به گزارش مفدا به نقل از خبرگزاری فارس، خواسته‌های انسان امروزی متنوع و میل او به سمت نیک و بد از پیچیدگی‌های خاصی برخوردار است و می‌طلبد برای رسیدن به اهداف عالی آفرینش و پیمودن مسیرهای کمال زمینه‌های لازم را در وجود خویش ایجاد و مهیا نماید از طرفی نباید ازنظر دور داشت که انسان موجودی است ضعیف و در معرض کید و مکر شیطان، مگر اینکه به ریسمان‌های محکم الهی چنگ زند و بر قدرت لایزال الهی تکیه دهد و در انتخاب مسیر حرکت خویش دقت نماید.
به‌یقین شایسته نیست انسان خود، با اختیار در مسیر مطامع دنیوی و وسوسه‌های شیطانی گام بردارد وبر سرنوشت خود و به‌تبع زندگی اجتماعی‌اش در سرنوشت جامعه اثر سو بگذارد.
انتظار از انسان موجود مختار و باشعور، انتخاب بهترین ابزار و روش‌ها برای رفع نیاز و دستیابی به اهداف عالی انسانی به اقتضای شرایط موجود است.
یکی از ضرورت‌های زندگی و نظام اجتماعی انتخاب اجتماعی ( social choice) است یعنی گروهی از افراد اجتماع باید گزینه یا گزینه‌هایی را برای انجام وظایفی تعریف‌شده انتخاب کنند عوامل متعددی در چگونگی انتخاب افراد اثرگذارند ازجمله؛ لزوم داشتن شناخت و معرفت نسبت به گزینه‌ها، محدودیت گزینه‌ها ازنظر کمی، محدودیت نوبت‌های انتخاب و روش معمول در انتخاب اجتماعی نیز رأی‌گیری است.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی اولین انتخاب به شیوه رأی‌گیری واقعی در کشور تجربه شد و مردم رهاشده از بند نظام دیکتاتوری برای حضور آگاهانه درصحنه سیاسی کشور و رغم زدن سرنوشت جامعه، احساس وظیفه کرده و نوع نظام حاکم بر جامعه (جمهوری اسلامی)، نمایندگان خود را برای خبرگان قانون اساسی و خبرگان رهبری، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، رئیس‌جمهوری و ... را انتخاب کردند و انتخابات را در بازه‌های زمانی که قانون پیش‌بینی کرده، بارها و بارها تاکنون تکرار کرده‌اند.
مردم در همه‌پرسی قانون اساسی، خواستار جاری و ساری شدن آموزه‌های الهی اسلام در قوانین و مقررات حکومتی شدند، خواستار شرایطی شدند که در آن انسان باارزش‌های والا و جهان‌شمول اسلامی پرورش یابد، زمینه‌های تشکیل امت واحده اسلامی فراهم گردد، هرگونه استبداد فکری و اجتماعی و انحصار اقتصادی نفی گردد، استقلال مردم تضمین شود و صالحان عهده‌دار اداره مملکت گردند و ضابطه‌های مدیریت اجتماعی برمدار قرآن و سنت و با نظارت جدی و دقیق اسلام شناسان عادل و پرهیزگار تنظیم گردد و زمینه مشارکت مردم در تمام مراحل تصمیم‌گیری‌های سیاسی و سرنوشت‌ساز فراهم شود تا آحاد اجتماع دست‌اندرکار و مسئول رشد و ارتقاء جامعه باشند.
ارزش‌های انسانی و اسلامی تأکید می‌کنیم که اگر چنین شود مصالح عمومی و عزت ایران اسلامی تأمین و مسیر تعالی و توسعه هموار خواهد شد.
