به گزارش مفدا اردبیل، این استان از شمال با جمهوری آذربایجان، از جنوب با استان زنجان، از غرب با استان آذربایجان‌شرقی و از شرق با استان گیلان همسایه است.
۵ شهرستان این استان حدود ۳۶۹ کیلومتر با کشور جمهوری آذربایجان مرز مشترک دارد؛ این استان دارای ۱۰ شهرستان به نام‌های پارس‌آباد، مغان (گرمی)، بیله‌سوار، مشگین شهر، نمین، نیر، خلخال، کوثر و سرعین بوده و مرکز آن شهرستان اردبیل می‌باشد؛ استان اردبیل به لحاظ برخورداری از اقلیم مناسب به ییلاق ایران شهرت یافته است.
مجموعه جهانی شیخ‌صفی‌الدین‌اردبیلی به عنوان یکی از ۲۲ اثر تاریخی ثبت شده در یونسکو، در استان اردبیل قرار دارد. این استان ۱۸۰۰ اثر تاریخی شناسایی شده و حدود ۹۲۰ اثر ثبت شده ملی دارد. استان اردبیل ۱۴ موزه به نام‌های چینی‌خانه، باستان شناسی، صنایع دستی، شهدا، مفاخر دینی، تاریخ طبیعی، علوم طبیعی، ساختمان شهرداری، میزان در شهر اردبیل و چهار موزه در شهرستان‌های مشگین‌شهر، خلخال، نمین و نیر می‌باشد.
علاوه بر مجموعه جهانی شیخ‌صفی‌الدین‌اردبیلی، آثار متعدد تاریخی دیگری از جمله: مجموعه بازار سرپوشیده اردبیل، بقعه شیخ جبرائیل کلخوران، مسجد جمعه، امامزاده صالح (ع)، امامزاده صدرالدین و امامزاده حلیمه خاتون در اردبیل، بقعه شیخ حیدر مشگین‌شهر و محوطه تاریخی (پیش از تاریخ) شهر یری (پیرازمیان، ارجق) در مشگین‌شهر، قلعه اولتان پارس‌آباد، قیرمیزی کورپی (پل قرمز)، کاروانسرای شاه عباسی و قلعه بوینی یوغون در نیر، خانه صارم السلطنه نمین، دست کندهای معماری در روستانی گنزق سرعین، قیز قلعه سی در بیله سوار و کاروانسرای قانلی بولاغ در رضی، نشان دهنده اهمیت تاریخی این استان می‌باشد.
توده کوهستانی سبلان با ۴۸۱۱ متر ارتفاع، منشا چشمه‌های آب گرم و سرد معدنی است و دریاچه واقع در قله آن و شیروان دره سی به عنوان ژئوپارک در استان اردبیل قرار دارد. این استان ۱۱۰ چشمه معدنی دارد که ۷۵ چشمه آن آب گرم و ۳۵چشمه آن آب سرد است که به همین جهت شعار گردشگری استان اردبیل، سرزمین چشمه‌های بهشتی انتخاب شده است.
تنوع تولید صنایع دستی، استان اردبیل را در زمره استان‌های مهم و فعال تولید کننده محصولات صنایع دستی کشور قرار داده است؛ بیش از ۵۰ نوع محصول صنایع دستی در مناطق روستایی، عشایری و شهری استان اردبیل تولید و به بازارهای داخل و خارج از کشور عرضه می‌شود؛ قالی، ورنی، گلیم، مسند، جاجیم، انواع محصولات چرمی و ... از جمله تولیدات مهم صادراتی به خارج از کشور به شمار می‌آیند؛ ساوالان بالی (عسل سبلان)، آیران آشی(آش دوغ) و قارا حالوا (حلوای سیاه) از سوغاتی‌های استان اردبیل بوده و اغلب گردشگران در مسافرت به استان اردبیل از گوشت و لبنیات در کنار دیگر سوغاتی‌های استان خریداری می‌کنند.
