تصویب قانون کشف حجاب در ۱۷ دی ۱۳۱۴ خورشیدی به وسیله رضاخان، واقعه مهمی در تاریخ معاصر ایران به شمار میرود که با مخالفت قاطعانه اقشار مختلف مردم به شکست انجامید، قانونی که مدعی اعطای آزادی بیشتر به بانوان بود اما حاصلی جز محدودیت و استثمار بیشتر آنان به همراه نداشت.
به گزارش مفدا کرمانشاه، در سال ۱۳۱۳ خورشیدی رضاخان برای دیدار با آتاتورک به کشور ترکیه سفر کرد و اقامت ۲ هفتهای وی یـک مــاه بـه طول انجامید. از مهمترین ره آوردهای این سفر بـعد از بـازگشت به ایران، کشف حجـاب بود به این منظور در ١٣١٤ خورشیدی رضاخان به تمامی وزارت خانه ها، به ویژه وزیر دربار و معـارف دستور داد که مقدمات جشن بزرگی برای اعـلام آزادی زنـان و احقـاق حقـوق بـانوان فـراهم آورند کـه این مـراسم با حضور اجباری زنان و دختران خاندان سلطنتی و درباریـان و کارمنـدان دولت به بهانه اعطای دانش نامه فارغ التحصیلان برگزار شد رضاخان ضمن سخنرانی مفصـل با عرض تبریک به مردم ایران، اظهار امـیدواری کرد که این پیشـرفت نصیب همه بانوان کشـور حتی روستاها نیز بشود، بدین ترتیب رضاخان در ١٧ دی ١٣١٤ خورشیدی این قانون را تصویب کرد.
اگـر چه رضاخان هدف خود از این اقدام را وارد کردن زنان در کار و مشارکت اجتماعی عنوان کرده بود امـا باتوجـه بـه اسلامی بودن جامعه ایران، زنان نسبت به این عملکرد واکنش سختی نشان دادند. رضاخان در فاصله سالهای ۱۳۱۳ تا ۱۳۱۴ خورشیدی، اقدامات تبلیغاتی به منظور آماده ساختن افکار عمومی برای کشف حجاب انجام داد، برای نمونه جشنها و مجالس سخنرانی متعددی در این زمینه در تهران و دیگر شهرها برپا شد.
پس از صدور فرمان اجباری کشف حجاب بیشتر مردم به سختی با آن مخالفـت کردند و حاضر به پذیرفتن آن نشدند. حتی وزرای رضاخان هم به سختی این دستور را اجرا کردند، برای نمونه وقتی رضاخان به وزرای خود دستور می دهد تا هر وزیر، جشنی را با عنوان جشن کشف حجاب در وزارتخانه خود برپا کند و همسر و دخترانش را با سر برهنه به این مراسم بیاورد، بسیاری از کارمندان و تعدادی از وزرا در برابر این مساله از خود مقاومت نشان دادند، صدرالاشراف که در آن دوره وزیر عدلیه بود میگوید: آن شب همسر و دخترانم بدون حجاب در مجلس کشف حجاب حاضر شدند از فردای آن روز زنم از غصه به بستر بیماری افتاد و تا یک سال بعد که جنازه اش از خانه خارج شد از خانه بیرون نیامد. همچنین در رده های پایین تر، تعدادی از کارمندان مرد و افسران، دست به خودکشی زدند و به خانواده هایشان نیز حکم کردند که آنها نیز خود را بکشند. زنان ایرانی حتی همسران مسوولان، بیشتر کلاه هایشان را پایین داده و یقه های پالتوهایشان را بالا کشیده و کز می کردند تا موهایشان دیده نشود.
اما هر شخصی که با این طرح مخالفت می کرد به شدت با وی برخورد می شد تا جایی که بسیاری از بانوان در مـشهد مـقـدس بــه خاک و خون کشیده شدند و جان خـود را در این راه از دسـت دادنـد از دیگر اقدامات آنها علیه حجاب برخورد خیابانی بود به گونه ای که هیچ بانوی روستایی از این قاعده مستثنی نماند.
بنابراین با توجه به این مطالب باید خاطر نشان کرد که زنان در این دوره بـه جز موارد نادری صـدایشان مـنعکس نیست و ساکت هستند اما عکس العمل آنها بسیار سازنده و کارساز بود برای نمونه آنها یا از خـانه خـارج نـمیشدند، یا به محض آنکه میتوانستند بار دیـگری روسـری و چـارقد بـر سـر مـیکردند. به همین دلیل در مهر ۱۳۱۹ خورشیدی از سبزوار گزارش دادند که هـنوز تغییری حاصل نشده است یا در گناباد زنان از روی پشت بام حرکت میکردند. حاکم نوشت که در طی ۲۰ روز ۲۰ نفر زن هم ندیده است.
شـاید شـدیدترین و در عین حال قابل تأملترین نوع مقابله با کشف حجاب برپایه برخی اسـناد، اقـدام بـرخی خانوادهها به مهاجرت از کشور بود.
سرانجام قانون کشف حجاب در ۱۳۲۳ خورشیدی با درخواست علما در دوره حکومت محمدرضا پهلوی لغو شد.
#دبیرخانه_عفاف_حجاب
ارسال نظر