به گزارش مفدابهشتی به نقل از روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی- دکتر فهیمه عبداللهی‌مجد متخصص پوست و مو و عضو هیأت علمی دانشگاه در گفت‌وگویی، پوست را یکی از اندام‌های بزرگ بدن برشمرد که نقش‌های مختلفی برعهده دارد و حفاظت در برابر عوارض نور خورشید یا اشعه‌ی یو.وی یکی از این نقش‌هاست.
انواع سرطان پوست
این دانشیار دانشگاه سرطان پوست را یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها در انسان دانست که بر اثر رشد غیر طبیعی سلول‌های پوست ایجاد می‌شود و گفت: «سرطان سلول پایه‌ای یا بی.سی.سی (BCC)، سرطان سلول سنگ‌فرشی یا اس.سی.سی (SCC) و ملانوم، سه نوع اصلی سرطان پوست هستند و شایع‌ترین آن‌ها سرطان سلول پایه‌ای‌ست.»
عوامل خطر در ایجاد سرطان پوست
دکتر عبداللهی‌مجد تیپ پوستی و فاکتورهای محیطی نظیر اشعه‌ی یو.وی را مهم‌ترین فاکتورهای ابتلا به سرطان پوست برشمرد و گفت: «پوست انسان ها از نظر مشخصات و رنگ به شش تیپ تقسیم می‌شود.»
به گفته‌ی وی تیپ پوستی یک بسیار روشن و رنگ‌پریده با چشم‌های روشن آبی یا سبز و موهای قرمز و کک و مک فراوان هستند و سریع دچار آفتاب‌سوختگی می‌شوند. در حالی که هر چه به سمت تیپ پوستی شش می‌رویم پوست تیره‌تر می‌شود. تیپ شش دارای تیره‌ترین پوست‌ها هستند و احتمال آفتاب‌سوختگی در آن‌ها کم‌تر است.»
این دانشیار دانشگاه تیپ پوستی افراد را یکی از عوامل بسیار مهم در افزایش ریسک بروزسرطان پوست برشمرد و دارندگان پوست بسیار روشن و موهای قرمز را برای ابتلا به سرطان پوست مستعدتر معرفی کرد.
دکتر عبداللهی‌مجد از دیگر عوامل مهم در بروز سرطان پوست به اشعه‌ی ماورای بنفش یا یو.وی اشاره کرد که علاوه بر خورشید از لامپ‌های خورشیدی و دستگاه‌های مورد استفاده در برنزه کردن پوست نیز ساطع می‌شود.
وی مدت زمان مواجهه با اشعه‌ی یو.وی یا آفتاب‌سوختگی‌های مکرر را به‌ویژه در سنین کودکی و زندگی در مناطقی که شدت اشعه‌ی یو.وی در آن‌جا بسیار است، در افزایش خطر ابتلا به سرطان پوست در بزرگ‌سالی مؤثر دانست.
به گفته‌ی این متخصص پوست برخی از انواع ویروس پاپیلومای انسانی، مواجهه با بعضی مواد شیمیایی(ارسنیک)، مواجهه با اشعه‌ی ایکس و اشعه‌ی یونیزان یا رادیوتراپی، استعمال دخانیات و سیگار، برخی سندرم‌ها و بیماری‌های ژنتیک از دیگر عوامل مؤثر در بروز برخی از سرطان‌های پوستی‌ست.
هم‌چنین وی یادآوری کرد که نقص سیستم ایمنی (به دنبال مصرف داروها، ابتلا به بیماری‌هایی نظیر اچ.آی.وی، پیوند عضو)، سابقه‌ی خانوادگی سرطان پوست یا سایر ارگان‌ها نیز انسان را بیش‌تر مستعد ابتلا به سرطان پوست میکند.
علایم و نشانه‌های بیماری
این متخصص پوست و مو با تأکید بر توجه به تغییرات و ضایعات جدید پوستی به افراد توصیه کرد: «درصورت مشاهده‌ی ضایعه‌ی پوستی جدید با رشد سریع و نامعمول، زخمی که بهبود آن بیش از دو تا سه هفته طول کشیده، تغییرات خال (ظاهر غیرطبیعی، نبود تقارن و نامنظم شدن حاشیه، تغییرات رنگ، رشد سریع)، حتماً برای بررسی بیش‌تر به متخصص پوست مراجعه کنند.»
