به گزارش مفدا سیرجان؛ امام ابوالحسن علی النقی الهادی(ع) پیشوای دهم شیعیان در نیمه ذی‌حجه سال 212 هجری قمری در اطراف مدینه در محلی به نام صریا متولد شد پدرش امام جواد(ع) و مادرگرامی‌اش سمانه است . مشهورترین القاب امام دهم «نقی» و« هادی» است و به آن حضرت ابوالحسن الثالث نیز می‌گویند.

امام هادی(ع) در سال 220 ه- ق پس از شهادت امام جواد(ع) در سن هشت سالگی به امامت رسیدند. مدت امامت آن بزرگوار 33 سال و عمر شریفش 41 سال و چند ماه و در رجب سال 254 ه ق در شهر سامراء توسط معتز خلیفه عباسی مسموم و به شهادت رسید و در سامرا ، در خانه خویش به خاک سپرده شد.(شیخ مفید،الارشاد:334)

امام هادی(ع) در مدت امامت خود معاصر با خلفای عباسی معتصم (227-217)، واثق (232-227) ، متوکل (248-232) ، منتصر (6 ماه) ، مستعین (252-248) و معتز (255-252) بودند.

اوضاع سیاسی –اجتماعی عصر امام هادی (ع)

مهم‌ترین ویژگی‌های این دوره از خلافت عباسی عبارتند از :

1-زوال هیبت و عظمت خلافت: خلافت عباسی در این دوره بر اثر تسلط ترکان و بردگان بر دستگاه خلافت، عظمت آن از بین رفت و خلافت همچون گویی به دست این عناصر افتاد که آن را به هر طرف می‌خواستند پرتاب می‌کردند و خلیفه عملا یک مقام تشریفاتی بود ولی در عین حال هر موقع خطری از جانب مخالفان احساس می‌شد خلفا و اطرافیان دستگاه خلافت در سرکوبی آن خطر نظر واحدی داشتند..

2-خوش گذرانی و هوسرانی درباریان: خلفای عباسی در این دوره به شب نشینی و خوش گذرانی و میگساری می‌پرداختند و دربار خلافت غرق در فساد و گناه بود.

3-گسترش ظلم و بیدادگری و خودکامگی : ظلم وجور و نیز غارت بیت المال و صرف آن در عیاشی ها و خوش گذرانی ها خشم مردم را برافروخت.

4- گسترش نهضت‌های علوی: در این مقطع تاریخی کوشش دولت عباسی این بود که با ایجاد نفرت در جامعه نسبت به علویان، آن ها را تضعیف کنند. هر زمان که نهضتی از علویان شکل می‌گرفت برنامه سرکوبی بی رحمانه آن آغاز می‌شد. روش علویان در این مقطع این بود که از کسی نامی نبرند و مردم را به رهبری شخص برگزیده‌ای از آل محمد دعوت کنند، زیرا سران نهضت می‌دیدند که امامان معصوم در قلب پادگان نظامی سامراء تحت مراقبت و نظارت شدید است و دعوت به شخص معین مایه قطع رشته حیات او می شود. این نهضت‌ها و انقلاب‌ها بازتاب گسترش ظلم و فشار بر جامعه اسلامی در آن عصر بود و نسبت مستقیمی با میزان فشار و اختناق داشت.

ارتباط شیعیان با امام هادی(ع) از طریق شبکه ارتباطی وکالت

در شرایط بحرانی که امام هادی(ع) در سامراء تحت نظر و کنترل شدیدی قرار گرفته بود،برنامه تعیین کارگزاران و نمایندگان را که پدرش امام جواد(ع) اجرا کرده بود، ادامه داد و نمایندگان و وکلائی در مناطق و شهرهای مختلف منصوب کرد و بدین وسیله یک سازمان ارتباطی هدایت شده برای پاسخگویی امام به سئوالات و مشکلات فقهی و عقیدتی شیعیان و توجیه سیاسی آنان توسط وکیل امام بود . (مهدی پیشوائی ،سیره پیشوایان: 573)

تربیت شاگردان در مکتب امام هادی (ع)

عصر زندگی امام هادی (ع) عصر اختناق و استبداد بود و امام برای فعالیت فرهنگی آزادی عمل نداشت و فضای جامعه با عصر امام باقر(ع) و امام صادق(ع) تفاوت داشت اما امام هادی(ع) در همین شرایط نامساعد، علاوه بر فعالیت‌های فرهنگی از طریق مناظره‌ها، مکاتبه‌ها، پاسخ‌گویی به سئوال‌ها و شبهات و تبیین بینش درست در برابر مکتب‌های کلامی منحرف، راویان و محدثان و بزرگانی از شیعه را تربیت کرد وعلوم ومعارف اسلامی را به آنان آموزش داد و آنان نیز این میراث بزرگ فرهنگی را به نسل‌های بعدی منتقل کردند. چهره‌های درخشانی از قبیل فضل بن شاذان، حسین بن سعید اهوازی، ایوب بن نوح، ابوعلی حسن بن علی ناصر کبیر، عبدالعظیم حسنی (مدفون در شهر ری) و عثمان بن سعید اهوازی از شاگردان امام هادی(ع) می‌باشند.