به گزارش مفدا، اولین نشست آشنایی با فنون و مهارت‌های افکار سنجی دانشگاه‌های ایران(شادا) ویژه کارشناسان فرهنگی دانشگاه‌های علوم پزشکی و دانشگاه‌های تابعه وزارت علوم با مشارکت مسؤولان فرهنگی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری سه‌شنبه دوم بهمن ماه ۱۳۹۷ در مرکز سالن همایش‌های بین‌المللی رازی دانشگاه علوم پزشکی ایران برگزار شد.
در ابتدای این نشست و بعد از تلاوت آیاتی از کلام الله مجید و پخش سرود ملی، خانم دکتر زهرا پارساپور مدیر کل نظارت و برنامه‌ریزی فرهنگی معاونت فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم ضمن تشکر از تمامی مدیران و کارشناسان برای راه اندازی شبکه افکارسنجی دانشگاه‌های دولتی ایران "شادا" گفت: این رویداد می‌تواند سرآغاز تحولی در فعالیت‌های فرهنگی در دانشگاه‌ها باشد چراکه تحولات سریع و گسترده فرهنگی و اجتماعی می‌طلبد که با پایش و رصد وضعیت موجود و نیز مطالعات دقیق در حوزه روند پژوهشی فضا را برای سیاستگذاری و برنامه‌ریزی روشن سازیم در غیر اینصورت اقدامات فرهنگی ما تیری در تاریکی خواهد بود که اثربخشی لازم را نخواهد داشت.
وی در خصوص اهمیت درک درست از وضعیت فرهنگی دانشگاه‌ها افزود: دفتر سیاسگذاری و برنامه ریزی فرهنگی با درک ضرورت رصد فرهنگی دانشگاه‌ها و در راستای ماموریت خود پس از ماه‌ها تلاش و تحقیق توانست با شناسایی ظرفیت‌های موجود در معاونت‌های فرهنگی در ده منطقه آموزشی، دانشگاه‌های بزرگ را به این شبکه متصل سازد و اولین گام را با آموزش کارشناسان این شبکه جهت ایفای نقش نقش در مأموریتی حساس بردارد.
پارساپور ادامه داد: رکن اصلی این شبکه بی‌شک کارشناسان فرهنگی هستند که به عنوان امین و نماینده ما در دانشگاه‌ها حضور دارند . صداقت، پیگیری، علم و آگاهی کارشناسان پشتوانه اصلی این شبکه است.
پارساپور همچنین در پایان سخنرانی خود از معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت و معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم و همچنین از فعالیت‌ها و پیگیری‌ها آقای عبدی در وزارت بهداشت و خانم جعفری در وزارت علوم برای برگزاری این برنامه تشکر کرد.
لزوم آشنایی کارشناسان فرهنگی دانشگاه‌ها با فنون و مهارت‌های افکارسنجی/افکارسنجی گرفتن نبض جامعه است
همچنین در ادامه این نشست معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم بر لزوم آشنایی کارشناسان فرهنگی دانشگاه‌ها با فنون و مهارت‌های افکارسنجی تاکید کرد و گفت: «افکارسنجی گرفتن نبض جامعه است».
دکتر غلامرضا غفاری در جمع کارشناسان فرهنگی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور با بیان این مطلب افزود: «افکار سنجی به ما کمک می‌کند که کاری که صورت می‌گیرد، یک کار زمان‌دار بشود، آنگاه می‌توان روندها را بشناسیم».
وی با اشاره به سابقه و تاریخچه کار افکارسنجی در کشور گفت: سابقه افکارسنجی در کشور به قبل از انقلاب اسلامی می‌رسد. پیش از پیروزی انقلاب، افکارسنجی‌ها و پیمایش‌های مختلفی در جامعه صورت می‌گرفت اما امروزه ما در مسیر فعالیت افکارسنجی، دست‌مان بازتر از گذشته است و ابرازها و فنون دقیق‌تری برای این کار داریم، بنابراین می‌توان با دقت بیشتری، کار افکارسنجی را انجام دهیم.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم با بیان اینکه در کشور فعالیت در حوزه « افکار سنجی و پیمایش اجتماعی»، سابقه طولانی دارد، خاطرنشان کرد: بعد از پیروزی انقلاب اسلامی اقدامات مؤثر و پیشرفته‌ای در حوزه افکارسنجی انجام گرفت.
وی گفت: تعبیری که امروزه در مباحث افکارسنجی مطرح است این است که می‌گویند «افکارسنجی گرفتن نبض جامعه است. نبض آن مجموعه‌ای که جامعه هدف است، از طریق افکارسنجی و پیمایش می‌توان به خوبی دید.»
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم تصریح کرد: کار ویژه شبکه افکارسنجی دانشگاه‌های ایران، خوانش دقیق جهان ذهنی کنش‌گران، افکار، ذائقه‌ها و نگرش‌های آنان در زیست جهان دانشگاه است، گویی نبض دانشگاه برای ما عیان می‌شود و می‌تواند ما را در نیازسنجی و شناخت میدان دانشگاه و روندشناسی تغییرات فرهنگی و اجتماعی دانشگاه توانمند و بی‌نیاز کند.
