زئونوز به بیماری‌های عفونی گفته می‌شود که بین جانوران (عمومQ مهره‌داران) و انسان قابل انتقال هستند. اغلب این واژه به‌طور اختصاصی برای بیماری‌هایی که از دیگر گونه‌های جانوران منشأ می‌گیرند و به انسان منتقل می‌شوند به کار می‌رود.

تب مالت، تب کریمه کنگو، سالک و حیوان گزیدگی، با خطر بیماری هاری، از مهم‌ترین بیماری‌های قابل انتقال بین انسان و حیوان هستند که معمولاً در فصل بهار و تابستان، به دلیل ارتباط بیشتر بین انسان و حیوانات در محیط و طبیعت و همچنین زاد و ولد دام ها، افزایش پیدا می‌کند.
معمولاً افرادی‌ که که به شغل‌های دامپروری، چوپانی، کشاورزی و سلاخی اشتغال دارند، بیشتر در معرض خطر ابتلاء هستند؛ مخصوصاً در استان‌های غرب کشور مثل استان کرمانشاه که قطب دامپروری و کشاورزی است، تمام روستاییان و عشایر، اشخاصی که از لبنیات سنتی غیر پاستوریزه استفاده می‌کنند و همچنین مسافرینی که از پنیر و شیر جوشیده نشده یا از گوشت‌های بین جاده‌ای استفاده می‌کنند نیز در معرض خطر ابتلا بیشتر به بیماری‌های تب مالت و تب کریمه کنگو قرار دارند.

مهم‌ترین بیماری‌های قابل انتقال بین انسان و حیوان که شیوع بیشتری در کشور و استان مازندران دارند، تب مالت و تب کریمه کنگو می‌باشند. از مهم ترین دلایل بروز این بیماری‌ها، تماس محافظت‌نشده بین انسان و حیوان و یا له کردن کنه روی بدن دام است که معمولاً در فصل بهار و تابستان بیشتر است و همچنین ارتباط مستقیمی با میزان واکسیناسیون دام‌ها دارد؛ بنابراین نقش بسیار مهم سازمان دامپزشکی در کنترل این بیماری‌ها بسیار حائز اهمیت است.

برای پیشگیری از این بیماری‌ها، نکات بسیار مهمی که لازم است به آن دقت کنیم این است که در هرگونه تماسی که ممکن است با دام داشته باشیم، باید از وسایل حفاظت فردی مثل دستکش، عینک و روپوش استفاده کنیم. ضمناً هرگونه مصرف فراورده‌های دامی باید به روش بهداشتی صورت گیرد؛ برای مثال شیر باید قبل از مصرف، حتماً ۵ دقیقه در دمای جوش قرار داده شود. همچنین گوشت مصرفی باید از مراکز مجاز مورد تأیید سازمان دامپزشکی تهیه گردد. گوشت باید ابتدا به مدت حداقل ۲۴ ساعت در دمای صفر تا ۴ درجه یخچال بعنوان مرحله پیش‌سرد قرار داده شده و سپس مصرف شود. از خرید و مصرف گوشت های بین جاده‌ای که نظارتی بر سلامتی آنان وجود ندارد، خودداری گردد.
اگر احیاناً به ابتلا به این دو بیماری مشکوک شدیم، باید توجه کنیم که آیا در طی چند هفته گذشته سابقه‌ی تماس محافظت نشده با دام و یا مصرف فراورده‌های دامی غیر پاستوریزه را داشته‌ایم یا خیر.

شغل افراد در افزایش امکان ابتلا به دو بیماری تب مالت و تب کریمه کنگو نیز حائز اهمیت خاصی دارد؛ همچنین سابقه رفتارهایی که ممکن است بهداشتی نبوده باشد و مسافرت به مناطقی که این بیماری‌ها در آن شیوع بیشتری دارند نیز قابل‌توجه هستند.

علائم بالینی در بیماری تب مالت (بروسلوز) شامل درد مفاصل، بدن درد، بی اشتهایی ، لرز و تعریق شبانه می باشد. اما در بیماری تب کریمه کنگو، بیماری علائم بسیار سریعی را طی چند روزه از خود را نشان می دهد؛ فرد ممکن است علاوه بر موارد فوق دچار علائم شبه آنفلوانزای غیر عادی در فصل گرما، خونریزی از مخاطات بدن شود و حتی در معرض خطر مرگ نیز قرار گیرد. شروع علائم بالینی در تب کریمه کنگو بصورت ناگهانی و بسیار پر سر و صدا در طی چند روز است، اما در تب مالت دوره نهفتگی بیماری ممکن است بین چند هفته تا سه ماه متغیر باشد.

تأکید پزشکان بر پیشگیری و رعایت نکات بهداشتی است؛ اما اگر فردی با علائم بیماری مواجه شد در هنگام مراجعه به پزشک حتماً سابقه احتمالی رفتار غیر بهداشتی و یا له کردن کنه روی بدن دام را به پزشک معالج اطلاع بدهد. ضمناً شغل بیمار و سابقه استفاده از گوشت‌های بین‌جاده‌ای و کشتار غیرمجاز نیز به پزشک معالج اطلاع داده شود تا تشخیص و درمان سریع‌تر صورت بگیرد.