به گفته‌ی وی وجود لکه‌های تیره روی پوست کف دست یا کف پا، خطوط تیره روی ناخن‌ها یا داخل مخاط دهان و ناحیه‌ی تناسلی، برجستگی‌های جدید روی پوست و مخاط با رشد سریع بدون یا همراه با درد نیز حتماً باید با متخصص پوست در میان گذاشته شود.
دکتر فهیمه عبداللهی‌مجد یادآوری کرد: «همه‌ی تغییرات پوستی و علایم گفته‌شده صرفاً نشان‌دهنده‌ی ابتلا به سرطان پوست نیستند؛ اما باید علت آن‌ها را پزشک بررسی کند.»
تشخیص/ باور نادرست مردم در مورد بیوپسی پوست
این عضو هیأت علمی دانشگاه درمورد روش‌های تشخیصی گفت: «تشخیص بیماری ابتدا براساس معاینه‌ی بالینی متخصص پوست صورت می‌گیرد و درصورت وجود ضایعه‌ی مشکوک، انجام بیوپسی توصیه می‌شود.»
به گفته‌ی وی، به‌تازگی روش‌هایی نظیر درموسکوپی برای کمک به تشخیص ضایعات مشکوک به‌کار گرفته می‌شود؛ اما درنهایت برای تشخیص ماهیت هر ضایعه‌ی پوستی مشکوک باید بیوپسی پوست انجام گیرد.
دکتر عبداللهی‌مجد با اشاره به باورهای نادرست درمورد بیوپسی گفت: «برخی تصور می‌کنند بیوپسی ضایعه‌ی پوستی را گسترش می‌دهد یا آن را سرطانی میکند؛ درحالی که بیوپسی نیز مثل آزمایش خون، سونوگرافی یا سی.تی اسکن صرفاً یک روش تشخیصی‌ست و ضایعه‌ی پوستی را سرطانی نمی‌کند. تنها به پزشک برای تأیید یا تشخیص ماهیت یک ضایعه‌ی مشکوک یاری می‌رساند.»
عوامل مؤثر در پیشگیری از سرطان پوست
این عضو هیأت علمی دانشگاه با اشاره به نقش اشعه‌ی ماورای بنفش در ایجاد سرطان‌های سلول پایه‌ای و سلول سنگ‌فرشی و ملانوم، محافظت را در برابر این اشعه، از عوامل مؤثر در جلوگیری از بروز سرطان پوست برشمرد.
وی استفاده از ضد آفتاب مناسب بیرون از خانه را برای کاهش عوارض این اشعه ضروری دانست و تأکید کرد که ضدآفتاب باید متناسب با پوست فرد (خشک، چرب، معمولی و حساس) انتخاب شود و از اس.پی.اف (SPF) بالای ۳۰ برخوردار باشد.
دکتر عبداللهی‌مجد در ادامه بر لزوم تجدید ضدآفتاب هر دو ساعت یک‌بار هنگام ماندن بیرون از خانه و تماس با اشعه‌ی نور خورشید یا درصورت تعریق فراوان، پس از وضو گرفتن یا شنا تأکید کرد.
به گفته‌ی این متخصص پوست با توجه به این که اشعه‌ی فرابنفش خورشید در روزهای ابری نیز به زمین می‌تابد، همیشه باید هنگام بیرون رفتن از خانه، از ضدآفتاب مناسب استفاده شود؛ ضدآفتابی که پوست را در برابر اشعه‌های یو.وی.آ (UVA) و یو.وی.بی (UVB) محافظت کند.
وی توصیه کرد: «هنگام تابستان در ساعت‌های ۱۰ صبح تا ۴ عصر که شدت نور آفتاب بسیار است، از قرار گرفتن در معرض آفتاب پرهیز شود. در زمستان و هوای برفی یا در مجاورت آب دریا نیز با توجه به بازتابش نورخورشید حتماً از ضدآفتاب استفاده شود.»
این دانشیار دانشگاه مصرف برخی داروها (آنتی‌بیوتیک‌هایی نظیر تتراسایکلین‌ها یا برخی داروهای فشارخون یا داروهای قلبی) را باعث حساس شدن پوست به نور دانست و درصورت مصرف این داروها توصیه کرد که بیرون از خانه حتماً از ضدآفتاب مناسب و لباس پوشیده استفاده شود..
