دکتر شاهین آخوندزاده قائم مقام معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت در گفتگو با مفدا درباره فعالیت کمیته‌های تحقیقات دانشجویی و شکل گیری انجمن‌های علمی دانشجویی در دانشگاه‌های علوم پزشکی گفت: این دو نهاد علمی با یکدیگر همپوشانی‌هایی دارند اما دقیقا یکی نیستند. اینکه فکر کنیم انجمن علمی دانشجویی ایجاد شده و جای کمیته تحقیقات دانشجویی را تنگ کرده بسیار اشتباه است. این دو نهاد می‌توانند در کنار یکدیگر فعالیت سازنده‌ای داشته باشند.

وی در ادامه افزود: سیاست‌گذار پژوهشی دانشگاه‌ها، معاونت تحقیقات و فناوری است و اگر معاونت فرهنگی و دانشجویی بخواهد وارد این حوزه شود با ما هماهنگ می‌کند. ما حضور انجمن‌های علمی و دانشجویی را به فال نیک می‌گیریم و از آنها حمایت می‌کنیم. البته این انجمن‌ها نباید تکثیر سرطانی داشته باشند، در حد معقول در هر دانشگاه چند انجمن ایجاد شود و خوب فعالیت کند، موثرتر خواهد بود.

دکتر آخوندزاده درباره ماهیت تحقیقات دانشجویی توضیح داد: تحقیقات دانشجویی از نظر من آموزش، کار پژوهش است و بنابراین قرار نیست مشکلات بنیادی را حل کند. قرار است در کمیته‌های تحقیقات دانشجویی و انجمن‌های علمی، پژوهش به دانشجویان آموخته شود و در واقع تمرین پژوهش کنند.

قائم مقام معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با تاکید بر اهمیت تحقیقات دانشجویی اظهار داشت: ما هزینه می‌کنیم که دانشجو در معرض پژوهش قرار گیرد و راه و روش آن را بیاموزد. هنگامی که یاد گرفت در موقعیت‌های جدی‌تر و موثرتر پژوهشی انجام دهد که بتواند مشکلات مملکت را حل کند. بنابراین به تحقیقات دانشجویی اینگونه نگاه نمی‌کنیم که باید مشکلی از مشکلات جامعه را حل کند یا خروجی قابل توجه و قابل ارائه‌ای داشته باشد. مهمترین خروجی آن، پژوهشگر کارآموخته است.

این استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران در ادامه خاطر نشان کرد: من به پژوهش دانشجویی به عنوان آموزش پژوهش نگاه می‌کنم که امری بسیار مهم است. علت اینکه نسل قدیم ما پژوهش نمی‌داند این است که آموزش ندیده است. فرق دانشجوی الان با دانشجوی سی سال پیش در همین است که دانشجو امروزه در محیطی قرار می گیرد که پژوهش انجام می‌شود و بنابراین یاد می‌گیرد و تجربه می‌اندوزد.

وی درباره خروجی پژوهش‌های دانشجویی توضیح داد: از صد پژوهش دانشجویی که انجام می‌شود همه این صد پژوهش در واقع تمرین پژوهش بوه است. با این حال ممکن است بعدها در مسیر این تمرین پژوهش، آدم‌های برجسته‌ای باشند که یک استارتاپ یا شرکت دانش بینیان ایجاد کنند. ولی اگر به دنبال این هدف باشیم که همه آن صد نفر باید استارتاپ ایجاد کنند یا شرکت دانش بنیان تاسیس کنند، اشتباه است. ما در واقع دانشجو را آماده می‌کنیم که بعدا بتواند کار کند.

آخوندزاده در ادامه اضافه کرد: بخشی از آموزش پژوهش در انجمن‌های علمی، بخشی در کمیته‌ تحقیقات دانشجویی، بخشی در مراکز تحقیقاتی و بخشی در پایان نامه اتفاق می‌افتد. محیط یک دانشگاه نخبه پرور باید مثل محیط طلبگی باشد، همه چیز آماده باشد که هر کس بر اساس علائق و شرایطش از هر کدام خواست انتخاب کند.

این پژوهشگر برجسته کشور با انتقاد از تعدد دانشگاه‌های بی‌کیفیت گفت: دانشگاه‌های خوب ما فارغ التحصیلان و دانشجویان بسیار خوبی دارند که دیده نمی‌شوند اما دانشگاه‌های بی‌کیفیت، دانشجوی بی کیفیت و استاد بی کیفیت دارد و خروجی بی کیفیتی هم وارد جامعه می‌کند،  این دانشجو هانی است که پایان نامه‌اش را از جلو دانشگاه می‌خرد. اینها زیاد در بوق و کرنا می‌شوند و بنابراین ارزش‌های علمی ما دیده نمی‌شود. فارغ التحصیلان دانشگاه‌های خوب ما در بهترین دانشگاه‌های دنیا کار می‌کنند و در بزرگترین آزمون‌های علمی دنیا بالاترین رتبه‌ها را می‌آورند اما چون در اقلیت هستند دیده نمی‌شوند و بیشتر دانشجویان و استادان بی‌کیفیت و ضعیف به چشم می‌آیند.

وی با اشاره به اینکه سیاسیون چنین شرایطی را برای فضای علمی کشور ایجاد کرده‌اند، اظهار داشت: این دانشگاه‌های قلابی با فشار سیاسیون ایجاد شد. در حال حاضر بیش از ۱۰۰ هزار دانشجوی P.Hd داریم در حالی که کشور ما اصلا نمی‌تواند این تعداد دانشجوی P.Hd تربیت کند. این فارغ التحصیلان بی کیفیت از دانشگاه بیرون می‌آیند و جلو چشم ما هستند و جامعه آنها را می‌بیند و ملاک ارزیابی تحصیل کرده‌های جامعه ما می‌شوند. در حالی که فارغ التحصیل‌های خوب ما از کشور می‌روند و آنها را نمی‌بینیم.

آخوند زاده در پایان با اظهار تاسف از پدیده فرار مغزها، اظهار داشت: امیرحسین مدبرنیا از دانشجویان پزشکی من بود که در امتحان USMLE آمریکا بالاترین نمره تاریخ این آزمون را به دست آورد. زمانی که فارغ التحصیل شد ۳۸ مقاله علمی داشت و در جشنواره خوارزمی مقام آورده بود. من تلاش زیادی کردم که او را در ایران نگه دارم اما نتوانستم و امیر حسین از ایران رفت. زمانی در مصاحبه با خبرگزاری فارس گفته بودم که روزی که امیرحسین از ایران برود من خواهم گریست. او سقف پروازش خیلی بلند بود و رفت و من واقعا مثل پدری بودم که فرزندش را از دست داده است. حالا جامعه ما اینها را نمی‌بیند اما فارغ‌التحصیل‌های قلابی را می‌بیند و گمان می‌برد سطح علمی دانشجویان ما پایین است.