-خانم دکتر، لطفاً خودتان را معرفی کنید و بگویید در چه زمینهای فعالیت میکنید؟
با سلام و احترام، من دکتر زینب حمزه گردشی، دکترای تخصصی (PhD) بهداشت باروری، استاد مامایی دانشگاه و عضو هیات علمی مرکز تحقیقات سلامت جنسی و باروری در دانشگاه علوم پزشکی مازندران هستم و سالهاست که در حوزه سلامت جنسی و باروری با تمرکز بر سلامت زنان و خانواده فعالیت میکنم. یکی از زمینههای اصلی کار من، ارائه آموزش، مشاوره و راهکارهایی برای بهبود تجربه زایمان و افزایش رضایت والدین جدید از این فرآیند است. همچنین، در زمینه پژوهش و اجرای طرحهای مبتنی بر شواهد برای باروروی سالم و ارتقای سلامت زنان در سطح ملی و بین المللی مشغول به فعالیت هستم.
-به نظر شما چه اقداماتی برای بهبود کیفیت مراقبت مامایی و بهبود تجربه زایمان میتوان انجام داد؟
بهبود کیفیت مراقبت مامایی و تجربه خوشایند بارداری، زایمان و شیردهی نیازمند رویکردی چندجانبه است. زایمان آگاهانه و همراهی پیوسته نقش بسزایی در بهبود این تجربه دارد.
-لطفا در مورد زایمان آگاهانه و همراهی پیوسته بیشتر توضیح دهید و بفرمایید این رویکرد چه تاثیری بر رضایت والدین دارد؟
زایمان آگاهانه به معنای این است که مادر با آگاهی کامل از فرآیند بارداری و زایمان، روشهای مدیریت درد و انتخابهای موجود، تجربه زایمانی کنترلشده و آگاهانه داشته باشد. این نوع زایمان می تواند نگرانیها و استرسهای مرتبط با بارداری و زایمان را به حداقل برساند. همراهی پیوسته نیز به معنای حضور یک ماما و همراه ثابت و قابل اعتماد در طول فرآیند بارداری، زایمان و پس از آن است، این حضور حمایتی میتواند به کاهش ترس، افزایش احساس امنیت و تقویت روحیه مادر، شیردهی موفق و همچنین تصمیم گیری آگاهانه کمک کند.
علاوه بر موارد گفته شده، زایمان آگاهانه و همراهی پیوسته موجب کاهش نیاز به مداخلات پزشکی غیرضروری، مانند زایمان سزارین، افزایش رضایت مادر از تجربه زایمان و اعتماد به نفس او و در نهایت بهبود ارتباط مادر با نوزاد و کاهش خطر افسردگی پس از زایمان می شود. در واقع، زایمان آگاهانه و همراهی پیوسته، مادر را در مرکز فرآیند بارداری و زایمان قرار میدهد و با تقویت حس کنترل و امنیت، تجربهای مثبت و خاطرهانگیز برای او ایجاد میکند. این رویکرد نه تنها بر سلامت جسمی مادر و نوزاد تأثیر دارد، بلکه نقش مهمی در ارتقای سلامت روان و رضایت کلی خانواده ایفا میکند.
-چرا موضوع بهبود تجربه بارداری، زایمان و پس از آن اهمیت دارد؟
تجربه بارداری، زایمان و شیردهی یکی از مهمترین مراحل زندگی هر زوجی به ویژه مادر باردار است که تأثیر عمیقی بر سلامت روان و جسم آنها دارد. اگر این تجربه مثبت باشد، مادران اعتماد بیشتری به خود پیدا میکنند و این اعتماد باعث میشود آنها راحتتر به فکر فرزندآوریهای بعدی باشند. از سوی دیگر، تجربه منفی زایمان میتواند منجر به اضطراب، افسردگی و حتی ترس از بارداری در آینده شود. به همین دلیل، تمرکز ما بر این است که با ارائه خدمات حمایتی و آموزشی- مشاورهای، این تجربه را برای مادران و خانوادهها به یک فرآیند مثبت و خاطرهانگیز تبدیل کنیم.
