به گزارش مفدا - گناباد، فرهنگ به عنوان میراث مشترک بشریت همواره عامل انسجام، ارتباط و گفت و گوی مسالمت‌آمیز میان آحاد بشر بوده و قدمتی به وسعت تاریخ دارد.
فعالان فرهنگی نیز در این میان سرمایه‌ای ارزشمند و قابل اتکا در جهت پیشبرد اهداف مدنظر حوزه فرهنگی به شمار می‌روند، آنها به عنوان بازوان توانمند این حوزه، نقش‌هایی اساسی را ایفا می‌کنند و لذا در حمایت همه جانبه‌ی مادی و معنوی از سخت کوشی و تلاش بی‌وقفه آنها نباید کوتاهی شود.
اما با این وجود در دانشگاه علوم پزشکی گناباد، چالش‌های فراوانی در مسیر یک دانشجوی فعال فرهنگی قرار دارد که از مهمترین آنها می‌توان به حمایت مالی ضعیف حوزه فرهنگی و عدم تعلق گرفتن کاردانشجویی در قالب حق الزحمه اشاره کرد.
فعالان فرهنگی معتقدند پرداخت کاردانشجویی انگیزه دانشجویان را مضاعف کرده و بر رونق و پویایی این حوزه می‌افزاید؛ اما در مقابل مسئولان عنوان می‌کنند که این کار با حذف دانشجویانی که تنها انگیزه‌ی مادی داشتند نه تنها موجب افزایش کیفیت کارها شده بلکه استقلال تشکل‌های دانشجویی را نیز حفظ کرده است.
علاوه بر این دانشجویان از عدم حمایت حوزه فرهنگی و هزینه کردن از جیب خود گله دارند در حالی‌که مسئولان به صراحت اعلام می‌کنند ابلاغیه حذف کاردانشجویی به معنی عدم حمایت از دانشجویان نبوده و نخواهد بود.
حذف کاردانشجویی، ساده‌ترین و غیرکارشناسی‌ترین راه حل است
احمدرضا حسینی، دبیر کانون هنر مدیریت تعالی فرهنگی دانشگاه در گفت و گو با مفدا، اظهار کرد: بهتر است به جای استفاده از تفکرهای همه یا هیچ و قلع و قمع مسائل، طرح کار دانشجویی به روزرسانی شده و مورد بررسی و تجزیه و تحلیل کارشناسان فرهنگی و دانشجویان فعال در این حوزه در یک بستر کاملا آزاد به همراه تبادل اطلاعات منصفانه و شفقت‌ورزانه قرار گیرد.
وی با بیان اینکه حذف کاردانشجویی، ساده‌ترین و غیر کارشناسی‌ترین راه حل ممکن است، افزود: کاردانشجویی در اصل پول زیادی را به جیب دانشجو نمی‌برد؛ اما خود مشوق مهمی محسوب می‌شد. از طرفی با وجود شرایط سخت اقتصادی برای قشر دانشجو، آنها حتی برخی هزینه‌ها من جمله تماس‌های مکرر با افراد مختلف جهت هماهنگی کارها و صرف حجم بالایی از اینترنت را نیز تقبل می‌کنند.
حسینی ادامه داد: حوزه‌ی فرهنگی بستری سالم برای گذراندن اوقات فراغت دانشجو به نحوی سالم را فراهم می‌آورد و در بسیاری از موارد موجب شکوفایی استعدادهای آنها شده و چه نیروهای متخصص و هنرمندی را که تحویل جامعه نداده است.
دبیر کانون هنر مدیریت تعالی فرهنگی دانشگاه علوم پزشکی گناباد تصریح کرد: با وجود این خروجی ارزشمند، کم‌لطفی‌های مکرر مسئولین و حذف یکباره کاردانشجویی بدون نظرسنجی و هیچ‌گونه توضیحی، موجب دلسردی و کناره‌گیری بسیاری از دانشجویان شده است.
عدم حمایت مالی موجب بی‌انگیزگی و کاهش فعالیت‌های فرهنگی است
علیرضا نیکبخت فعال فرهنگی و مدیرمسئول نشریه هلال مهر به عنوان گاهنامه آموزشی، فرهنگی کانون هلال احمر دانشگاه، در گفت و گو با مفدا، گفت: عدم تعلق گرفتن کاردانشجویی به فعالین حوزه فرهنگی موجب بی‌انگیزگی و بی‌رمقی دانشجویان و در نهایت موجب پایین آمدن میزان و کیفیت فعالیت‌های فرهنگی در دانشگاه می‌شود.