استان اردبیل دارای ۷۵ هزار نفر جمعیت عشایری با ۴۳ طایفه است که از نظر جمعیت رتبه سوم کشوری را داشته و توسعه عشایری در استان را رونق می‌بخشد. کشت و صنعت مغان در شهرستان پارس‌آباد با زمین‌های مکانیزه زراعی و باغی و دامپروری و صنایع تبدیلی عاملی برای توسعه توریسم کشاورزی در استان می‌باشد.
شهرستان پارس آباد
موقعیت جغرافیایی
در شمال استان اردبیل و با فاصله ۲۳۳ کیلومتری مرکز استان در دشت مغان و در ارتفاع ۲۰-۴۰ متر از سطح دریا قرار گرفته است.
جاذبه‌های تاریخی
از معروفترین آثار تاریخی این شهرستان قلعه اولتان می‌باشد که در لایه‌نگاری باستان شناسی قدمت آن به دوره اشکانی می‌رسد ولیکن در متون تاریخی اولین بار در قرون میانی و در عصر تیموری ذکر گردیده یک هفته لشکر امیر تیمور در آنجا اتراق نموده است.
جاذبه‌های طبیعی
سد میل مغان، تالاب دوست کندی واقع در شمال شرقی روستای دوست کندی، منطقه نمونه گردشگری تالاب توپراق کندی و منطقه نمونه گردشگری دریاچه شهید غفاری.
کشت و صنعت مغان
یکی از بزرگترین کشت و صنعت‌های کشور و حتی خاورمیانه در شهرستان پارس‌آباد قرار دارد؛ این کشت و صنعت با مزارع، باغات، صنایع تبدیلی، دامپروری و دامداری و مرکز تحقیقات و آبیاری‌های بارانی، قطره‌ای و کشت مکانیزه نقش مهمی در تولید محصولات کشاورزی، دامی و صنایع تبدیلی دارد.
رودهای مهم
دو رود مهم و پر آب آن ارس و دره رود در اقتصاد و کشاورزی منطقه اعتبار خاص داشته و از شریان‌های حیاتی استان بشمار می‌روند.
شهرستان بیله سوار
موقعیت جغرافیایی
این شهرستان در شمال استان و در فاصله ۱۷۵ کیلومتری شمال شرق اردبیل در قسمت وسیعی از جلگه حاصلخیز مغان قرار گرفته است. شهرستان بیله‌سوار به دلیل مرز مشترک زمینی با جمهوری آذربایجان و گمرک و پایانه مرزی کریدور اصلی ورود اتباع جمهوری آذربایجان به ایران بوده و نقش مهمی در توسعه گردشگری خارجی استان دارد و دارای مرغوب‌ترین نوع مرتع برای اتراق قسمتی از ۳۲ طایفه ایل شاهسون می‌باشد.
جاذبه‌های تاریخی
کاروانسرای شاه عباسی در منطقه شور گل خروسلو، تپه ایلانجیغ در روستای دمیرچی، قیز قلعه سی (قلعه دختر) در روستای انجیرلو ۱۷ کیلومتری بیله سوار و در کنار رودخانه برزند مربوط به دوره اشکانی و ساسانی، مدرسه تاریخی امام خمینی (ره) در داخل شهر.
جامعه ایلی و عشایری بیله‌سوار
جامعه ایلی و عشایری شاهسون سهم بزرگی در پتانسیل گردشگری شهرستان دارد. عشایر شاهسون در استان اردبیل دارای ۳۲ طایفه بود و به عنوان سومین جامعه عشایری در ایران شناخته می‌شود؛ با توجه به اینکه عشایر نقش مهمی در بخش گردشگری دارند، جشنواره کوچ عشایر همه ساله در فصل بهار در این شهرستان اجرا می‌شود که ثبت ملی شده است.
شهرستان گرمی
موقعیت جغرافیایی
شهرستان گرمی به فاصله ۱۲۴ کیلومتری مرکز استان واقع شده است این شهرستان با داشتن بیش از ۹۳ کیلومتر نوار مرزی با جمهوری آذربایجان در شمال استان اردبیل واقع شده و قسمت وسیعی از نواحی جنوبی جلگه زرخیز مغان را در برگرفته است.
