به گزارش مفدا فسا ، روز جهانی فلسفه، به درخواست یونسکو هر سال در سومین پنجشنبه ماه نوامبر برگزار می شود. این روز به منظور «توسعه اندیشه بشری» نام گذاری شده است. امسال، این روز در ۲۴ اُمین روز از آبان است.

فلسفه چیست؟
انسان به عنوان اشرف مخلوقات و موجودی که قدرت تعقل و اختیار دارد، سعی می کند تا جهان هستی را درک کند و حقایق آن را کشف کند. دانشمندان برای یافتن این حقایق از دانشی به نام «فلسفه» بهره می گیرند.

تفاوت فلسفه با دیگر علوم در نوع نگرش آن و استدلال و طرح علت های منطقی در بروز آن وقایع است.

واژه فلسفه از ریشه یونانی «آرخه» به معنی «بذر» و همچنین به مفهوم «دوست دار خرد» گرفته شده است. گفته شده نخستین بار «سقراط» واژه فلسفه را به کار برده است. روزی از وی می پرسند: «آیا تو فردی خردمند هستی؟» و او پاسخ می دهد: «نه، اما خرددوست (Philosopher) هستم.»

غلامحسین ابراهیمی دینانی استاد فلسفه درباره مفهوم فلسفه می گوید: «کار علم این است که بگوید این هست یا این نیست، اما فلسفه می‌گوید اگر این هست معنی آن چیست؟ اگر علم چیزی را کشف می‌کند، فلسفه از معنی آن پرسش می‌کند. در ۲۵۰۰ سال پیش ارسطو گفت «ما هو» و «هل هو»؛ «ما هو» یعنی «آن چیست» و در ابتدا از ماهیت چیزی می‌پرسد و زمانی که ماهیتش برای ما معلوم شد، می‌پرسیم «هل هو» یعنی «آیا هست». علم تنها به ما می‌گوید چیزی هست یا خیر و در مورد ماهیت و معنی آن خاموش است؛ اما فلسفه اول می‌پرسد آن چیست و زمانی که معنی آن را فهمید، می‌پرسد آیا هست یا خیر و با شواهد یا اثبات و یا رد می‌شود.»

هدف از نام گذاری روز فلسفه

یونسکو در ۲۱ نوامبر ۲۰۰۲، سومین پنجشنبه از ماه نوامبر را روز فلسفه نام گذاری کرد. هدف او، توجه به نقش مهم فلسفه در ایجاد رفاه زندگی، پیشبرد و ترویج صلح در جامعه، اهمیت آموزش فلسفه برای نسل های آینده و بالا بردن سطح آگاهی مردم از جایگاه فلسفه است.

مدیرکل یونسکو در سال ۲۰۰۲ همزمان با اعلام روز جهانی فلسفه گفت: «بسیاری از مردم می پرسند چرا فلسفه در یونسکو؟ پاسخ من این است که چگونه یونسکو می تواند به عنوان بازوی عقلانی و اخلاقی سازمان ملل متحد و مبنایی برای دموکراسی، حقوق بشر و جامعه عادل بدون تبلیغ تأملات فلسفی عمل کند؟ به عبارت دیگر، چطور است از این موضوع به عنوان ستون و پایه اساسی برای صلح استفاده کنیم؟»

فیلسوف‌های بزرگ ایران

پیشینه فلسفه در ایران به ایران باستان برمی‌گردد ولی با ظهور اسلام، فلسفه یونانی از طریق سوریه به مسلمانان شرق منتقل شد. در این زمینه، متفکران مسلمانی مانند ابن سینا، فارابی و ابن مسکویه با توجه به افکار اندیشمندان یونانی، نظام فکری جدید ایرانی اسلامی را پایه ریزی کردند. ابن سینا از مشهورترین فیلسوف های ایرانی است که نظام فلسفی به وجود آورد متشکل از مهم ترین عناصر فلسفه مشایی و ارسطویی و جهان بینی نوافلاطونی و جهان بینی اسلامی. شیخ شهاب الدین سهروردی نیز از دیگر فیلسوف های برجسته فلسفه اسلامی است. مکتب فلسفی سهروردی بر اشراق، آمیخته ای از فلسفه و عرفان است. یکی از برجسته ترین فیلسوف ها، ملاصدرا است. وی به فلسفه و عرفان اسلامی کاملا مسلط بود و نظرات جدیدی را به آثار فیلسوفان قبل خود افزود.

نویسنده : درسا طاهریان