غفاری خطاب به کارشناسان فرهنگی حاضر در این نشست گفت:توصیه من به شما کارشناسان فرهنگی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور این است برای پیشرفت حوزه کاری خود و در مسیر فعالیت‌ها در حوزه افکارسنجی، حداقل هفته‌ای دو کتاب مطالعه کنید و گرنه نمی‌توان خود را به عنوان یک کارشناس حوزه فرهنگی تلقی کنید.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم گفت: «در پیمایش‌ها و افکارسنجی‌هایی که در سطح جامعه صورت می‌گیرد، دنبال آن هستیم که بخش نگرش و گرایش را به دست آوریم و در عین حال باورها را نیز دنبال کنیم اما خیلی نمی‌توان وارد باورها شد چرا که افکارسنجی این اجازه را به افراد نمی‌دهد؛ بلکه افکار سنجی این امکان را می‌دهد که در لایه‌های مختلف جمعیت‌های مختلف، امکان مقایسه داشته باشیم و این افکار سنجی می‌تواند کمک بزرگی در حوزه سیاستگذاری به افراد بدهد».
غفاری با اشاره به اینکه تلاش وزارت علوم و بهداشت معطوف به این است که از تمام ظرفیت‌هایشان جهت ارتقای دانش کارشناسان فرهنگی دانشگاه‌ها و آشنایی آنها با فنون و مهارت‌های افکارسنجی استفاده کنند، اظهار کرد: همراهی و مشارکتی که وزارت بهداشت در برگزاری این برنامه آموزشی داشته ستودنی است و جا دارد از تلاش‌های صادقانه دکتر محمد رضا فراهانی معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت و همکارانشان که زمینه و بسترهای لازم برای ارتقای سطح دانش کارشناسان فرهنگی دانشگاه‌ها با فنون و مهارت‌های افکارسنجی را فراهم کرده‌اند، تشکر کنم.
وی ادامه داد: در فرآیند کار افکارسنجی، با گام‌های متعددی مواجه هستیم و نخستین گام ما این است که باید «مسأله شناسی» داشته باشیم و مسأله شناسی در گرو این است که درک و دریافت صحیح و لازم را نسبت به محیطی که به عنوان پهنه کارمان تعریف می‌شود، داشته باشیم، بنابراین « آگاهی» لازمه فعالیت در عرصه سیاستگذاری است و از سوی دیگر، «آگاهی» خود مولد توانایی است، از این رو می‌توان گفت رصد مسائل و موضوعاتی که در میدان کار وجود دارد، نخستین ضرورت و نخستین گام است.
غفاری خطاب به کارشناسان فرهنگی دانشگاه‌ها گفت: شما در مسیر کار افکارسنجی، وقتی داده و اطلاعاتی در اختیار نداشته باشید، هیچ نوع سیاست و مداخله‌ای را نمی‌توانید داشته باشید و هر چقدر اطلاعات و داده‌ها، قوی‌تر باشد، قطعا اشراف و توانایی‌های انجام کار شما بیشتر و مؤثرتر خواهد شد.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم بر استفاده از ظرفیت دانشگاه‌ها بر فعالیت در حوزه افکارسنجی تأکید کرد و گفت: مؤسسات متعددی در کشور به فعالیت در حوزه افکارسنجی و پیمایش جامعه می‌پردازند اما به جرأت می‌توان گفت ظرفیت دانشگاه‌های ما برای این کار بالاست.
غفاری خاطرنشان کرد: یکی از وظایف کلیدی دانشگاه‌ها این است که نیروهای انسانی متخصص و ماهری را تربیت کنند و باید بخشی از این نیرو عمدتأ در حوزه‌های علوم اجتماعی و رفتاری تربیت شوند و مهارت‌های لازم را کسب کنند. کارشناسان و دانشجویان کشور ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های بالایی در حوزه افکارسنجی و پیمایش‌های اجتماعی دارند چرا که آنها هم دانش این کار را دارند و هم در مسیر این کار، خبرگی‌های لازم را به دست می‌آورند.
این مقام مسؤول افزود: برای مجموعه‌های بیرون از دانشگاه و در مقایس‌های منطقه‌ای، استانی و ملی می توانیم با استفاده از ظرفیت‌های دانشجویی فعالیت‌های متعددی در حوزه فعالیت‌های افکارسنجی انجام دهیم و توانایی‌های کارشناسان دانشگاه‌ها برای این حوزه بسیار بالاست از این رو زیبنده نیست جهت فعالیت در حوزه افکارسنجی و پیمایش‌های اجتماعی از مؤسسات بیرون از دانشگاه استفاده کنیم.