پیشینه تاریخی
قدیمی ترین آثار شناسایی شده از این شهرستان مربوط به دوران پالئولتیک قدیم (حدود ۵۰۰ هزار سال پیش) از حوزه رودخانه قاراسو و سامبورچایی است؛ تپه‌ها، قلعه‌ها، آثار برج‌های مقبره‌ای، سنگ قبرها و شهرهای تاریخی نشانگر غنای منطقه از منظر باستان شناختی است.
جاذبه‌های تاریخی
از قلاع مهم و دیدنی گرمی می‌توان به اینی قالاسی در روستای اینی، قیز قایا قالاسی در روستای قوزلو، دئوقالاسی و قالاباشی در گرمی، شهر تاریخی برزند در روستای قالابرزند، اوغلان و قیز قالاسی در روستای دیمولی و بویوک قالا در روستای داش زیوه اشاره کرد؛ اوجاق‌ها، امامزاده‌ها و مقابر مشاهیر و قهرمانان تاریخی مغان از دیگر جاذبه‌های گردشگری منطقه هستند.
جاذبه‌های طبیعی
گذشته از آب و هوای مساعد، قلل زیبا و دیدنی رشته کوه‌های صلوات و خروسلو میرو داغی، قاراجا داغ، آلایله داغی، شیناوار، موغان گوروکن، گنجه داغی، لنگان، ماراللی و آنزیر از جاذبه‌های بی‌نظیر طبیعی شهرستان محسوب می‌شود. منطقه گردشگری شلاله دره سی (دره آبشارها) در روستای گوزلو و دییرمان دره‌سی روستای آلایله و نار دره‌سی (دره انار) در روستای هئران، ژئوپارک دومولی و نیز آبشارهای زیبا و دیدنی روستای افچه، سالالا، پیه دره، پرمئییر و آسوران در بخش موران از دیگر جاذبه‌های طبیعی مهم این شهرستان هستند.
منطقه گردشگری سد گیلارلو
دریاچه سد گیلارلو با توجه به فراوانی نزولات آسمانی ظرفیت آن اغلب تکمیل (۸ میلیون متر مکعب) می باشد. مناظر طبیعی اطراف دریاچه و موقعیت جغرافیایی مناسب آن و قرارگیری آن بر روی جاده اردبیل گرمی گیلارلو را به یک مرکز گردشگری تبدیل کرده است.
شهرستان سرعین
موقعیت جغرافیایی
سرعین در ۲۰ کیلومتری غرب اردبیل و در دامنه شمال شرق کوه سبلان قرار گرفته، وجود آثار و معماری‌های صخره‌ای و آثار باستانی در شهر و حومه حاکی از اهمیت این منطقه در طول ادوار گذشته است. اما اشتهار کنونی شهر به سبب وجود بیش از ۱۵ آبگرم معدنی، آبدرمانی و اماکن اقامتی متعدد می‌باشد.
جاذبه‌های تاریخی
غارهای باستانی روستای کنزق،غارهای باستانی روستای ویند کلخوران،تپه باستانی آناهیتا و تپه آتشگاه از جمله مهمترین مکان های تاریخی این شهرستان محسوب می شوند.
جاذبه‌های طبیعی
پیست اسکی و تله سیژ در فاصله ۱۲۰۰ متری شهر، منطقه نمونه گردشگری آلوارس، روستای هدف گردشگری آلوارس، منطقه نمونه گردشگری بیله‌دره، روستای هدف گردشگری کنزق، منطقه نمونه گردشگری شهر توریستی سرعین، منطقه نمونه گردشگری ویند کلخوران، منطقه نمونه گردشگری طبیعت سبز پارس آبشار چشمه گورگور، دربند ورگه سران، ییلاقات عشایری در دامنه کوه سبلان و روستای هدف گردشگری ویلا دره.
