به گزارش مفدا، چندی پیش و درآستانه روز ملی مبارزه با استعمار انگلیس، دفتر تحکیم وحدت طی نامهای خطاب به رئیس شورای شهر تهران نوشت و در آنجا خواستار تغییر نام خیابان منوچهری خیابان مقابل سفارت انگلیس به نام رئیسعلی دلواری شد.
در این نامه به بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار مردم بوشهر اشاره شده و از زبان ایشان آمده بود: «نام سردار مؤمن و شجاعی مثل شهید «رئیسعلی دلواری» از نامهایی است که همیشه دلهای مؤمن را که آشنائی به وضع او و مبارزات او داشتهاند، در سراسر این کشور به خود جذب میکرده است؛ و خدا را شاکریم که بعد از پیروزی انقلاب، این نامی که سعی میشد پنهان بماند و این چهره ناشناخته بماند، بر سر زبانها افتاد؛ او را شناختند، شخصیت او را ستودند، مظلومیت و شهادت مظلومانه او را همه دانستند و فهمیدند. البته امروز با آن دوران خیلی فرق کرده است. آن روز عده معدودی همراه با یک جوان شجاع ناچار بودند در مقابل قدرت استعماری و استکباری انگلیس، مظلومانه مقاومت کنند؛ اما امروز رئیسعلیهای دلواری کم نیستند، تنها هم نیستند».
رئیسعلی دلواری فرزند رئیس محمد از خانهای تنگستان بود که در سال۱۲۶۰ هجری شمسی در روستای دلوار از شهرستان تنگستان استان بوشهر در ساحل خلیج فارس به دنیا آمد. وی از همان دوران نوجوانی با سادات و مجتهدین ارتباطی نزدیک برقرار میکند و به آموختن دروس دینی پرداخت. وی هنگامی که متوجه حضور انگلیسیها در بوشهر میشود بلافاصله با علمای دینی به شور و مشورت میپردازد و کسب تکلیف میکند.
رئیسعلی دلواری در نبردهای مختلفی مقابل نیروهای متخاصم قرار گرفت که میتوان به نبردهای جنگ جهانی اول، نبرد دلوار و نبرد بوشهر اشاره کرد. وی در این نبردها ضربههای سنگینی بر پیکره نیروهای انگلیسی وارد کرد وموفق شد هفت سال این نیروها را از خاک ایران خارج کند.
در سوگندنامه رئیسعلی امده است: ای کلامالله گفتار مرا شاهد باش من به تو سوگند یاد میکنم که اگر انگلیسیها بخواهند بوشهر را تصرف کنند و به خاک وطن من تجاوز کنند، در مقام مدافعه برآیم و تا آخرین قطره خون من بر زمین نریخته است، دست از جنگ و ستیز با آنان نکشم و اگر غیر از این رفتار کنم، در شمار منکرین و کافرین به تو باشم و خدا و رسول از من بیزار شوند.
زمانی که مقامات انگلیسی تصمیم قطعی درباره اشغال بوشهر و پیشروی به سوی شیراز را داشتند به منظور تطمیع رئیسعلی، دو نفر را به دلوار فرستادند تا موافقت او را با پیاده شدن قوای انگلیس در کرانه خلیج فارس و حرکت به سوی شیراز جلب کنند.
نمایندگان ضمن ملاقات با رئیسعلی متذکر شدند که چنانچه او از قیام علیه قوای اشغالگر صرف نظر کند، مقامات انگلیسی چهل هزارپوند به او خواهند پرداخت. رئیسعلی در پاسخ میگوید: چگونه میتوانم بیطرفی اختیار کنم در حالی که استقلال ایران در معرض خطر جدی قرار گرفتهاست.
پس از مراجعت نمایندگان، نامه تهدیدآمیز از طرف مقامات انگلیسی به رئیسعلی نگاشته شد مبنی بر این که چنانچه بر ضد دولت انگلستان قیام و اقدام کنید، مبادرت به جنگ میکنیم، در این صورت خانههایتان ویران و نخلهایتان را قطع خواهیم کرد.
رئیسعلی در پاسخ مقامات انگلیسی نوشت: خانه ما کوه است و انهدام و تخریب آنها خارج از حیطه قدرت و امکان امپراطوری بریتانیای کبیر است. بدیهی است که در صورت اقدام آن دولت به جنگ با ما، تا آخرین حد امکان مقاومت خواهیم کرد.