مفداایران-
آزمون المپیاد پزشکی چیست؟
المپیاد دانشجویی علوم پزشکی به شناخت استعدادهای برتر در رشته های علوم پزشکی و همچنین تشویق به تحقیق بیشتر در حوزه های روز و مدرن علوم پزشکی کمک شایانی می نماید.
طبق هر سال ثبت نام المپیاد دانشجویی از طریق درج در سامانه مرکز رشد استعدادهای درخشان و نصب پوستر و اطلاعیه در تمامی دانشکده ها و بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی، در آبان ماه شروع می شود و دانشجویان می توانند با مراجعه به سایت ثبت نام المیپاد علمی به آدرس:
https://medolympiad.behdasht.gov.ir/
در تاریخ های اعلام شده نسبت به ثبت نام خود در سایت مرکز رشد استعدادهای درخشان اقدامات لازم را انجام دهند.
المپیاد شامل دو آزمون است. یکی به صورت انفرادی و دیگری به صورت گروهی برگزار می شود. تمامی دانشجویان دانشگاه ها می توانند در این المپیاد شرکت کنند (یعنی هیچ پیش شرطی من جمله معدل برای حضور در این المپیاد مدنظر نمی باشد). به علت اینکه تعداد زیادی از دانشجویان خواهان شرکت دراین المپیاد هستند هر ساله هردانشگاه یا منطقه یک آزمون غربالگری بین دانشجویانش برگزار می کند.
مسئولیت انتخاب و معرفی دانشجویان شرکت کننده در هر حیطه بر عهده دانشگاه/ دانشکده علوم پزشکی معرفی کننده است و در صورت مغایرت با مقررات المپیاد، کمیته فنی موضوع را بررسی و تصمیم گیری و حکم این کمیته پس از کسب مدال و رتبه نیز قابل اجرا است.
مرحله اول آزمون انفرادی (غربالگری)
بخش اول آزمون انفرادی یک آزمون غربالگری است. دانشگاه‌های مختلف بسته به سهمیه تخصیص داده شده به آنها داوطلبین خود را جهت شرکت در آزمون انفرادی مرحله غربالگری به دبیرخانه المپیاد معرفی خواهند کرد. این آزمون در یک یا چند مرکز از هر منطقه آمایشی کشور و توسط مرکز سنجش آموزش پزشکی برگزار خواهد شد.
براساس نتایج آزمون در این مرحله ۹۰ نفر برای رقابت در مرحله دوم انفرادی و آزمون گروهی انتخاب خواهند شد. این ۹۰ نفر گروه‌های سه تا چهار نفره دانشگاهی و یا منطقه آمایشی خود را تشکیل می‌دهند به این ترتیب از تمامی مناطق آمایشی حداقل یک گروه به مراحل بعدی راه خواهد یافت.
آزمون انفرادی مرحله اول شامل طیف وسیعی از سوالات از جمله سوالات چند گزینه ای، سوالات جورکردنی، سوالات همخوانی با شرحنامه و سوالات ویژگی‌های کلیدی خواهد بود و تصحیح آن به صورت ماشینی انجام خواهد شد.
مرحله دوم آزمون انفرادی
۹۰ نفر برگزیده در آزمون غربالگری مجاز به شرکت در مرحله دوم آزمون انفرادی خواهند بود سوالات این مرحله به صورت تشریحی بوده و تصحیح به صورت دستی و توسط داوران انجام خواهد شد.
این آزمون از چهار بخش شامل: رسم نقشه مفهومی، ساخت فرضیه، طراحی مطالعه و تحلیل داده‌ها تشکیل شده است. همانند مرحله اول آزمون انفرادی، هدف این مرحله نیز ارزیابی توانایی دانشجو برای طی کردن یک فرایند تولید علم می‌باشد فرایندی که شامل مراحل جستجو و بررسی متون علمی و یافتن ارتباط بین مفاهیم و استخراج مباحث بی پاسخ ارائه سوالات و فرضیات علمی ، طراحی مطالعه و آزمون‌های تحقیقاتی ، تجزیه و تحلیل یافته‌های مطالعات اثبات یا رد فرضیات و حصول پاسخ برای سوالات علمی، آزمون گروهی است.