-چه اقداماتی را در راستای زایمان آگاهانه و همراهی پیوسته برای بهبود تجربه زایمان در استان مازندران انجام دادهاید و یا قصد انجام آن را دارید؟
ما چندین اقدام کلیدی را در این زمینه انجام دادهایم و یقین داریم که با حمایت دلسوزانه ی مسیولین ارشد دانشگاه قادر به بهبود و تداوم این اقدامات می باشیم. این اقدامات عبارتاند از:
۱. آموزش ماماها و کادر بهداشتی درمانی ارائه دهنده ی خدمات سلامت باروری: گروه مامایی دانشگاه در طی کارگاه های آموزشی متعدد به آموزش روشهای نوین حمایتی و تکنیکهای مدیریت زایمان فیزیولوژیک به تیمهای مامایی پرداخته است.
۲. همکاری گروه مامایی با معاونت محترم بهداشت و معاونت محترم درمان جهت برگزاری کلاسهای آمادگی برای زایمان: این کلاسها به مادران کمک میکند که با فرآیند زایمان آشنا شوند و احساس کنترل بیشتری بر شرایط داشته باشند.
۳. همکاری گروه مامایی با معاونت بهداشتی جهت پشتیبانی پس از زایمان: خدماتی آموزشی- مشاورهای مانند مشاوره مامایی در ابعاد جسمی، روانی و اجتماعی و پیگیری سلامت مادر و نوزاد برای اطمینان از یک روند سالم پس از زایمان می باشد.
۴. همکاری با معاونت اجتماعی شهرداری ساری: بیش از سه سال است که گروه مامایی به ارئهی خدماتی مانند مشاوره مامایی در ابعاد باروری سالم در سطح محله های شهر و جامعه می پردازد.
-چه اقداماتی را به سیاست گذران سلامت پیشنهاد می کنید تا استمرار و بهینه سازی زایمان آگاهانه و همراهی پیوسته اتفاق بیفتد؟
ایجاد محیطهای حمایتی:
۱. طراحی زایشگاهها با فضای آرام، خصوصی و دوستانه برای مادران به تعداد کافی در سطح استان
۲. فراهم کردن امکان حضور همراهان مورد اعتماد در طول زایمان به ویژه مامای آموزش دیده در زمینه زایمان فیزیولوژیک. در راستای تحقق به این هدف پیشنهاد می شود از ماماهای توانمند در این زمینه خرید خدمت صورت گیرد.
ارائه خدمات پس از زایمان جهت ارتقای سلامت جسمی و روانی مادر و نوزاد و شیردهی موفق:
پیشنهاد می شود به طور فعال از پتانسیل موجود در معاونت بهداشت و معاونت درمان دانشگاه، که حضور ماماهای دارای کارشناسی ارشد مشاوره در مامایی استفاده موثر شود. این رویکرد می تواند برای پیگیری سلامت روانی و جسمانی مادران پس از زایمان از طریق جلسات مشاوره و ویزیتهای مکرر مورد استفاده قرار گیرد.
استفاده از تکنولوژیهای نوین:
۱. استفاده از ابزارهای دیجیتال برای پیگیری وضعیت مادران باردار و ارائه آموزش و مشاوره آنلاین توسط ماماها.
۲. فراهم کردن دسترسی به اپلیکیشنهای آموزشی برای آمادهسازی زایمان و مراقبت پس از زایمان.
این اقدامات نه تنها باعث بهبود کیفیت مراقبتهای مامایی و سلامت باروری میشود، بلکه با کاهش نگرانی ها و افزایش اعتماد به تیم بهداشتی و درمانی، تجربه بارداری، زایمان و شیردهی را به یک فرآیند مثبت و خاطرهانگیز برای مادران و خانوادهها تبدیل میکند. هدف ما این است که مادران احساس کنند در این مسیر تنها نیستند و تیم بهداشتی و درمانی کاملاً در کنار آنهاست.
ارسال نظر