به گزارش مفدابهشتی به نقل از روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی- دکتر محبوبه منصوری فوق تخصص آسم و آلرژی و عضو هیأت‌علمی دانشگاه ضمن گرامی‌داشت اولین سه‌شنبه ماه می مصادف با ۱۵ اردیبهشت ماه و روز جهانی آسم و آلرژی گفت: «آسم بیماری التهابی مزمن مجاری هوایی تنفسی‌ست که بیش از ۳۰۰ میلیون نفر در جهان به این بیماری مبتلا هستند و طبق مطالعات انجام‌شده میزان شیوع آسم در ایران حدود ۱۲ درصد است.»
نشانه‌های بیماری
به گفته‌ی وی آسم بیماری التهابی مزمن مجاری تنفسی‌ست و علایم آن به صورت تنگی و تورم مجاری هوایی تنفسی و تولید خلط بیش از حد بروز می‌کند و تنفس را برای بیمار دشوار می‌نماید و سبب سرفه‌های مکرر وی می‌شود .
وی با اشاره به بروز آسم در کودکان و بزرگ‌سالان گفت: «علایم بیماری در این دوگروه سنی متفاوت است. در بزرگ‌سالان علایم مزمن بیش‌تر مشاهده می‌شود که به صورت تنگی نفس، خس خس و سنگینی قفسه‌ی سینه تظاهر می‌کند و در صورت درمان نشدن ماندگارتر می‌شود؛ اما در بچه‌ها ممکن است علایم مقطعی و گذرا باشد.»
دانشیار بیمارستان کودکان مفید ویزینگ را یکی از نشانه‌های آسم برشمرد که بازدم بیمار همراه با صدای سوت یا ویزینگ است.
وی علایم بالینی آسم را در بیماران متفاوت دانست. اما نوعی از آن را حاد، ناگهانی و شدید برشمرد که سبب می‌شود بیمار در اورژانس بیمارستان بستری شود؛ یا این که به صورت مزمن همراه با سرفه و تنگی نفس بروز کند و کیفیت زندگیبیمار را مختل نماید. به گونه‌ای که نتواند کارهای روزمره‌ی خود را انجام دهد.
این فوق تخصص آسم و آلرژی تنگی نفس و سرفه در هنگام فعالیت و سرفه‌های شبانه را از دیگر علایم این بیماری خواند و افزود: «سرفه‌ها در هنگام فعالیت، راه رفتن، خندیدن و یا نوشیدن آب سرد در این افراد افزایش می‌یابد. گاهی سرفه‌ها به صورت حمله‌ی آسمی بروز می‌کند و بیمار با تنگی نفس شدید، کمبود اکسیژن و تنگی مجاری هوایی به اورژانس مراجعه می‌نماید.»
به گفته‌ی دکتر منصوری، تظاهرات بالینی آسم در کودکان گاهی به صورت سرماخوردگی‌های مکرر بروز می‌کند که به دنبال آن‌ها سرفه شروع می‌شود و باقی می ماند.
انواع آسم
این عضو هیأت علمی دانشگاه، شایع‌ترین نوع بیماری را آسم کودکان ذکر کرد که در سن زیر سه سال شروع می شود و اغلب تا سنین مدرسه بهبود پیدا می‌کنند. اما در برخی از کودکان بیماری هم‌چنان ادامه می‌یابد.
وی آسم در سن مدرسه را نوع دیگری از بیماری دانست و افزود: «در این نوع اگر بیماری وابسته به عوامل بیرونی نظیر آلرژی‌ها، گرده‌ی گل و گیاه و گردو خاک باشد و در تست پوستی فرد نیز مشخص شود ممکن است بیماری تا بزرگ‌سالی در فرد ادامه یابد اما اگردر تست پوستی فرد آلرژی مشخص نشود، احتمال بهبود تا ۱۲سالگی وجود دارد.»
دکتر منصوری نوع سوم بیماری را آسم بزرگ‌سالان ذکر کرد و گفت: «این بیماران ممکن است سابقه‌ی آسم کودکی و بهبود آن را داشته باشند و در بزرگ‌سالی دوباره بیماری آن‌ها شروع شده باشد یا این که بدون سابقه‌ی بیماری در سنین بزرگ‌سالی علایم آسم در آن‌ها ظاهر شود.»
میزان شیوع بیماری
فوق تخصص آسم و آلرژی بیمارستان کودکان مفید با اشاره به شیوع بالای آسم و ابتلای بیش از ۳۰۰ میلیون نفر در جهان به این بیماری گفت: «بر پایه‌ی مطالعات انجام شده میزان شیوع آسم در ایران حدود ۱۲ درصد است.»