مرحله اول آزمون گروهی
افراد شرکت کننده در این آزمون برگزیدگان مرحله اول آزمون انفرادی هستند که در قالب حداکثر۳۰ گروه به رقابت خواهند.
ایده طرح تحقیقاتی ارایه شده توسط هر گروه باید ایده‌ای نو و قابل اجرا باشد با توجه به اینکه درصد نمره اختصاص داده شده به طراحی هوشمندانه مطالعه (مستند بودن، جدید بودن و تکراری نبودن موضوع و ارزشمند بودن از لحاظ علمی) سهم زیادی دارد بدیهی است در صورت تکراری بودن محتوای طرح تحقیقاتی گروه مربوطه امتیاز زیادی از دست داده و از ادامه رقابت باز خواهد ماند سایر معیارهایی که برای امتیازدهی به طرح‌های تحقیقاتی در نظر گرفته می‌شوند عبارتند از: روال منطقی بیان مسئله مرور مناسب و هدفمند متون با ذکر منابع، بیان واضح و روشن اهداف و یا فرضیات، و در نهایت روش اجرایی مطالعه که متناسب با اهداف بوده و با رعایت اصول اخلاقی قابل انجام باشد.
گروه‌های دانشجویی در این مرحله نباید کمبود امکانات، وسایل و بودجه را در نظر بگیرند، اما لازم است که طرح پیشنهادی آنان قابل انجام باشد و به عنوان مثال دارای آزمایشی نباشد که در هیچ یک از مراکز تحقیقاتی دنیا قابل انجام نباشد یا تامین حجم نمونه پیشنهادی غیرممکن یا بسیار مشکل (حتی در بهترین مراکز تحقیقاتی دنیا) باشد.
نکات قابل توجه که عدم رعایت آنها نمره منفی در امتیازدهی خواهد داشت
_ طرح‌های پژوهشی در فرمت و ساختار اعلام شده به لحاظ صفحه آرایی فونت فارسی سایز فونت فاصله خطوط و ... باید تهیه شوند.
_ محدودیت تعداد کلمه درهر بخش رعایت شود.
_ از ذکر نام دانشگاه، دانشکده، مرکز تحقیقاتی شهر و استان در طرح تحقیقاتی خودداری شود.
انتخاب ۱۰ گروه برتر که به مرحله دوم گروهی راه می‌یابند براساس ۵۰ درصد نمره مرحله اول آزمون گروهی و ۵۰ درصد نمره مرحله دوم آزمون انفرادی خواهد بود.
مرحله دوم آزمون گروهی
گروه منتخب مرحله اول در مرحله دوم آزمون گروهی به رقابت خواهد پرداخت.
نگارش طرح تحقیقاتی
در این مرحله از آزمون هر گروه باید در حیطه موضوع ارائه شده تنها با اتکا به توانایی شخصی و کار گروهی یک طرح تحقیقاتی پیشنهادی بنویسد نگارش طرح تحقیقاتی پیشنهادی توسط هر ده گروه منتخب در این مرحله در شرایط یکسان (در یک روز پس از مرحله دوم انفرادی، در بازه زمانی مشخص) انجام می‌شود.
بدیهی است در این مرحله اعضای گروه به کامپیوتر و اینترنت دسترسی خواهند داشت طرح‌های تحقیقاتی می‌بایست به صورت تایپی شده و با رعایت تمامی نکات قید شده در مرحله اول تهیه شوند.
ارائه شفاهی
۱۰ گروه راه یافته به مرحله دوم گروهی، فرصت ارائه شفاهی و دفاع از طرح تحقیقاتی پیشنهادی خود را (که در فرصت یک روزه تهیه کرده اند) خواهند داشت. مدت ارائه شفاهی برای هر گروه ۱۵ دقیقه خواهد بود و مدت پرسش و پاسخ نیز ۱۵ دقیقه است.
