به گزارش مفدا، وقتی بیش از ۹ هزار دانشجوی رشته‌های علوم پزشکی عضو فعال یک نهاد علمی دانشجویی می‌شوند و تمایل خود را به انجام فعالیت‌های علمی فوق برنامه نشان می‌دهند، به این معناست که در صورت وجود زمینه و بستر مناسب، دانشجویان علاقه مند به تقویت بنیه علمی خود و انجام فعالیت علمی در قالب گروه هستند.

تا پیش از ابلاغ آیین نامه انجمن‌های علمی علوم پزشکی در سال ۹۴، این انجمن‌ها به صورت خودجوش شکل می‌گرفتند و به شکل جزیره‌ای فعالیت‌هایی انجام می‌دادند که به دلیل نبود ساختار مشخص و دستورالعمل‌های لازم بسیار کم‌فروغ بوده و دانشجویان نیز اقبال زیادی به عضویت و فعالیت در این انجمن‌های علمی از خوب نشان نمی‌دادند.

در خرداد ماه  ۹۴  آیین‌نامه انجمن‌های علمی دانشجویان علوم پزشکی کشور با امضای دکتر هاشمی وزیر بهداشت و از سوی دکتر فراهانی معاون فرهنگی و دانشجویی وزیر به دانشگاه‌های علوم پزشکی ابلاغ شد تا فعالیت‌های علمی دانشجویان در قالب انجمن‌های علمی دانشجویی وارد فاز تازه‌ای شده و قوام گیرید.

قبل از ابلاغ این آیین نامه در بازه زمانی مهر ۹۲ تا شهریور ۹۴، تعداد ۵۰ انجمن علمی در موضوعات مختلف عمومی، تخصصی، بین رشته‌ای و موضوعات خاص تشکیل شده بود. اما از مهر ۹۴ تا شهریور ۹۶ یعنی پس  از چهار ماه از ابلاغ آیین نامه انجمن‌های علمی دانشجویی، ۴۷۷ انجمن دیگر در دانشگاه‌های علوم پزشکی شکل گرفت و تعداد کل انجمن‌های علمی در شهریورماه ۹۶ به ۵۲۷ انجمن‌ علمی رسید که این آمار رشد حدود ۱۰ برابری تعداد انجمن‌های علمی دانشجویی را نشان می‌دهد.

با توجه به اینکه از اهداف تشکیل انجمن‌های علمی افزایش مشارکت و رقابت دانشجویان در فعالیت‌های علمی جمعی و نهادینه کردن فرهنگ کار گروهی بوده است، می‌توان گفت انجمن‌ها در مسیر تحقق این هدف گام بلندی برداشته‌اند.

حرکت بر اساس نقشه جامع علمی کشور و ایجاد هم‌افزایی در جهت تقویت و توسعه دستاوردهای علمی دانشگاه، تعمیق دانش و بینش علمی و مهارت‌های عملی دانشجویان، شکوفایی استعدادها و برانگیختن خلاقیت علمی دانشجویان و بهره‌گیری از توانمندی‌های فردی و گروهی دانشجویان، ایجاد زمینه مناسب به منظور حمایت‌های مادی و معنوی دانشگاه از فعالیت‌های علمی دانشجویان، تقویت و تحکیم پیوند بین نظام آموزش سلامت با عموم جامعه و استفاده حداکثری از شرکت‌های دانش بنیان به منظور کاربردی کردن مطالعات علمی از دیگر اهداف معاونت فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت در ابلاغ آیین نامه این انجمن‌ها است.

عضویت فعال ۹ هزار و ۴۰۶ دانشجو در انجمن‌های علمی تا پایان شهریور ماه ۹۶  موید این موضوع است که استقبال دانشجویان از فعالیت در انجمن‌های علمی رشدی بی‌سابقه داشته و دانشجویان علاقمند هستند در این نهاد دانشجویی به فعالیت‌های علمی بپردازند.