دکتر عبداللهی‌مجد به دارندگان پوست‌های روشن یا حساس تأکید کرد که با استفاده از پیراهن و شلوار بلند و کلاه آفتابی لبه‌دار و عینک آفتابی بیرون از خانه، پوشش مناسبی برای پوست خود ایجاد کنند.
پوست خود را به صورت منظم و دوره‌ای بررسی کنید
به گفته‌ی این دانشیار دانشگاه، متخصص پوست باید به‌طور مرتب مبتلایان به نقص سیستم ایمنی، کسانی که رادیوتراپی شدند یا مبتلایان به زخم‌های مزمن پوست و مخاط معاینه و بررسی کند، تا درصورت بروز عوارض پوستی به‌سرعت تخشیص داده شود.
معاینه‌ی منظم و دوره‌ای پوست به‌خصوص خال‌ها و کنترل تغییرات آن‌ها از دیگر توصیه‌های این متخصص پوست است که برای این کار می‌شود در فواصل زمانی مختلف از خال‌ها عکس گرفت؛ سپسپ آن‌ها را با هم مقایسه کرد. هم‌چنین برای بررسی نواحی که در دید نیست، نظیر بین انگشتان دست و پا، کشاله‌ی ران، کف پا و دست، پشت زانوها و پشت سرو گردن می‌توان از آیینه یا یکی از اعضای خانواده کمک گرفت.
درمان
عضو هیأت علمی دانشگاه با بیان محدود بودن برخی سرطان‌های پوست، نظیرسلول پایه‌ای یا بی.سی.سی به پوست گفت: «این سرطان‌ها زخم‌های پوستی ایجاد می‌کنند؛ اما ارگان‌های داخلی را درگیر نمی‌کنند و بعد از جراحی مناسب درمان می‌شوند.»
به گفته‌ی وی سرطان سلول‌های سنگ‌فرشی یا اس.سی.سی و ملانوم خطرناک هستند و درصورت تشخیص دیرهنگام می‌توانند بیمار را نابود کنند.
دکتر فهیمه عبداللهی‌مجد با تأکید بر بقای بیمار با تشخیص زودرس و درمان به‌موقع سرطان پوست توصیه کرد: «درصورت وجود ضایعه‌ی پوستی مشکوک یا نشانه‌های یادشده حتماً به‌سرعت به متخصص پوست مراجعه شود؛ زیرا تشخیص سریع می‌تواند به درمان بهتر و کاهش عوارض و خطرات بینجامد.»
به گفته‌ی وی درمان اصلی در سرطان‌های پوستی جراحی و برداشتن کامل ضایعه‌ی سرطانی‌ست و پس از آن براساس نوع سرطان روش‌های درمانی کمکی استفاده می‌شود.
وی یادآوری کرد: «در ملانوم بسته به مرحله‌ی بیماری ممکن است از کموتراپی نیز استفاده شود؛ اما در بی.سی.سی جراحی کامل ضایعه کفایت میکند؛ اما بیمار باید به صورت دوره‌ای نزد متخصص پوست معاینه شود، تا عود سرطان در محل جراحی یا سایر نقاط بدن بررسی گردد.»
این دانشیار دانشگاه درمان اصلی در سرطان اس.سی.سی و ملانوم را جراحی و برداشتن ضایعه‌ی سرطانی، سپس استفاده از درمان‌های کمکی نظیر کموتراپی برشمرد و افزود: «گاهی با توجه به سن بالای بیمار و داشتن بیماری‌های زمینه‌ای امکان جراحی وجود ندارد. بنابراین، از رادیوتراپی و شیمی‌‌درمانی برای بیمار استفاده می‌شود.»
دکتر فهیمه عبداللهی‌مجد درپایان سخنان خود مهم‌ترین راه پیشگیری از سرطان‌های پوست را حفاظت در برابر نور آفتاب دانست و بر استفاده از ضدآفتاب مناسب، کلاه لبه‌دار، پوشیدن دستکش، استفاده از لباس و شلوار بلند، معاینه‌ی دوره‌ای کل پوست بدن، توجه به تغییرات خال‌ها و درصورت وجود ضایعه‌ی مشکوک، مراجعه به متخصص پوست برای پیشگیری از بروز این بیماری تأکید کرد.
انتهای پیام/
کدخبرنگار: ۷۷۰۰ س.ع
ارسال نظر