به گزارش مفدا مازندران، اهدای عضو به این معنی است که یک فرد یا ولی دم او اجازه می‌دهد تا بافت‌ها یا اعضای سالم او به شخص دیگری برای پیوند اهدا شود که این پیوند می‌تواند زمانی که فرد زنده است یا پس از مرگ او صورت گیرد.
اهدای عضو اوج بخشش یک انسان است، انسانی که در سخت‌ترین لحظه زندگی خود تصمیم می‌گیرد اعضای بدن یکی از عزیزانش را که دچار مرگ مغزی شده ببخشد؛ روز ملی اهدای عضو در تقویم ایرانیان را می‌توان جشن «باز تولد همگانی» جمعی از متعالی‌ترین انسان‌ها در مقیاس ایثار و جاودانگی نامید.

و من أحیها فکانّما أحیا الناس جمیعاً؛ "هرکس انسانی را از مرگ نجات دهد گویا همه مردم را از مرگ نجات داده است." (سوره مائده- آیه ۳۲)

اهدا کنندگان عضو کسانی هستند که در مرگ‌شان، زندگی نهفته است و این نفس را بدون هیچ چشم‌داشتی به کالبد بیماران نیازمند می‌دمند.

اهدای عضو عملی انسانی و خیرخواهانه است که می‌تواند نجات‌بخش بیمارانی شود که به دلایلی چون ابتلا به بیماری‌های گوناگون یا حوادث غیرمترقبه به اعضا و یا نسوج پیوندی نیاز دارند. ۳۱ اردیبهشت ماه در ایران «روز ملی اهدای عضو» نامگذاری شده است. هدف از برگزاری چنین روزی گرامی‌داشت اهداکنندگان اعضا و ایجاد آگاهی نسبت به جمعیت عظیمی است که به دلیل عدم پیوند عضو به موقع، جان خود را از دست می‌دهند.

هدف از اهدای عضو
تنها راه ادامه حیات برای بیماران مبتلا به نارسایی پیشرفته قلب و کبد و بهترین درمان برای مبتلایان به نارسایی کلیه، پیوند عضو است، در هرسال تعداد زیادی از بیماران نیازمند به پیوند عضو که در لیست انتظار هستند، جان می‌سپارند و این در حالی است که اعضای سالم افراد دچار مرگ مغزی، زیر خاک مدفون می‌شوند در حالی که م‌یشود با مرگ کسی به دیگری زندگی بخشید. هر کسی در هر سنی می‌تواند در صورت بروز مرگ مغزی و با رضایت بستگان اهدا کننده عضو باشد.
تعداد زیادی از هم نوعان ما، روزانه جان خود را در اثر نرسیدن اعضای اهدایی از دست می‌دهند. در حالی که با اهدا عضو می‌توان از مرگ انسان‌های زیادی جلوگیری کرد. اهدای عضو عمل انسان دوستانه‌ای است که امید را در میان خانواده بیماران نیازمند دریافت عضو تزریق می‌کند.
تصمیم‌گیری درباره اهدای عضو یک تصمیم شخصی است و هر فرد می‌تواند در هر زمانی از تصمیم خود منصرف شود. اما باید این نکته را در نظر داشت که تنها راه نجات بسیاری از افراد که به بیماری‌های قلبی و کلیوی دچار هستند، پیوند اعضای اهدایی است.

 مهمترین منبع برای پیوند اعضا متعلق به بیماران مرگ مغزی است چرا که تمامی اعضا و نسوج قابل پیوند آنان را می‌توان به راحتی به بیماران نیازمند عضو پیوند زد.
اهدای عضو می‌تواند از فرد زنده سالم، فرد زنده دچار مرگ مغزی و فرد متوفی به بیماران صورت بپذیرد. کلیه و مغز استخوان از جمله اعضایی هستند که می‌توانند از افراد زنده سالم به بیماران پیوند زده شوند. نسوجی مانند قرنیه، دریچه قلب، استخوان و تاندون نیز تا ۴۸ ساعت پس از مرگ فرد قابل پیوند هستند. اما مهمترین منبع برای پیوند اعضا متعلق به بیماران مرگ مغزی است چرا که تمامی اعضا و نسوج قابل پیوند آنان را می‌توان به راحتی به بیماران نیازمند عضو پیوند زد. هر بیمار مرگ مغزی می‌تواند با اهدای اعضای خود جان ۸ انسان دیگر را نجات دهد.