آب‌های درمانی
مجتمع آبدرمانی سبلان، مجتمع آبدرمانی رویال پارک، مجتمع آبدرمانی ژنرال، مجتمع آبدرمانی قهوه سویی، مجتمع آبدرمانی ایرانیان، مجتمع آبدرمانی شهر آفتاب، مجتمع آبدرمانی پهنلو (ارشاد)، مجتمع آبدرمانی دره‌لر سویی، مجتمع آب درمانی نه چشمه، مجتمع آب درمانی ویلاره، آبگرم گاومیش گلی، آبگرم ساری سو، آبگرم بش باجیلار، آبگرم یئل سویی و آبگرم پهنلو و مجتمع آبدرمانی خاتم کوهستان.
شهرستان مشگین‌شهر
موقعیت جغرافیایی
مشگین‌شهر یکی از شهرستان‌های استان اردبیل بوده و در فاصله ۹۷ کیلومتری از مرکز استان واقع شده است.
پیشینه تاریخی
وراوی، میمند، خیاو و مشگین نام‌هایی است که به سرزمین کهن‌تر از تاریخ شناخته شده‌اش اطلاق می‌شده، شهر خیاو در دوره‌هایی از تاریخ اسلام میمند نام داشته و در روزگار سلجوقیان و اتابکان آذربایجان آن را وراوی می‌نامیدند. از نظر تاریخی، مشگین شهر با داشتن بیش از ۲۴۸ محوطه تاریخی و باستانی و اماکن متبرکه ثبت شده، یکی از شهرستان‌های تاریخی استان اردبیل است.
اثرهای تاریخی و جاذبه‌های طبیعی
موزه، محوطه باستانی و پیش از تاریخ شهریری (سنگ افراشته‌ها)، غارهای تاریخی دست کند بنه‌لر، قلعه انار (هزاره اول قبل از میلاد)، قلعه دیو (هزاره اول قبل از میلاد)، قلعه قهقهه (پیش از اسلام و دوره صفویه)، کتیبه (سنگ نوشته در خیاوچای) عصر ساسانی (دوره ساسانی) و قلعه تاریخی کهنه قلعه، بقعه شیخ حیدر (پدر شاه اسماعیل اول صفوی)، کاروانسرای قانلی بولاغ (دوره صفویه)، مقبره سید سلیمان (دوره صفویه و قاجاریه)، قلعه ارشق (دوره سلجوقی-ایلخانی)، امامزاده سید ابراهیم، قلعه بربر، سنگ نگاره‌های شیخ مدی.
شهرستان نیر
موقعیت جغرافیایی
شهرستان نیر در ۳۷ کیلومتری مرکز استان در مسیر جاده ترانزیتی اردبیل به تبریز قرار دارد.
جاذبه‌های تاریخی
پل تاریخی قیرمیزی کورپی (پل قرمز)، کاروانسرای هدف گردشگری کور عباسلو، امامزاده کورائیم واقع در شهر کورائیم، دژ و پناهگاه زیر زمینی گلستان در فاصله ۱۲ کیلومتری شمال شرق نیر، غارهای باستانی اباذر، موزه نیر.
جاذبه‌های طبیعی
منطقه نمونه گردشگری بولاغلار،منطقه نمونه گردشگری سبلان (آبگرم‌های برجلو و قینرجه)، منطقه نمونه گردشگری سقزچی (آبگرم‌های ایستی‌سو و دیب سیزگول)، منطقه نمونه گردشگری ایلانجیق (آبگرم‌های ایستی سو و حمام دره‌سی) منطقه نمونه گردشگری گلستان، منطقه نمونه گردشگری قره شیران، منطقه نمونه گردشگری حاشیه سد یامچی از جمله مهمترین جاذبه‌های طبیعی این شهرستان می‌باشند. جشنواره آش و غذاهای سنتی همه ساله در منطقه توریستی بولاغلار برگزار می‌شود.
شهرستان نمین
موقعیت جغرافیایی
شهرستان نمین در شرق استان اردبیل با فاصله ۲۵ کیلومتری کنار جاده اردبیل به تهران در منطقه مرزی جمهوری آذربایجان واقع شده است.