مجلس شورای اسلامی قوه قانون‌گذاری است و محور بسیاری از تصمیم‌گیری‌ها، قانون‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌ها در سطوح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی است و مسیر حرکت دولت و ملت را تعیین می‌کند و دو وظیفه عمده و مهم دارد:۱- وظیفه قانون‌گذاری، ۲- وظیفه نظارت جهت یادآوری جایگاه مهم و قدرت عظیم و اختیارات وسیع مجلس شورای اسلامی در قانون اساسی و اختصاصات آن به‌اختصار اشاره می‌کنیم که نمایندگان مجلس شورای اسلامی بارأی مردم برای دوره چهار ساله انتخاب می‌شوند و مذاکراتش علنی است و گزارش کامل آن باید از رادیوپخش و از روزنامه رسمی منتشر شود.
اصول ۷۱ و ۷۶ قانون اساسی، اختیارات عام و بدون حدوحصر و وسیع مجلس را بیان می‌کنند که مجلس شورای اسلامی در عموم مسائل در حدود مقرر در قانون اساسی می‌تواند قانون وضع کند و حق تحقیق و تفحص در تمام امور کشور را دارد.
تصویب لوایح عهدنامه‌ها، مقاوله نامه‌ها، قراردادها و موافقت‌نامه‌های بین‌المللی، گرفتن و دادن وام‌ها یا کمک‌های بلاعوض داخلی و خارجی از طرف دولت، از اختیارات قانونی مجلس شورای اسلامی است.
نمایندگان مجلس حق‌دارند در همه مسائل داخلی و خارجی اظهارنظر کنند و در اظهارنظر و رأی خود کاملاً آزادند.
رأی اعتماد به هیات وزیران از دیگر حقوق مجلس است .
نماینده می‌تواند از رئیس‌جمهور و وزرا سؤال کند و آنان موظف‌اند در مجلس حضور یافته و پاسخگوی سؤال نماینده باشد.
استیضاح هیات وزیران یا هریک از وزرا از دیگر اختیارات مجلس شورای اسلامی است و درصورتی‌که هیات وزیران یا وزیر مورد استیضاح رأی نیاورد عزل خواهد شد.
درصورتی‌که حداقل یک‌سوم نمایندگان مجلس استیضاح رئیس‌جمهور را خواستار شوند، رئیس‌جمهور موظف است ظرف یک ماه پس از طرح آن در مجلس حاضر شود و توضیحات لازم را ارائه دهد و درنهایت اگر دوسوم نمایندگان رأی به عدم‌کفایت او دهند مفاد اصل یکصد و ده قانون اساسی در خصوص او اعمال خواهد شد.
مجلس جایی است که در آن به شکایات مردمی از طرز کار مجلس یا قوه مجریه یا قوه قضاییه رسیدگی می‌شود.
ملاحظه می‌فرمایید که تصمیم‌گیری مجلس در ابعاد وسیعی از امور مملکتی بسیار بااهمیت و سرنوشت‌ساز است و می‌طلبد تا مردمی که می‌خواهند چنین قدرت عظیم قانونی را با انتخاب نماینده در اختیار وی قرار دهند و سرنوشت خود و جامعه را به او بسپارند در رأی خود دقت کنند و شایسته‌ترین فردِ مورد وثوق و اعتماد را که بتواند با وضع قوانین صحیح و عادلانه، حقوق مردم را حفظ کند، انتخاب نمایند.
کسی و یا کسانی شایسته رأی مردم هستند که به خدمت بدون منت به خلق می‌اندیشند، به اعتقادات دینی و به به‌کارگیری آموزه‌های الهی در وضع قوانین و روابط اجتماعی متعهدند و برای ملتی که او را بر مسند مجلس می نشاند احترام و ارزش قائل‌اند.
امام علی (ع) افراد شایسته‌ی مسئولیت‌ها در نظام اسلامی را دارای سه ویژگی می‌داند و توصیه می‌نماید افرادی را به امور مملکتی بگمارید که دارای «تقوا، دانش و سیاست » باشند.
باید اهل تقوی باشد
تقوا به مفهوم عمل به اوامر و دستورات الهی ودوری از گناه و حرام و نواهی است و نوعی نیروی درونی در وجود انسان است که او را مراقبت می‌کند و از لغزشگاه‌ها محفوظ و مصون نگه می‌دارد.