در این مرحله معیارهایی نظیر: میزان تسلط علمی اعضای گروه بر پروپوزال ارائه شده، توانایی آنان در پاسخ به سوالات مطرح شده و رفع ابهام از مواردی که احیانا در نسخه کتبی پروپوزال وجود دارد، گویا بودن اسلایدها، قدرت بیان، نحوه استدلال، سرعت انتقال و مهارت‌های کلامی شرکت کنندگان در آزمون در نظرگرفته خواهد شد.
برگزیدگان نهایی آزمون گروهی براساس نمرات کسب شده در هر دو مرحله انتخاب می‌شوند به گونه‌ای که سهم مرحله اول در نمره نهایی ۳۰ درصد و سهم مرحله دوم ۷۰ درصد لحاظ خواهد شد.
شرایط شرکت در المپیاد دانشجویی علوم پزشکی
۱- دانشجویان رشته‌های پزشکی در مقطع دکتری حرفه‌ای، دارو سازی و دندانپزشکی
۲- دانشجویان رشته‌های علوم پزشکی مقطع کارشناسی
_ به طور کلی تمامی دانشجویان شاغل به تحصیل در مقطع کارشناسی یا دکتری پیوسته دانشگاه های علوم پزشکی یا افرادی که کمتر از شش ماه از فارغ التحصیلی ایشان در این مقاطع می گذرد می توانند بدون در نظر گرفتن معدل و سال تحصیل در المپیاد شرکت کنند.
_ افرادی که در المپیادهای قبلی رتبه دوم یا سوم را کسب کرده باشد، دوباره می توانند در المپیاد شرکت کنند و اگر رتبه انفرادی بالاتری نسبت به سال های قبل کسب کرده باشد لحاظ می‌گردد. اما کسانی که موفق به کسب رتبه یک در مرحله انفرادی شده باشند حق شرکت مجدد در آزمون همان حیطه را ندارند.
گروه هدف در المپیاد پزشکی، تمامی دانشجویان رشته های علوم پزشکی هستند.
حیطه های المپیاد
المپیاد علمی دانشجویان دانشگاه های علوم پزشکی در سراسر کشور در شش حیطه تدوین شده است:
۱- تفکر علمی در علوم پایه
۲- استدلال بالینی و حل مسئله
۳- مدیریت نظام سلامت
۴ - کارآفرینی در بستر هزاره سوم
۵- آموزش پزشکی
۶- المپیاد مطالعات میان رشته ای علوم انسانی و سلامت
۱- تفکر علمی در علوم پایه
همواره هدف برگزاری این آزمون در وهله اول مبتنی بر فرد گرایی بوده و مسئله اصلی در جریان طرح تفکر علمی در علوم پایه این است که به صورت تخصصی موضوع پیشرفت کشورها پیرامون استفاده از روشهای علمی و به منظور بهبود شرایط سلامتی و رضایت افراد آن جامعه مورد بررسی قرار می‌گیرد.
۲- استدلال بالینی و حل مسئله
مهمترین اهداف آموزشی و مهارتی در حیطه استدلال بالینی و حل مسئله به چالش کشیدن توانایی و تسلط دانشجویان پیرامون جمع‌آوری اطلاعات و ساختن فرضیه و نهایتا ارزیابی تمامی موارد است. نتیجه نهایی که از این سه عملکرد بدست می‌آید معرف توانایی دانشجو برای استدلال بالینی صحیح و در اختیار داشتن تکنیک‌های لازم برای شناسایی و حل مسئله به بهترین شکل موجود است.
استدلال بالینی و حل مسئله یکی از مهارت‌های اساسی و بنیادینی است که هر دانشجو برای طبابت در آینده به آن نیاز خواهد داشت.
۳- مدیریت نظام سلامت
در واقع توانایی به کارگیری از تکنیک‌ها و نوآوری‌هایی است که به منظور کنترل تمامی شرایط در جهت رفع نیازها و انتظارات مردم پیرامون کادر درمانی و خدمت رسانی مورد توجه قرار می‌گیرد.