پیشینه تاریخی - فرهنگی
به دلیل نزدیکی به شهرستان آستارا و تاثیر پذیری از آب و هوای مرطوب و نمناک خزری استان گیلان و از آنجا که این شهر در قدیم پوشیده از جنگل بوده و همچنین فاصله کم آن با دریای خزر و برخورداری از آب و هوای نمناک به همین خاطر نمین(رطوبت دار) ذکر شده است گذشته از شواهد به دست آمده از آثار باستانی مانند مساکن اولیه انسان ها،قلعه ها،غار ها و سازه عظیم سنگی به نام دلمن ها در یک کیلومتری نمین دلالت بر پیشینه تاریخی کهن منطقه دارد.عمارت صارم السلطنه بعد از عملیات احیاء و بازسازی به صورت مکان فرهنگی (موزه مردم شناسی نمین) مورد بهره برداری قرار گرفته است.پیکره سنگی و طبیعی انسان نما به نام بابا داوود در عنبران
اثرهای تاریخی و جاذبه‌های طبیعی
منطقه گردشگری فندقلو در فاصله ۳۰ کیلومتری اردبیل و ۱۰ کیلومتری نمین، مجموعه گردشگری و تفریحی فندقلو و تله‌کابین حیران، محل پرورش مارال در جنگل فندقلو، منطقه کوهستانی و جنگلی اطراف جاده حیران در ۳۵ کیلومتری شهر نمین، پیست چمنی فندقلو، جنگل شغالا دره از جمله مهمترین جاذبه‌های طبیعی و مراکز تفریحی این شهرستان محسوب می‌شوند.
شهرستان خلخال
موقعیت جغرافیایی
شهرستان خلخال در جنوب استان اردبیل و فاصله ۱۱۴ کیلومتری مرکز استان واقع شده است. وجود سه زبان و نژاد ترکی، کردی و تات در این شهرستان زیبایی فرهنگی خاصی به منطقه بخشیده است.
جاذبه‌های تاریخی
مقبره عبداله کلور و قلعه خشتی گیلوان مهمترین جاذبه تاریخی شهرستان می‌باشند.
جاذبه‌های طبیعی
گردنه زیبای جنگلی خلخال به اسالم، منطقه نمونه گردشگری گردنه الماس، منطقه نمونه گردشگری ازنا و منطقه نمونه گردشگری امامزاده عبدالله کلور، جاده زیبای شاهرود به خلخال، غار یخی جلال آباد (اثر طبیعی ملی)، چشمه میرعدیل، منطقه نمونه (روستای هدف) گردشگری اندبیل، آبشار نره گر روستای اسبو، آبشار سفید آب روستای لرد، آبشار سجن، شهر کلور، باغات زیبایی شاهرود، روستای هدف گردشگری ماجولان بخش خورش رستم خلخال، باغات روستای نمهیل، روستای هدف گردشگری برندق، روستای هدف گردشگری کزج، منطقه حفاظت شده کوه آق‌داغ و ساحل رود قزل اوزن
روستای هدف گردشگری کزج جزو ۱۰ روستای دارای بافت با ارزش معماری و تاریخی کشور می‌باشد که مطابق با بافت قدیمی بازسازی شده است. روستای هدف گردشگری الماس در ۲۰ کیلومتری شهر خلخال و در مسیر جاده خلخال به اسالم در منطقه‌ای که با رویش گل شقایق معروف است واقع شده است.
شهرستان کوثر
موقعیت جغرافیایی
این شهرستان در حد فاصل شهرهای اردبیل-خلخال، میانه و تالش واقع شده و مرکز آن شهر گیوی است، شهر گیوی در فاصله ۸۵ کیلومتری اردبیل واقع شده است.
جاذبه‌های تاریخی
منبر مشکول مربوط به دوران سلجوقی در روستای مشکول، داش حامام (حمام سنگی)، کول تپه، دلیکلی داش و قیز کورپوسی از جمله مهمترین جاذبه‌های تاریخی این شهرستان می‌باشند.
جاذبه‌های طبیعی
آبگرم گیوی، باغ شهر، منطقه گردشگری داش حمامی (حمام سنگی) و آبگرم ایستی سو مهمترین جاذبه‌های طبیعی این شهرستان است.
ارسال نظر