تقوای الهی نیرویی است که انسان را در برابر مشکلات، وسوسه‌ها و دسایس، مقاوم می‌سازد و تحمل شده اند روزگار و گذر از مراحل وسوسه‌انگیز سوءاستفاده از قدرت را بر او سهل می‌کند به‌گونه‌ای که فرد به ادای تکلیف و مسئولیت ادای دین و امانت مردم می‌اندیشد نه ملاحظه‌کاری و دستیابی به منافع شخصی و ...از هر راه ممکن!
موقعیت نمایندگی مجلس شورای اسلامی باآن‌همه اختیارات گسترده و قدرت فوق‌العاده قانونی، قطعاً" آسیب‌ها و آفت‌های بسیاری خواهد داشت فلذا نبود درجات بالای تقوی و نیروی درونی نگه‌دارنده ی انسان، احتمال انحراف را افزایش می‌دهد واین منصب و موقعیت به جای اینکه مرکز خدمت به خلق و رفع حوائج مردم و برآوردن حقوق آنان باشد، موقعیتی برای سوءاستفاده، زیاده خواهی و افزون‌طلبی خواهد شد و تقوا بهترین و گاه تنهاترین ترمز برای یک نماینده است.
انسان‌های باشخصیت و پیشگام در دین کمتر دچار لغزش و انحراف می‌شوند، حُسن خلق، مهربانی با مردم و تواضع و فروتنی، از دیگر خصوصیاتی است که باید نماینده مردم داشته باشد. او باید انسانی آبرومند و باحیثیت و حیا بوده و از حرص و طمع و خصوصیات مذموم به دور باشد.
آنچه در عرصه‌های سیاسی در دنیای امروز رایج و مرسوم است دست زدن به هر کاری برای جلب رأی مردم و تضعیف رقیب انتخاباتی است تا جایی که شگردهای روان‌شناختی و تکنیک‌ها و تاکتیک‌های اقناعی در مراکز آکادمیک و مؤسسات علمی-تحقیقی و اندیشکده ها موردبحث و منازعه و بسط و توسعه است. اما در جامعه اسلامی شیوه‌های اقناعی و تکنیک‌ها و تاکتیک‌های مربوطه، خارج از محدوده‌ی شرع و اخلاق، مردود است.
نامزدهای انتخاباتی حق ندارند خارج از محدوده تقیدات دینی و اخلاق اسلامی عمل کنند، حق ندارند برچسب بزنند، بزرگنمایی کنند، دروغ بگویند، احساسات عمومی جامعه را با موارد غیرواقعی متأثر سازند و ...
انفاق از نشانه‌های تقوی است اما اینکه افراد سرمایه‌دار در آستانه انتخابات بسته‌های کمک‌های نقدی وغیرنقدی خود را در حواشی شهرها و در مناطق مستضعف نشین که متأسفانه اغلب پرجمعیت نیز هستند همراه باکارت مشخصات منقش به تصویر پردازش و روتوش شده‌ی خود توزیع کنند یا در آستانه‌ی انتخابات اموال دولتی را با منت به اهلش برسانند و توقع بیجای رأی برای فرد خاصی داشته باشند، معنای انفاق ندارد.
مردمی بودن از معیارهایی است که باید نماینده مردم داشته باشد او باید درد جامعه را بشناسد و برای رفع آن راهکار بدهد اما اینکه نامزد انتخاباتی در آستانه انتخابات همانند صاحبان مجلس در جلوی درب ورودی مساجد و اماکن عمومی با گردنی کج و باحالتی ترحم برانگیز بایستد و در برابر تک‌تک مراجعین کرنش کند و عواطف و احساسات انسانی آنان را برانگیزد و پس از گرفتن رأی مردم با غرور و درشتی و گردنی افراشته با تفرعن و لحنی متکبرانه با آنان سخن بگوید و به امور حزبی و باندی خود مشغول شود و منافع شخصی خود را پیگیری نماید و ...، از نشانه‌های تقوی نخواهد بود.