استفاده از روش های نوین و ابداعی و همچنین الگو گیری از روندهای مدیریتی نظام سلامت در دیگر جوامع سبب برآورده شدن نیازهای اصلی مردم در حوزه سلامت است و به شاخص‌های سلامت در این حیطه ارتقاء چشمگیری خواهد بخشید.
۴- کارآفرینی در بستر هزاره سوم
اضافه شدن حیطه کارآفرینی به مواد اصلی المپیاد دانشجویی علوم پزشکی به سبب آن است که نیروهای آماده از نظر علمی و عملی در بهترین شرایط و با بررسی‌های دقیق شناسایی شده و روند معرفی آنها به محیط‌ها و جوامع پزشکی و درمانی در سریعترین زمان ممکن انجام شود.
۵- آموزش پزشکی
از جمله مهمترین مباحثی که در حیطه آموزش پزشکی المپیاد دانشجویی علوم پزشکی مطرح می‌شود، نظریه‌های مختلف یادگیری و انگیزشی است که به ارائه روشها و سبک‌های مختلف آموزشی و یادگیری مواد درسی اشاره می‌کند.
استفاده از آخرین متدهای روز دنیا برای مطالعه و یادگیری موضوعات علم پزشکی و مطابقت آنها با آخرین تغییرات در منابع آزمونی یکی دیگر از پارامترهای اساسی در این حیطه خواهد بود.
۶- المپیاد مطالعات میان رشته ای علوم انسانی و سلامت
تا دوره یازدهم برگزاری المپیاد، "المپیاد فلسفه پزشکی" برگزار می‌شد اما در دوازدهمین دوره المپیاد علوم پزشکی کشور "المپیاد مطالعات میان رشته‌ای علوم انسانی و سلامت" جایگزین المپیاد فلسفه پزشکی شده است.
حیطۀ مطالعات میان‌رشته‌ای علوم انسانی سلامت (Health Humanities) در آخرین گام به ارائه و ارزیابی پروژه‌های تیم‌های دانشجویی اختصاص داشت. موضوع امسال المپیاد در این حیطه «تحلیل و نقد هوش مصنوعی در سلامت (Artificial Intelligence in Health)» بود.
هر ساله دانشجویان علوم پزشکی سراسر کشور در المپیاد در فرآیندی نه ماهه مشارکت می‌کنند که ارائه پروژه‌ها آخرین مرحلۀ آن است. در ابتدای این فرآیند، کمیتۀ علمی حیطه موضوعی را برای آن سال برمی‌گزیند و منابعی معرفی می‌کند. پس از آن آموزش دانشجویان در قالب وبینارهای کشوری و پادکست پیش برده می‌شود. دانشجویان در قالب دو آزمون سنجش دانش و تحلیل انتقادی (نقشه مفهومی) مورد ارزیابی قرار می‌گیرند و در نهایت در قالب تیم‌های دانشجویی پروژه‌ای را در قالب یک مقاله مروری انتقادی عرضه می‌کنند که مورد داوری قرار می‌گیرد و تیم‌های برگزیده برای ارائه نهایی در حضور هیأت داوران حضور می‌یابند و پس از آن به پرسش‌های هیأت داوران پاسخ می‌دهند و در نهایت هیات داوران به ارزیابی و داوری پروژه‌ها می‌پردازند.
دکتر علیرضا منجمی مسئول حیطۀ مطالعات میان‌رشته‌ای علوم انسانی و سلامت گفت: تلاش برای احیای جنبه‌های انسانی مراقبت بیمار یکی از اهداف اصلی برگزاری این حیطه است. ایده‌پردازی، رویکرد انتقادی به مسائل حوزۀ سلامت و تلاش برای کاربست نظریه‌های علوم انسانی سلامت اهداف دیگری است که کمیتۀ علمی این حیطه در پی آن است. وی افزود با پرداختن به هوش مصنوعی در سلامت نه در پی نفی آن بلکه تأکید بر کاربرد مدبرانه و سنجیدۀ آن در حوزۀ سلامت است. این عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انسانی افزود: ترکیب کمیتۀ علمی که آمیزه‌ای از اعضای هیئت علمی وزارت بهداشت و وزارت علوم و مجموعه‌ای از تخصص‌های فلسفه، هوش مصنوعی، فلسفۀ علم و تکنولوژی، فلسفۀ تحلیلی، اخلاق پزشکی، آموزش پزشکی، بیوانفورماتیک و تخصص‌های بالینی است نمایانگر رویکرد میان‌رشته‌ای این حیطه است.