انجمن‌های علمی علوم پزشکی قرار است بستری مناسب برای تعامل و استفاده از تجربیات نهادها و انجمن‌های علمی تخصصی مرتبط و بهره‌گیری از دانش و تجربه اعضاء هیئت علمی ایجاد کنند و با استفاده حداکثری از فضای مجازی در حوزه سلامت، فعالیت‌های علمی را در دانشگاه توسعه و ترویج دهند و بر طبق نقشه جامع فعالیت شبکه‌ای داشته و البته از موازی کاری بپرهیزند.

با توجه به اینکه کمیته‌های تحقیقات دانشجویی نیز در معاون پژوهشی دانشگاه‌های علوم پزشکی فعال است، شاید این ابهام مطرح شود که احتمال موازی کاری در این دو نهاد وجود دارد.

رابط فعالیت‌های انجمن‌های علمی دانشجویی با کمیته تحقیقات دانشجویی

این کمیته‌ها در سال ۷۲ در حوزه معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت و از سوی دفتر هماهنگی تحقیقات دانشجویی با هدف ترویج و ارتقای فرهنگ پژوهش بین دانشجویان گروه پزشکی آغاز به کار کرد. این کمیته‌ها با محوریت استادان در هر دانشگاه شکل می‌گیرند و دانشجویان نیز در کنار آنها فعالیت می‌کنند اما انجمن‌های علمی نهادهایی کاملا دانشجویی هستند که بر محور دانشجو شکل گرفته‌اند و اهدافی دیگر را دنبال می‌کنند. از جمله اهداف تشکیل انجمن‌های علمی ایجاد و تشکیل روحیه کارآفرینی و درآمدزایی در بین دانشجویان حوزه سلامت است که از جمله نیازهای اصلی دانشجویان کشور است. این انجمن‌ها همچنین وظیفه ایجاد ارتباط موثر و سازنده بین دانش و صنعت را به عهده دارند که با تقویت زیر ساخت‌های لازم و شکل‌گیری ساختارهای منسجم امکان قدم گذاشتن در این راه میسر خواهد شد.

در هر دانشگاه یک کمیته تحقیقات دانشجویی تحت نظارت و هدایت معاونت پژوهشی دانشگاه ایجاد می‌شود. انجمن‌های علمی اما با موضوعات مختلف و بدون محدودیت در تعداد، امکان شکل گیری دارند. هر دانشگاه می‌تواند انجمن‌هایی با موضوعات خاص، بین‌رشته‌ای، رشته‌های تخصصی و رشته‌های عمومی دانشکده‌ای داشته باشد.

بر اساس این تقسیم بندی بیشترین تعداد انجمن‌های علمی تا پایان شهریورماه ۹۶ در رشته‌های تخصصی ایجاد شده‌اند؛ ۲۶۵ انجمن در رشته‌های تخصصی و پس از آن رشته‌های عمومی دانشکده‌ای با ۱۷۸ انجمن قرار می‌گیرد.

در جدول زیر تعداد کل انجمن‌های علمی دانشجویی در دانشگاه‌های علوم پزشکی به تفکیک نوع انجمن تا پایان سال ۹۶ درج شده است.

لازم به یادآوری است دومین نشست سراسری دبیران و کارشناسان انجمن‌های علمی دانشجویی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور از فردا دوشنبه پنجم شهریور ماه به مدت دو روز در دانشگاه علوم پزشکی ایران برگزار می‌شود.

نخستین روز این نشست که با حضور حدود ۶۰۰ نفر دانشجو و کارشناس برگزار خواهد شد، با حضور وزیر بهداشت همراه است.

ارائه تجربه‌های برتر انجمن‌های علمی دانشجویی، انتخابات شورای مرکز انجمن‌های علمی دانشجویی کشوری و نشست‌های تخصصی از اهم برنامه‌های این نشست دو روزه خواهد بود.