تقوا تجلی ایمان در وجود انسان و لازمه مناسبات صحیح انسانی است و خداوند امور جامعه را باوجود کارگزاران متقی تسهیل می‌کند؛ "من یتق الله یجعل له من امره یسرا".
باید اهل دانش باشد
مجلس دارای حدود ۱۵ کمیسیون تخصصی و خاص است جایی که ماده‌ی اولیه قوانین کشور در آن شکل می‌گیرد و طرح‌ها و لوایح موردبحث قرار می‌گیرند. نمایندگان مجلس باید عالی‌ترین مقامات علمی کشور باشند تا بتوانند در این کمیسیون‌ها و به‌تبع آن در تصویب قوانین مؤثر و مفید باشند..
باید توجه داشت که امروزه توان علمی با دارا بودن مدارک و مدارج و گواهینامه‌های مراکز دانشگاهی، متفاوت است زیرا گاه با تعدد مراکز آموزشی و به‌تبع آن غلبه‌ی انگیزه‌های جانبی بر انگیزه‌های علمی، به‌ویژه در مراکز دانشگاهی خارج از کشور، تنها توجه به مدرک دانشگاهی کافی به نظر نمی‌رسد و مردم باید ضمن آشنایی با کمیسیون‌های مجلس اعم از: اقتصادی، اجتماعی، انرژی، فرهنگی، شوراها، برنامه‌وبودجه، صنایع و معادن، قضائی و حقوقی، عمران، کشاورزی، امنیت ملی، بهداشت و درمان و ... اطلاعات و دیدگاه‌های نمایندگان را در موضوعات و مسائل مبتلابه کشور با دقت بسنجند و توانایی علمی او را مقایسه کنند.
مثلاً در بُعد اقتصادی، دیدگاه‌های نماینده را نسبت به اقتصاد مقاومتی بررسی کنند و سوالات زیر را از او بپرسند.
آیا تعریفی از اقتصاد اسلامی و نگاه دین به اقتصاد خصوصی، انفال و اموال عمومی، ... را می‌داند؟ و آیا دغدغه‌ای برای تسری احکام اقتصادی اسلام در قوانین جاری جامعه دارد یا فقط اقتصاد لیبرالی را آموخته است؟
آیا برای رهایی از وابستگی به اقتصاد نفتی، ایده‌ای دارد؟
آیا برای استفاده صحیح از بزرگ‌ترین مزیت اقتصادی ایران یعنی نفت و گاز، صاحب ایده و اندیشه است؟
آیا بر لزوم توسعه‌ی بخش نفت و انرژی کشور با تکیه‌بر توان داخلی و توسعه مراکز علمی- پژوهشیِ وابسته، واقف است؟
آیا برای تولید ملی، امکان صادرات محصولات کشاورزی، ایجاد توازن در بهای کالاهای کشاورزی و صنعتی و ... برنامه دارد؟
و ...
اطلاعات نامزدهای انتخاباتی باید در سایر حوزه‌های یادشده نیز سنجیده شود تا عیار او مشخص گردد. تحصیل در دانشگاه‌های معتبر هم کافی نیست چون نمایندگان باید به قوانین در همه زمینه‌ها رأی بدهند، لازم است تا مردم کسی را انتخاب کنند که علاوه بر مدرک و رشته علمی تخصصی‌اش، در سایر علوم نیز اطلاعات موسعی داشته و صاحب‌نظر باشد.
باید اهل سیاست باشد
در اسلام کمک به ظالمان و ستمگران و رضایت به ظلم و ستم او تحریم شده است.
امام صادق (ع) می‌فرمایند ستمگر و مددکار و کسی که به کار ستمگر راضی است هر سه در ستم شریک هستند و امام سجاد (ع) نیز مصاحبت معصیت کاران و همکاری با ستمگران را نهی فرموده‌اند.
