به گزارش مفدا، احداث راه آهن، سطح عمومی زندگی را پایین میآورد و هزینهی آن از طریق مالیات قند و چای تامین میشد. احداث جادههای ماشینرو با یک و نیم درصد این هزینه امکانپذیر بود. به نظر عمدهترین عملکرد آن، ایجاد امنیت داخلی در جنوب بود؛ چون امکان بسیج و اعزام نیرو را آسان میکرد. در شمال نیز موجب بهبود وضع بازرگانی با شوروی شد و بنابراین تصادفی نبود که املاک رضاشاه در مازندران با احداث راهآهن ارزش بیشتری پیدا کرد.»
بیشتر مورخان بر این عقیدهاند که رضاشاه، راهآهن سراسری ایران را برای جلب رضایت انگلیسیها و تامین مقاصد نظامی آنان احداث کرد. راهآهنی که هدفی جز ایجاد راهی سهل و آسان برای انتقال نیروهای انگلیسی از جنوب به شمال کشور نداشت. هدفهای نظامی انگلستان ایجاب میکرد که در صورت پیشروی شورویها، بتواند به سرعت نیروهای خود را به شمال کشور منتقل کند. در حالیکه منافع اقتصادی ایران مستلزم عبور راهآهن از بندرهای مهم و پیوند شهرهای بزرگ به یکدیگر بود.مرکز اسناد انقلاب اسلامی
ارسال نظر