سلامتی و بیماری مفاهیمی فرهنگی میباشند؛ چرا که محصول فرایندهای پیچیده فرهنگی - اجتماعی هستند. رفتارهای فرهنگی پیامدهای مهمی برای سلامتی انسان دارد؛ چون فرهنگ یک سیستم اجتماعی انتقال دانش، اعتقادات یا شیوههای مشترک است که در گروهها و جوامع به صورت متفاوت بروز مینماید.
ویژگیهای فرهنگی هر گروه معینی ممکن است به طور مستقیم یا غیر مستقیم با اولویتها، تصمیمات، رفتارها و یا با پذیرش و اتخاذ برنامهها و پیامهای آموزش بهداشت و سلامت مرتبط باشد؛ از این رو تفاوتهای فرهنگی بر مفاهیم سلامت و بیماری جوامع تأثیرگذار بوده و هر اجتماعی بر اساس فرهنگ خود نحوه برخورد با موضوعات سلامت را پی میگیرد.
فرهنگ سازی در راستای ارتقاء سلامت و تأکید برای اصلاح روش زندگی از اهداف مهم حوزه سلامت می باشد. فرهنگ سلامت عبارت است از مجموعه باورهای تأیید شده، آداب و رفتارهایی که بر اساس قواعد بهداشتی و در راستای تضمین و ارتقای سلامتی مردم شکل گرفته است و به عنوان چارچوبی برای سبک زندگی سالم جوامع به حساب می آید. فرهنگ سلامت باعث میشود رفتارهایی در جامعه نهادینه شود که برخاسته از رعایت اصول بهداشتی و در راستای تأمین سلامتی جسمانی، روانی، اجتماعی و معنوی مردم است. بنابراین فرهنگ سلامت، فرهنگی است که بر خودمراقبتی و تقدم پیشگیری بر درمان تأکید دارد.
هر چه دانش و مهارت سلامت در جامعه و فرهنگی بالا رود، هزینهها پایین تر خواهد بود. حوادث برای کسی اتفاق می افتد که آگاهی کمتری دارد. برای مثال در ژاپن و سوئد حوادث رانندگی کم است، چون فرهنگ رانندگی زیاد است و مردم این مهارت را دارند که مواظب خود باشند. در حقیقت اگر دانش نباشد اتفاق به سراغ آنها می رود. در نتیجه هر چه آگاهی در جامعه افزایش یابد، هزینه سلامت کاهش می یابد. همچنین فرهنگ سازی بازوی قدرتمندی در راستای استفاده از محصولات غذایی سالم و در نتیجه، سلامت آحاد جامعه است. برای کاهش هزینههای سلامت اولا باید سواد سلامت مردم را افزایش داد، به آنها خود مراقبتی را آموخت وبرای تغذیه، تحرک، نشاط روحی، فرهنگ ترافیک و بهرهمندی بیشتر ازنعمت سلامت فرهنگ آموزش عمومی و فراگیری عمومی را تقویت کرد.
لزوم ارتقای دانش و آگاهی خانواده و نیز تغییر در نگرش جامعه نسبت به امر مهم بهبود شیوه زندگی سالم، از اهداف عمده نظام سلامت است و در این زمینه نهادینه کردن «فرهنگ سلامت» به عنوان یکی از مولفههای مهم فرهنگ عمومی است. مهمترین موضوع فرهنگ سلامت برای خانواده ها، ارتقای سواد سلامت است. چشم انداز فرهنگ سلامت دستیابی به جامعه ای برخوردار از سواد سلامت کافی و متعهد به فرهنگ سلامت و سبک زندگی ایرانی است که در آن مردم بتوانند با امید، آگاهی و مهارت کافی به صورت فردی و گروهی، نیازهای مربوط به سلامت خود، خانواده، همتایان و جامعه را تعیین کرده و با در نظر گرفتن اولویت بندی برای رفع آنها، برنامه ریزی و اقدام کنند و با خودمراقبتی، همیاری متقابل و مشارکت جمعی و ساختارمند؛ سطح سلامت ایمنی، آرامش، معنویت و نشاط مطلوب فرد و جامعه با مدیریتی کارآمد، به گونه ای عادلانه ارتقا یابد.
بخشی از سیاستگذاری های حوزه سلامت به امر خودمراقبتی مربوط است، خود مراقبتی حوزهای است کم هزینه با اثربخشی فراوان و فرهنگ، مهمترین عاملی است که به تحقق خودمراقبتی موفق و دستیابی به اهداف آن را کمک میکند. بی شک «آموزش سلامت» و بهبود سطح سواد سلامت از طریق توانمندسازی خانواده ها می تواند به خودمراقبتی موفق تر کمک کند و در نهایت به ارتقای سلامت خانواده ها منجر شود. از این طریق می توان با ترغیب رفتارهای سالم در فرهنگ و جامعه، مهارت های زندگی سالم را بهبود بخشید.
ترویج فرهنگ سلامت رویکردی مطمئن در ایجاد فصل مشترکی بسیار عمیق و وسیع بین تمام فرهنگهای موجود دنیا میباشد و موجب رواج عدالت بهداشتی و سبک زندگی سالم در جهان میشود. در واقع فرهنگ سلامت به مثابه چارچوبی برای سبک زندگی سالم است.
ارسال نظر