ورود اینگونه افراد (که رانت‌خواری و رابطه گرایی می‌کنند و حق دیگران را به ستم ضایع می‌نمایند) به عرصه‌های انتخاباتی در کشور ما ساده است و فقط مردم هستند که باید با شناخت کافی، کسانی را که درگذشته ستم کرده‌اند و یا با حاکمان جور مظلمه همکاری داشته‌اند شناسایی و از رأی دادن به آنان خودداری نمایند بلکه اولویت رأی مردم باید باکسانی باشد که با ستمگران درزمان طاغوت و در جنگ تحمیلی جنگیده‌اند و از قدرت و بیت‌المال به نفع خود و اطرافیانشان سو استفاده نمی‌کنند و در مبارزه و مجاهده در برابر تروریست‌ها و استکبار جهانی ثابت‌قدم و استوارند، این عده با داشتن سایر ویژگی‌های مطرح‌شده، صحنه‌های عملی ایثار و جهاد، صلاحیت و شایستگی نمایندگی ملت را ثابت کرده‌اند.
مردم باید به کسی رأی بدهند که وجودش عاری از خوی پلید اتراف و اشرافیت باشد و سطح زندگی او با مردم عادی برابر باشد و مشکلات او و خانواده‌اش از جنس مشکلات مردم باشد مثل مردم بپوشد و بخورد، امور روزمره خود را مثل عامه مردم انجام دهد، در مجالس که وارد می‌شود در جای خالی در میان مردم بنشیند نه اینکه جایگاه ویژه‌ای برای خود قائل باشد و از همه امور جامعه مطلع باشد.
امام علی (ع) می‌فرماید اگر مسئولین از مردم فاصله بگیرند و این فاصله کمی طول بکشد دیگر نمی‌فهمند در جامعه چه خبر است و در عوالم دیگری تصمیم‌گیری می‌کنند حال‌آنکه مردم در عوالم دیگری هستند و شاید از دلایل اینکه مشکلات مردم چیز دیگری است و تصمیمات مجالس تاکنون نتوانسته بعضی از آنها را رفع کند، فاصله اکثریت نمایندگان از مردم باشد و لذا مردم باید نامزد شایسته را منطبق با فرموده امام علی (ع) از میان خود برگزینند.
گذشته‌ی نامزد شایسته، باید صفات انسانی و دینی دائمی او را تأیید کند نه اینکه در آستانه انتخابات مانورهای تبلیغاتی و واکنش‌های مقطعی او با صرف پول‌های کلان، تظاهر به این صفات را به نمایش بگذارد.
ائمه اطهار (ع)، وکلا و نمایندگان خود را از میان باتقواترین‌ها و عادل‌ترین‌ها انتخاب می‌کردند و نمایندگانی که از عدالت و تقوا خارج می‌شدند بلافاصله عزل می‌نمودند و به حساب آنان رسیدگی می‌کردند بنابراین از خصوصیات ذاتی، الزامی و اجتناب‌ناپذیر نماینده مردم، گناه گریزی و عدالت گرایی اوست.
گرچه از "تدبیر صحیح اداره امور"، به سیاست تعبیر می‌شود اما در نظام اسلامی سیاست در خدمت بی‌منت به مردم تجلی می‌کند.
در سیره امام علی (ع)، شخصی مثل معاویه با داشتن مشاور دسیسه گری مثل عمروعاص هم سیاستمدار نیست زیرا او به مردم خدمتی نکرده است و امام در یکی از نامه‌هایش به معاویه قید می‌کند که او (معاویه) سیاستمدار نیست زیرا برای مردم کاری نکرده است.
مردم باید توجه داشته باشند نامزدی لایق رأی و انتخاب آنان است که اولاً معادلات سیاست داخلی و اصول حاکم بر روابط و سیاست بین‌الملل را بشناسد و اراده لازم را برای استیفای حقوق ملی و تعالی نظام اسلامی داشته باشد و ثانیاً پیش‌ازاین خادم مردم بوده و پس‌ازاین نیز روحیه خدمت به مردم را داشته و بر حفظ و رشد و توسعه کشور و منافع و سرمایه‌های ملی و بیت‌المال و استیفای حقوق عمومی و خصوصی جامعه حریص باشد.
نویسنده: سید یحیی هاشمی نژاد
ارسال نظر