هر ابزاری که بتواند ارتباط جامعه با نظام سیاستگذاری را تقویت کند، حائز اهمیت است
در ادامه این نشست دکتر ابراهیم حاجیانی معاون هماهنگی و برنامه‌ریزی مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری در اولین نشست آشنایی با فنون و مهارت‌های افکار سنجی دانشجویان ایران(شادا) گفت: هر وسیله و ابزاری که بتواند ارتباط جامعه با نظام سیاستگذاری را تقویت کند حائز اهمیت است و بخشی از فرآیند دموکراسی و تقویت رابطه دولت و مردم و بالعکس است.
وی ادامه داد: موسسات افکار سنجی قدم مهمی را در مسیر توسعه سیاسی برمی‌دارند و این کار در توسعه سیاسی یک جامعه بسیار مهم شمرده می‌شود و قطعا نتایج این پژوهش‌ها در تقویت رابطه بین مدیران سیاست‌گذار و جامعه موثر است.
حاجیانی در تعریف افکار سنجی گفت: افکارسنجی وظیفه‌‍اش انتقال نیازهای مردم به تصمیم‌گیران است و باید بدانیم مطالبه همیشه آشکار و روشن نیست و ابزارهایی نیاز است که که این افکار بتوانند منتقل شوند.
او افزود: کار افکار سنجی در جامعه دانشگاهی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است چراکه دانشجویان همواره اثرگذاری زیادی بر روی قشرهای مختلف در جامعه دارند و جامعه دانشجویی بسیار پیشرو است و همچنین مدیران دانشگاهی نیز می‌توانند نقش موثری را ایفا کنند.
حاجیانی ادامه داد: در موضوعات سیاسی بخش بزرگی از جامعه دانشگاهی می‌تواند باعث کاهش التهابات سیاسی شوند و در این خصوص باید بدانیم که در بدنه افکار دانشجویی چه مطالبات و خواسته‌هایی وجود دارد.
این استاد جامعه شناسی در خصوص یکی از چالش‌های پیش روی افکارسنجی گفت: یکی از مهمترین مشکلات این است که نتوانیم نتیجه این افکار سنجی را به مخاطب یا تصمیم‌گیران انتقال دهیم.
در واقع در این میان ارتباط خوبی با تصمیم‌گیران برقرار نکرده‌ایم و زمانی می‌توانیم با انجام کار افکار سنجی موفق باشیم که از سوی تصمیم‌گیران تقاضایی صورت گرفته باشد.
وی افزود: افکار سنجی باید منشا اثرگذاری باشد هرچند این اثرگذاری سریع نیست اما باید با هدف رویکرد حل مسئله کار خود را انجام دهد در غیر اینصورت وقتی نتیجه‌ای در برنداشته باشد و موضوعی را حل نکند اهمیتی هم ندارد. در واقع کار نظرسنجی ابزار کار سیاستگذاری و مدیریت است و هدف کل پژوهش‌های این چنینی این است که اثرگذار باشند.
حاجیانی همچنین به اهمیت تعیین شاخص‌های مشخص برای کار افکار سنجی اشاره کرد و گفت: برای اینکه کار افکارسنجی بتواند نتیجه مشخصی پیدا کند باید شاخص‌های ثابتی را در نظر بگیریم و این نیاز به مطالعه دارد تا بدانیم چه شاخص‌های می‌تواند حقایقی را برای ما روشن کند. برای مثال شاخص سرمایه اجتماعی یک مفهومی است که سنجش آن در دانشگاه‌ها از اهمیت برخوردار است و به تنهایی می‌تواند داده‌های بسیار زیاد و با ارزشی را مشخص کند.
وی در پایان یادآور شد: نکته دیگر تحلیل داده‌ها است زمانی که افکار سنجی صورت می‌گیرد ما به درصدهایی از نظرات مردم دست پیدا می‌کنیم و این درصدها نیاز به تحلیل دارد برای تفسیر بهتر و تصمیم‌گیری درست‌تر ، باید هیات‌های اندیشه‌ورزی را تشکیل دهیم.
در ادامه این مراسم و در نوبت صبح، کارگاه‌های تخصصی و آموزشی با عنوان «چیستی پژوهش اجتماعی و اصول پروپوزال نویسی» و همچنین نشست « اصول نمونه گیری»و همچنین « اصول پرسشگری» برگزار شد.
همچنین در برگزاری این کارگاه‌ها، فردا چهارشنبه سوم بهمن‌ماه کارگاه آموزشی « اصول طراحی پرسشنامه» و همچنین کارگاه نظارت و بازبینی و ورود اطلاعات با حضور کارشناسان فرهنگی دانشگاه‌های تابعه وزارت بهداشت در دانشگاه علوم پزشکی ایران زیر نظر مدرسان مربوطه برگزار خواهد شد.
پایان بخش این برنامه آموزشی و نشست دو روزه، برگزاری جلسه پرسش و پاسخ در خصوص نحوه تشکیل شبکه افکارسنجی در دانشگاه‌ها و همچنین جلسه پرسش و پاسخ در خصوص پیمایش سنجش سرمایه فرهنگی است.
ارسال نظر