
ارثی بوده
PKD غالب اتوزومال : شایع ترین نوع ارثی که بین ۴۰-۳۰ که ممکن است زودتر ازاین حتی در دوران کودکی شروع شده باشد – ۹۰ درصد شیوع
PKD بازگشتی اتوزومال: نوع نادر در دوران جنینی
علایم: هماچری، پلی اوری، افزایش فشار خون، سنگ کلیه ، عفونت ادراری، پروتئینوری، درد پهلو وشکم
تشخیص: بالین – سونوگرافی
درمان: غیر قابل درمان و درمان ها علامتی
درمان عفونت، سنگ و ......
سرطان کلیه
اپیدمیولوژی: در مردان بیشتر از زنان
سرخپوستان آمریکا و آلاسکا بیش تر
شایع ترین نوع: اپیتلیوم
متاستاز به ریه ها، استخوان، کبد، مغز و کلیه مجاور
یک چهارم در هنگام تشخیص متاستاتیک
تهیه و تنظیم : مهندس حسین جوانپور، کارشناس بهداشت محیط معاونت دانشجویی و فرهنگی دانشگاه علوم پزشکی تبریز