وی با بیان ضرورت وجود کمیته‌ای ناظر بر فعالیت‌های فرهنگی، تاکید کرد: ایجاد یک بستر حمایتی و تشویقی موجب ارتقاء فعالیت‌های فرهنگی در دانشگاه می‌شود.
وی در خصوص حل این مشکل با بازتاب گسترده انتقادات دانشجویان فعال فرهنگی، ابراز امیدواری کرد.
تشکل‌های دانشجویی، می‌توانند در هر حوزه‌ای بسیار فعال و کارآمد باشند
همچنین سمانه رجبی دبیر انجمن علمی علوم آزمایشگاهی دانشگاه در گفت و گو با مفدا، اظهار کرد: قطعا تشکل‌های دانشجویی، می‌توانند در هر حوزه‌ای بسیار فعال و کارآمد باشند به خصوص، انجمن‌های علمی دانشجویی که با هدف ارتقای رشته بنا نهاده شده‌اند و فعالیت در آن برای دانشجویان دغدغه‌مند متعلق به همان رشته بسیار دلنشین است.
وی با بیان اینکه تخصیص بودجه به این تشکل‌ها موجب افزایش انگیزه و روحیه کار و تلاش و در نهایت پیشرفت روزافزون هر بخش می شود، خاطرنشان کرد: پویایی و رشد بخشی سایر مجموعه‌ها که در قبال تلاش دانشجویان، حق‌الزحمه‌ای در نظر گرفته است، شاهدی بر این مدعاست.
دریافت کاردانشجویی، هدف اصلی دانشجویان فعال فرهنگی نیست
فاطمه پاکدل نوقابی دبیر کانون هلال احمر دانشگاه نیز در گفت و گو با مفدا، بیان کرد: با وجود فعالیت بالای دانشجویان در بخش فرهنگی دانشگاه و حضور پرشور آنان در برگزاری فعالیت‌های مختلف، بودجه‌ای با عنوان کاردانشجویی به آنها تعلق نمی‌گیرد.
وی ادامه داد: با وجود اینکه دریافت حق الزحمه، هدف اصلی فعالیت این دانشجویان نیست؛ اما خود تشویق کننده و حامی آنها در ادامه روند فعالیت‌هایشان خواهد بود.
دبیر کانون هلال احمر مدیریت تعالی فرهنگی دانشگاه اضافه کرد: به عنوان مثال دانشجویان فعال در این کانون، مسئولیت‌های بسیار انرژی‌بر و سنگینی را ایفا کرده و از صرف تمام وقت و توان خود برای انجام برنامه‌ها به نحو احسن، دریغ نمی‌کنند؛ اما حمایتی که شایسته آنها باشد را دریافت نمی‌کنند.
همچنین، نسیبه سعادتی‌فر دبیر کانون عفاف و حجاب دانشگاه و مدیر مسئول نشریه ریحانه به عنوان گاهنامه مذهبی، فرهنگی اجتماعی این کانون در گفت و گو با مفدا، با بیان اینکه کار فرهنگی دلی است و کمتر کسی بخاطر مسائل مالی وارد این حوزه می‌شود، تصریح کرد: زمانی که در ازای فعالیت‌های فرهنگی حق‌الزحمه پرداخت می‌شد پویایی و رونق فعالیت‌ها بیشتر بود و دانشجویان با انگیزه‌ی مضاعفی کار می‌کردند؛ زیرا پرداخت حق‌الزحمه برای آنان حکم یک قدردانی و ارزش نهادن به کار آنها بود.
ضعیف شدن حوزه فرهنگی به مرور زمان
همچنین سید علیرضا مرجانی، دبیر انجمن علمی پرستاری دانشگاه در گفت و گو با مفدا، گفت: از آنجایی که در تمامی حوزه‌های دانشگاه به جز حوزه فرهنگی، پرداخت کاردانشجویی داریم و با توجه به نظریه برابری جو استیسی، کاهش انگیزه امری طبیعی است.
وی با بیان تأثیرعدم حمایت مالی بر ریزش نیروهای فعال و کارآمد حوزه فرهنگی، اذعان کرد: با کنار رفتن نیروهای با تجربه و متخصص و جذب ضعیف افراد جدید، به مرور زمان حوزه‌ی فرهنگی ضعیف و ضعیف‌تر می‌شود؛ لذا برای جلوگیری از این اتفاق باید در کنار مشوق‌های معنوی، مشوق‌های مادی هم در نظر گرفته شود.
دبیر انجمن علمی دانشجویی پرستاری مدیریت تعالی فرهنگی دانشگاه ابراز کرد: در میان فعالین فرهنگی، دبیران کانون‌ها و انجمن‌های علمی دانشجویی، مستحق دریافت کاردانشجویی ثابت هستند و برای سایر فعالین هم می‌توانیم انتخاب دانشجوی فعال را به صورت ماهیانه داشته باشیم و به آنها به عنوان پاداش مبلغی را هدیه بدهیم، کارهایی از این دست می‌تواند در تشویق افراد بسیار مؤثر باشد.