مرگ مغزی چیست؟ مرگ مغزی توقف کامل و برگشت ناپذیر همه فعالیت های مغز است که هیچ درمانی برای آن در دنیا وجود ندارد . فردی که دچار مرگ مغزی می شود هرگز قادر به زندگی دوباره نخواهد بود . در این حالت فرد نفس نمی کشد و به تحریکات در معاینه هیچ واکنشی نشان نمی‌دهد.

علت مرگ مغزی چیست؟ از علل شایع مرگ مغزی می توان ضربه به سر ، سقوط از ارتفاع، خونریزی های مغزی و نرسیدن اکسیژن طولانی مدت به مغز، مسمومیت ها و .. را نام برد. مرگ مغزی ، توقف کامل و برگشت ناپذیر در عملکرد مغز است و در واقع مغز در این شرایط ، حیاتی ندارد. در مرگ مغزی فرد حتما بعد از چند ساعت یا چند روز فوت خواهد کرد.
چرا فرد دچار مرگ مغزی هنوز قلبش می تپد؟ قلب به دلیل دارا بودن سیستم خودکار در صورت رسیدن اکسیژن به آن تا مدتی می‌تواند به کار خود ادامه دهد. یک دستگاه تنفس مصنوعی می تواند این عمل اکسیژن رسانی را برای مدت کوتاهی تامین کند تا قلب به کار خود ادامه دهد. اما با وجود همه این تجهیزات نیز قلب تا مدت کوتاهی می تواند زنده بماند.

وضعیت سایر اعضا در مرگ مغزی: از زمان مرگ مغزی و از کار افتادن مغز عملکرد اعضای بدن یکی یکی مختل شده و در نهایت از کار می افتد. این مدت از چند ساعت تا چند روز متغیر است .به همین دلیل است که عمل اهدا اعضا هرچه سریعتر باید انجام گیرد.

شرایط پزشکی فرد در زمان مرگ مغزی تعیین کننده قابلیت وی برای اهدا خواهد بود و اعضای قابل اهدا شامل: کلیه ها، کبد، قلب، ریه، روده و دیگر اعضا می‌باشد.
شرایط پزشکی فرد در زمان مرگ مغزی تعیین کننده قابلیت وی برای اهدا خواهد بود و اعضای قابل اهدا شامل: کلیه ها، کبد، قلب، ریه، روده و دیگر اعضا می‌باشد. همچنین نسوجی مانند قرنیه چشم، غضروف، استخوان و... هم قابل اهدا هستند.
فرهنگ اهدای عضو باید به عنوان یکی از مهمترین نیازها در حوزه سلامت در جامعه گسترش یابد. موضوعی مانند اهدای عضو، علاوه بر اجازه مراجع دینی و قانونی و پزشکی، نیازمند یک آگاهی مسؤولانه و مقبولیت مردمی و فرهنگی و اجتماعی نیز می‌باشد و باید تلاش کنیم تمام توهمات روانی و غیر روانی موجود در بین خودمان را از بین ببریم.
هر ایرانی می‌تواند با افزایش آگاهی خود و دیگران، بالابردن سطح اطلاعات جامعه در زمینه مرگ مغزی و اهدای عضو، گرفتن کارت اهدا و شرکت در طرح سفیران به ترویج فرهنگ اهدای عضو کمک نماید. از این رو کارت اهدای عضو یکی از بزرگ‌ترین نمادهای فرهنگی در زمینه ارتقای فرهنگ اهدای عضو است.

گردآوری‌کننده: سیده مریم خادمی

گرافیست اینفو: شایان ثابتی