عوامل مؤثر در بروز بیماری
دانشیار دانشگاه با اشاره به این که هنوز تشخیص قطعی درمورد نقش ارث و ژنتیک در بروز آسم وجود ندارد یادآوری کرد: «مشاهده شده است که درصورت ابتلای یکی از والدین به آسم احتمال بروز بیماری در فرزندان بیش‌تر می‌شود.»
وی استرس عاطفی شدید، داشتن آلرژی، سیستم ایمنی تحریک پذیر، تماس با آلرژن‌ها، گرده‌های گل یا گیاهان، گردو خاک، پوسته‌ی بدن سوسک و حیوانات خانگی، کپک‌ها، مایت‌ها، عفونت‌های تنفسی به‌ویژه ویروسی، آلاینده‌های هوا، دود سیگار، برخی داروها به‌ویژه مسکن‌ها، مواد نگه‌دارنده مانند سولفیدها و ریفلاکس گوارشی را از عوامل مؤثر در ایجاد و یا تشدید آسم ذکر کرد.
دکتر منصوری با تأکید بر این که ریفلاکس معده می‌تواند حتی به صورت مخفی باعث بروز یا تشدید آسم شود گفت: «علت این ریفلاکس نیز می‌تواند حساسیت غذایی باشد. پس حساسیت به غذاها، آلرژن‌های موجود در هوا از جمله گیاهی و حیوانی یا قارچ‌ها می‌توانند در شروع یا تشدید حمله‌ی آسم نقش داشته باشند.»
تشخیص بیماری
به گفته‌ی این فوق تخصص آسم و آلرژی تشخیص بر اساس معاینه‌ی بالینی و شرح حال بیماری صورت می‌گیرد و پزشک با توجه به معاینه‌ی بالینی و علایم فرد، سابقه‌ی بیماری، تشدید و بهبود علایم با یا بدون مصرف داروهای آسم به تشخیص می‌رسد. البته در بزرگ‌سالان از اسپیرومتری و تست تنفسی نیز می‌توان برای تشخیص استفاده کرد.
وی به افراد به‌ویژه والدین توصیه کرد که در صورت مشاهده علایم ذکر شده به متخصص ریه یا آسم وآلرژی مراجعه کنند و تأکید کرد: «با توجه به مزمن بودن بیماری باید حتما روند درمان بیمار پیگیری شود و فرد همواره تحت نظر پزشک باشد و مصرف و قطع داروهایش حتما طبق تجویز وی صورت گیرد، تا دچار پیشرفت یا حملات شدید بیماری نشود.»
دکتر محبوبه منصوری در ادامه تأکید کرد: «آسم کاملا ریشه‌کن نمی‌شود اما قابل کنترل است، و یک بیماری ناتوان‌کننده و محدودکننده فعالیت‌های روزمره نیست و اگر بیمار به صورت منظم تحت نظر پزشک باشد می‌تواند یک زندگی عادی را تجربه کند.»
درمان بیماری
وی درمان آسم را شامل دو رویکرد پرهیز از مواجهه با عوامل محرک و درمان دارویی برشمرد و گفت: «در صورت نبود امکان پرهیز از مواجهه با عوامل محرک می‌توان از واکسن یا ایمونوتراپی استفاده کرد. درصورتی که میزان آلرژن‌ها مانند گرده گیاهان بالاست بیمار باید سعی کند در منزل مانده و پنجره را عصرها ببندد.»
تعویض مرتب ملحفه‌های تخت خواب، استفاده از جارو برقی‌های فیلتردار، اجتناب از خوابیدن روی زمین یا فرش‌های پرزدار، خارج نشدن از منزل در هنگام آلودگی هوا، اجتناب از استعمال دخانیات، پرهیز از بوهای تند نظیر مواد شوینده از دیگر توصیه های این فوق تخصص آسم و آلرژی بود.
دکتر محبوبه منصوری با تأکید بر پرهیز از استعمال دخانیات در اعضای خانواده‌ی مبتلا به آسم یادآوری کرد: «بیماران آسمی نباید در معرض دود سیگار قرار گیرند و حتی هوای بازدمی فرد سیگاری حاوی مواد مضری‌ست که باعث آزار و تشدید علایم بیمار می‌شود.»