پرداخت حق‌الزحمه به نهادهای دانشجویی، استقلال آنها را از بین می‌برد
سیده مریم حسینی معاون مدیرکل فرهنگی وزارت بهداشت، در نشست وبیناری پیمایش سرمایه فرهنگی، در خصوص کاردانشجویی فعالان فرهنگی اظهار کرد: تعریف کاردانشجویی این است که اگر کارمند ستادی دانشگاه یا وزارتخانه نتواند بخشی از وظایف خود را انجام دهد یا سیاست بر این باشد که شخص کارمند آن را انجام ندهد، می‌تواند از دانشجویان کمک بگیرد و در این صورت همانگونه که کارمند حقوق دریافت می‌کند، به دانشجو نیز جهت کمک به کارمند برای انجام وظایفش، حقوق یا حق الزحمه تعلق می‌گیرد.
وی با بیان اینکه نهادهای دانشجویی خودانگیخته هستند و فعالیت‌هایی را انجام می‌دهند که خودشان صلاح می‌بینند، افزود: استقلال این نوع فعالیت‌های دانشجویی باید حفظ شود و با پرداخت کاردانشجویی این استقلال از بین می‌رود.
حسینی با دفاع از ابلاغیه وزارت بهداشت در خصوص عدم پرداخت کاردانشجویی به فعالان فرهنگی، گفت: این ابلاغیه به معنی عدم حمایت دانشگاه از فعالین فرهنگی نیست؛ چنانچه اگر یک نهاد دانشجویی فعالیت‌های ارزنده‌ای را انجام می‌دهد، دانشگاه موظف به حمایت و تقدیر از آن می‌باشد.
معاون مدیرکل فرهنگی وزارت بهداشت تأکید کرد: دانشگاه موظف است هزینه ایاب و ذهاب، اینترنت و هزینه فعالیت‌هایی همانند گروه موسیقی و مجری گری جشن‌ها را نیز بپردازد.
جبران برخی از هزینه‌های دانشجویان فعال فرهنگی
حسین توکلی ثانی مدیر امور فرهنگی و فوق برنامه دانشگاه نیز در گفت و گو با مفدا، عنوان کرد: در تلاش هستیم تا هزینه‌هایی که دانشجویان برای فعالیت کانون‌ها از جیب خودشان پرداخت می‌کنند توسط دانشگاه پرداخت شود.
وی افزود: پس از ابلاغیه حذف کار دانشجویی، کاهش محسوس حضور دانشجویان را در حوزه فرهنگی دانشگاه داشتیم و دانشجویانی که تقاضای کار دانشجویی داشتند به سمت سایر حوزه‌ها سوق داده شدند.
مدیر امور فرهنگی و فوق برنامه دانشگاه علوم پزشکی گناباد خاطرنشان کرد: البته دانشجویان علاقمند به فعالیت فرهنگی که به عنوان بازوی مدیریت فرهنگی شناخته می‌شوند بدون هیچ چشم‌داشتی در کنار ما بودند و همچنان هم حضور دارند.
وی تصریح کرد: دانشجویان فعالی در عرصه‌های فرهنگی داریم و به جرات می‌توان گفت که بسیاری از آنها از جیب خودشان برای انجام فعالیت‌های فرهنگی هزینه می‌کنند و خلاقیت‌هایی از خودشان نشان می‌دهند که بسیار موفقیت‌آمیزتر از برنامه‌هایی بوده است که ما از پشت میز برای آنها برنامه‌ریزی می‌کنیم.
توکلی ثانی در ادامه گفت: وقتی دانشجویان برنامه‌ای را تدارک می‌بینند مشارکت دانشجویان بالاتر است و در ضمن تمرینی برای انجام فعالیت‌های اجتماعی بزرگ‌تر برای خودشان نیز است.
مدیر امور فرهنگی و فوق برنامه دانشگاه علوم پزشکی گناباد اذعان کرد: فعالیت‌های فرهنگی، پس از حذف کار دانشجویی در بعضی کانون‌ها کم و در بعضی از کانون‌ها بیشتر شده و کسب مقام‌های برتر منطقه‌ای و کشوری نشان از فعالیت مستمر دانشجویان فعال فرهنگی دارد.