دکتر حمیدرضا نمازی، عضو کمیته علمی حیطۀ مطالعات و ریاست موزه ملی تاریخ علوم پزشکی گفت: حیطۀ علوم انسانی سلامت بسیار مورد توجه دانشجویان علوم پزشکی سراسر کشور قرار گرفته است. این حیطه را می‌توان یکی از فراگیرترین برنامه‌های میان‌رشته‌ای در دانشگاه‌های علوم پزشکی دانست. این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران افزود حیطه علوم انسانی سلامت در المپیاد به دنبال آموزش الگوهای تلفیق رشتگی به دانشجویان علوم پزشکی بوده است. به دیگر سخن، این حیطه المپیاد در سال‌های متمادی بر آن بوده است تا درکی درست و بجا از حوزه میان رشتگی و شناخت الزامات و روش‌شناسی آن به دانشجویان منتقل کند و آنها را با الگوهای پژوهشی و آموزشی فهم میان رشتگی در حوزه سلامت آشنا کند.
حمیدرضا نمازی و علیرضا منجمی در پایان تاکید کردند این اولین بار در کشور است که هوش مصنوعی در سلامت از منظر علوم انسانی سلامت مورد نقد و تحلیل این چنینی قرار می‌گیرد و امید است تلاش و اهتمام کمیته علمی و دانشجویان مشارکت‌کننده به ارتقاء سلامت بینجامد.
پروژه‌های تیم‌های دانشجویی به نقد و تحلیل هوش مصنوعی در رابطۀ پزشک و بیمار و قضاوت بالینی، مسئولیت هوش مصنوعی در طبابت و سایر پیامدهای جایگزینی پزشک با هوش مصنوعی می‌پرداخت. آراء فیلسوفان به نامی نظیر فوکو، برگمان، فینبرگ، دریفوس و هایدگر در این تحلیل‌ها مورد استفادۀ دانشجویان قرار گرفته بود.
منابع المپیاد علوم پزشکی
منابع هر حیطه با توجه موضوع انتخابی از طرف وزارت بهداشت هرساله تغییر می کند.
دانشجویانی که در المپیاد رتبه ۱ تا ۳ را کسب نمایند به شرط دارا بودن شرط معدل استعداد درخشان محسوب می شوند و می توانند از تسهیلات آن استفاده نمایند
تمامی دانشجویان شاغل به تحصیل در دانشگاه علوم پزشکی می توانند در المپیاد شرکت نمایند.
دانشجویانی که در یک حیطه حائز رتبه اول شوند در المپیاد دوره بعد نمی توانند درآن حیطه شرکت نمایند.
مزایای شرکت در المپیاد دانشجویی علوم پزشکی
-عضویت در دفتر استعداد درخشان
- استفاده ازتسهیلات آیین نامه ی تسهیل ادامه تحصیل دانشجویان ممتاز و استعداد درخشان به مقاطع بالاتر در وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشکی مطابق آیین نامه اجرائی تسهیل ادامه تحصیل استعداد های درخشان، نخبگان و استعداد های برتر در دوره های تخصصی
- در نظر گرفتن شرایطی ویژه برای سربازی آقایان
- بهره مندی از جوایز بنیاد ملی نخبگان
- جوایز نقدی از سوی وزارت بهداشت
- اعطای تندیس و لوح تقدیر به امضای وزیرمحترم بهداشت یا معاون محترم آموزشی وزارت
- اعطای جایزه و لوح تقدیر از سوی دانشگاه محل تحصیل دانشجو
- امکان تحصیل همزمان در دو رشته
آبان ماه سال ۱۴۰۰
ستاره وفایی خبرنگار مفداایران
ارسال نظر