علی اصغر کاید خورده دانشجوی ترم چهار پرستاری دانشکده علوم پزشکی بهبهان موفق شد اختراع خود را به ثبت جهانی برساند. این اختراع تحت عنوان "اتصالات چهار راهی گاواژ با قابلیت تست PH معده" در دنیا بی‌بدیل است و در صورت تجاری سازی می‌تواند باعث پیشرفت قابل توجهی در فرایند تغذیه بیماران داشته باشد. کاربرد این سیستم در بهبود تغذیه بیمارانی است که به هر دلیلی قادر به بلع نبوده و سیستم دهانی و بلعشان برای تغذیه مختل شده است.
این دانشجوی مخترع در گفتگو با مفدا به تشریح روند تولید این طرح و دیگر ایده‌های خود پرداخت.
کاید خورده با اشاره به اینکه یک سیستم قدیمی در حال حاضر برای تغذیه بیماران استفاده می‌شود، گفت: این سیستم قدیمی برای بیمارانی استفاده می‌شود که به صورت اختیاری نمی‌توانند تغذیه کنند و تغذیه آنها با استفاده از لوله از طریق بینی یا دهان انجام می‌شود. این سیستم دارای ضعف‌ها و اشکالات بزرگی است و ما تلاش کردیم با طراحی سیستم جدید این ضعف‌ها و اشکالات را برطرف کنیم. این نوع تغذیه به صورت غیر هوشیار و معمولا در سی‌سی‌یو و آی‌سی‌یو استفاده می‌شود و این احتمال وجود دارد که لوله اشتباها به جای معده وارد روده و در نتیجه باعث خفگی و مرگ بیمار شود.
وی در ادامه افزود: بر اساس رفرنس پرستاری ۲۰۱۸، بهترین روش تست PH است که بر اساس آن می‌توان PH معده را اندازه گرفت و محل دقیق قرار گفتن لوله را تشخیص داد. سیستم جدید با کمترین هزینه قابل تولید است و مزایای بسیار زیادی دارد.
این دانشجوی پرستاری با ذکر این مطلب که حضور در بیمارستان و ارتباط مستقیم با بیمار و مشاهده کردن پروسیجرها از نزدیک باعث شده به مشکلات موجود در سیستم پی ببرد، خاطر نشان کرد: این مشاهدات باعث شد به ایده‌هایی برای رفع مشکلات موجود برسم و طرح "اتصالات چهار راهی گاواژ با قابلیت تست PH معده" نیز از دل همین ایده‌ها درآمده است. من و همکارانم در این طرح متوجه شدیم که روش قدیمی هم از لحاظ پیچیدگی برای بیمار و پرستار و هم از لحاظ احتمال بروز آلودگی اشکالاتی دارد و به دنبال طراحی سیستمی جدید گشتیم. چند نمونه ساختیم و در سامانه اختراعات داخلی و خارجی متوجه شدیم مثل آنها ساخته شده و چیزی هم نیست که ما به دنبال آن هستیم. بعد از ساختن چند نمونه به سیستم فعالی رسیدیم.
کاید خورده اضافه کرد: حدود ۵ تا ۶ ماه طول کشید تا اسناد این طرح را آماده کردیم و برای ثبت اختراعات کشوری فرستادیم و بعد از یک مرحله داوری به پارک علم و فناوری خوزستان ارسال شد و آنجا نیز مورد داوری قرار گرفت و از این جهت که نمونه آن تا به حال در هیچ کجای دنیا ثبت نشده به ثبت رسید.
وی در با اشاره به اینکه تا قبل از سال ۹۳ اختراعات زمانی ثبت می‌شد که نمونه آن در داخل کشور ساخته نشده بود، اظهار داشت: از آن زمان به بعد اختراعات زمانی ثبت می‌شود که نمونه آن در کل جهان ساخته نشده باشد از این لحاظ ثبت اختراعات جهانی محسوب می‌شود به این معنا که نمونه آن در کل دنیا ساخته نشده است.
این دانشجو خاطر نشان کرد: خیلی تلاش کردیم که دانشگاه را در این طرح دخیل کنیم. طرح با هزینه حدود ۳ تا ۴ میلیون تومان انجام شد و پس از صحبت با دانشگاه آزاد موفق شدیم زیر نظر این دانشگاه هسته‌ای تشکیل دهیم و تحت آن فعالیت کنیم. دومین طرح هم زیر نظر دانشگاه آزاد به زودی تایید می‌شود.
این مخترع جوان در توضیح دیگر طرح خود بیان داشت: برای استریل ماندن سرم روزانه ۳ تا ۴ سرسوزن استفاده می‌شود. تعویض این سرسوزنها هم هزینه بر است اما می‌تواند باعث انتقال بیماری‌های عفونی شود به علاوه اینکه دفن کردن اینها هزینه زیادی دارد. در سیستم جدیدی که طراحی کردیم این سرسوزنها حذف می‌شود. روزانه حدود ۶۰۰ هزار سر سوزن در کشور استفاده می‌شود که با این طرح و حذف این سرسوزنها هزینه از حدود ۷۰ میلیارد به حدود ۸ میلیارد کاهش می‌یابد. این طرح نسبت به طرح اول هم بسیار باصرفه‌تر است.
وی با ذکر اینکه اصلی‌ترین مشکل ما تجاری‌سازی طرح‌های ماست، گفت: منبع یا جایی که از این طرح‌ها حمایت کند، نداریم. دانشگاه آزاد حمایت کرده اما معلوم نیست که چگونه و کی بتواند اینها را تجاری سازی و انبوه سازی کند، چون هزینه در بردارد. در حال حاضر به یک اسپانسر نیاز داریم که این طرح‌ها را تجاری سازی و انبوه سازی کند. به راه اندازی شرکت دانش بنیان هم فکر کرده‌ایم اما همان هم هزینه‌بر است و حداقل ۲۰ تا ۳۰ میلیون تومان برای راه اندازی و ثبت می‌خواهد.
کاید خورده در پایان با ذکر این نکته که ۶۰ تا ۷۰ درصد وقت خود را صرف نوشتن مقالات علمی و اختراعاتش می‌کند، گفت: دانشجویان ما از لحاظ فکر و ایده در سطح بالایی قرار دارند، اما منتظر می‌مانند که یک منبع حقوقی و دانشگاهی از آنها حمایت کنند. توصیه من دانشجویان بافکر و ایده این است که هیچ وقت و هرگز منتظر حمایت ارگان‌ها نمانید، از خودتان هزینه کنید و بدانید که ارزش دارد، منتظر نهادهای دولتی نمایند. اگر اسپانسری پیدا شد که هزینه‌ها را بر می‌گرداند. اگر هم پیدا نشد مطمئن باشید سودش را یک جایی می‌بینید.