تأثیر اسپری‌های استروییدی در کاهش مرگ و میر ناشی از آسم
این دانشیار دانشگاه، داروهای استروییدی استنشاقی را باعث ایجاد تحولی عظیم در درمان آسم برشمرد و گفت: «مصرف منظم اسپری‌های استروییدی به صورت استنشاقی بسیاری از مرگ و میرهای ناشی از آسم را کاهش داده است.»
به گفته‌ی دکتر محبوبه منصوری با مصرف منظم اسپری‌های استروییدی و تماس برقرار نکردن با عوامل تحریک‌کننده می‌توان از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد.
باورهای غلط درمورد بیماری آسم
وی با اشاره به باورهای غلط برخی‌ها گفت: «متأسفانه برخی‌ها از وابستگی به اسپری‌های استروییدی هراس دارند و از مصرف منظم دارو امتناع می‌کنند. درحالی که این اسپری‌ها اصلا وابستگی ایجاد نمی‌کند و حتی از پیشرفت بیماری و حملات شدید آسم پیشگیری می‌کند.»
به گفته‌ی این دانشیار دانشگاه جذب این اسپری‌ها موضعی‌ست و هیچ اثر سویی بر روی سایر ارگان‌های بدن ندارند. باید طبق تجویز پزشک‌استفاده شود و قطع آن‌ها نیز صرفاً با نظر پزشک و به صورت تدریجی انجام شود.
فوق تخصص آسم و آلرژی بیمارستان کودکان مفید افزود: «سایر داروهایی که مبتلا به آسم در هنگام تنگی نفس مثل سالبوتامول مصرف می‌کند اگر طولانی‌مدت مصرف شوند برای بیمار عوارض خواهند داشت. زیرا این داروها قادر به کنترل آسم نیستند و فقط در وضعیت حاد و تنگی نفس شدید به بیمار کمک می‌کند.»
به گفته‌ی وی بیمارانی که به دلیل علایم حاد و مکرر وطولانی‌مدت آسم برای آنان اسپری‌های استروییدی تجویز شده اما از استعمال دارو امتناع می‌کنند احتمال دارد با حملات شدید تنگی نفس به اورژانس بیمارستان‌ها مراجعه کنند که برای رفع حمله آسمی برای آنان از دوزهای بالای تزریقی کورتون استفاده می‌شود که به مراتب عوارض بیش‌تری از اسپری‌های تنفسی دارد.
دکتر منصوری با اشاره به این که عوارض کورتون‌های تزریقی تا مدت‌های طولانی در بدن فرد باقی می‌ماند تأکید کرد: «با آموزش و آگاهی دادن به بیماران درمورد مزایای استفاده از اسپری‌های استروییدی باید وضعیتی ایجاد کنیم که بیمار دچار حملات شدید آسم و در نتیجه مجبور به مصرف کورتون‌های تزریقی یا خوراکی نشود.»
وی یکی دیگر از باورهای غلط جامعه را تصور بیمار یا خانواده وی مبنی بر این که آسم پایان زندگی‌ست بیان کرد و افزود: «آسم یک بیماری شایع در جهان است و بیمار با درمان‌های جدید و مصرف اسپری‌ها و تحت نظر پزشک می‌تواند عمر طبیعی با فعالیت های عادی و زندگی کاملا نرمال داشته باشد.»
توصیه به بیماران مبتلا به آسم در پاندمی کرونا
این عضو هیأت علمی دانشگاه یادآوری کرد: «کسانی که مبتلا به آسم شدید یا کنترل‌نشده هستند درصورت ابتلا به کووید-۱۹ احتمال بسیاری دارد که دچار علایم شدید بیماری شده و مجبور به بستری در بیمارستان شوند. اما خطر ابتلا به کرونا در بیمارانی که آسم کنترل‌شده دارند بیش‌تر از افراد عادی نیست.»
فوق تخصص آسم و آلرژی بیمارستان کودکان مفید تأکید کرد: «مبتلایان به آسم برای پیشگیری از ابتلا به کرونا باید با رعایت پروتکل‌های بهداشتی، پرهیز از حضور در تجمعات و محیط‌های شلوغ و سربسته و استفاده از ماسک، خود را در مقابل این بیماری حفظ کنند.»
دکتر محبوبه منصوری درپایان سخنان خود به مبتلایان آسم توصیه کرد با داشتن سبک زندگی سالم از جمله تغذیه‌ی سالم، پرهیز از فست فودها، فعالیت مناسب، مصرف ویتامین دی. کافی سیستم ایمنی خود را تقویت کرده و باعث شوند بیماری آنان از شدت کمتری برخودار شود.
انتهای پیام/
کدخبرنگار: ۷۷۰۰ س.ع
ارسال نظر