افزایش کیفیت با حذف دانشجویانی که تنها انگیزه‌ی مادی داشتند
دکترحسن زائری‌لطف مدیرکل فرهنگی وزارت بهداشت در گفت و گو با مفدا، اظهار کرد: در سال ۹۵ بستر خوبی برای رشد کمی نهادهای دانشجویی در وزارت بهداشت وجود داشت، به طوریکه در حال حاضر بالغ بر ۷۰۰ کانون و ۷۰۰ انجمن علمی دانشجویی و نزدیک به ۱۶۸ تشکل سیاسی و ۱۲۰۰ نشریه داریم.
وی اضافه کرد: پس از این رشد کمی، ملاک برای ما رشد کیفی بوده که در این زمینه نیز اتفاقات خوبی همانند سامانه رتبه‌بندی نشریات رقم خورد؛ اما اینکه بخواهیم برای یک فعالیت فرهنگی داوطلبانه که دانشجویان انجام می‌دهند کار دانشجویی در نظر بگیریم با یک سری چالش‌ها من جمله سنجش آن فعالیت مواجه خواهیم شد .
مدیرکل فرهنگی وزارت بهداشت ابراز کرد: به همین دلیل بهتراست دانشجویان به صورت داوطلبانه به فعالیت‌های فرهنگی روی بیاورند درغیر اینصورت ممکن است فضا به سمت ساعتی کارکردن برود و نمی‌شود این را ملاک خوبی برای کیفیت فعالیت‌های فرهنگی در نظر گرفت؛ بنابراین حذف ساعت کار دانشجویی از فعالیت‌های فرهنگی بد نبوده و مخالف این قضیه نبوده‌ایم.
او با تأکید بر اینکه اگر دانشجو فعالیتی را انجام می‌دهد که دانشگاه باید آن را برون سپاری کند، حتما به آن کار دانشجویی تعلق می‌گیرد، گفت: به عنوان مثال دانشجویی که در حوزه طراحی نشریات ورود پیدا می‌کند یا می‌تواند به عنوان مجری، برنامه‌های دانشگاه را اجرا کند، یا در قالب گروه موسیقی و تئاتر برنامه اجرا می‌کند، دانشگاه ملزم است بابت این زمانی که دانشجو می‌گذارد حتما هزینه‌ای را پرداخت کند.
زائری‌لطف تصریح کرد: نمی‌شود منکر این مسأله شد که با عدم پرداخت کار دانشجویی به فعالیت‌های فرهنگی، این فعالیت‌ها افت پیدا کرده؛ اما دلیل آن حذف یک سری از دانشجویانی بود که صرفا برای بحث مالی وارد این حوزه می‌شدند.
پرداختن هزینه‌ای بابت فعالیت فرهنگی، انگیزه خوبی برای حضور دانشجویان نیست
وی با بیان اینکه در حال حاضر ما دبیران خیلی خوب و فعالی داریم که داوطلبانه و دلی کار می‌کنند و همین موجب می‌شود کارها با کیفیت بهتری نسبت به قبل انجام شود، افزود: ما نیز از این بابت ممنون تمام فعالین فرهنگی هستیم که با جان و دل در فعالیت‌های فرهنگی حضور دارند و کارها را از پیش می‌برند.
مدیرکل فرهنگی وزارت بهداشت خاطرنشان کرد: بنابراین با این دیدگاه فکر می‌کنم پرداختن هزینه‌ای بابت فعالیت فرهنگی، انگیزه خوبی برای حضور دانشجویان نیست، زیرا در این صورت انگیزه فقط انجام یک فعالیت و پر کردن یک تعداد ساعت خاص می‌شود که بابت آن حق‌الزحمه‌ای دریافت کنند.
وی در پایان با اشاره به اینکه در سال پیش رو یکسری تمهیداتی در خصوص مشوق‌های جایگزین کاردانشجویی اندیشیده خواهد شد تا بتوانیم از فعالین فرهنگی به خوبی قدردانی نمائیم، اضافه کرد: بحث کارنامه فرهنگی و رزومه، وام فعالین فرهنگی و پرداختن هزینه اینترنت از جمله مواردی است که در حال رایزنی است.
ارج نهادن به تلاش شبانه‌روزی فعالین فرهنگی و حمایت از این دانشجویان دغدغه‌مند چه در قالب حق‌الزحمه و چه در قالب تشویق و حمایت معنوی، کمترین کاری است که مسئولین می‌بایست انجام دهند.
به عبارتی با حذف حق‌الزحمه در قبال فعالیت‌های فرهنگی، این دانشجویان نباید به دست فراموشی سپرده شوند و حمایت‌های مسئولین از آنها سلب شود، مسأله‌ای که متأسفانه که در حال حاضر شاهد آن هستیم.
چیزی که پر واضح است نیاز به یک ساز و کار مشخص برای حل این چالش کهنه است، چالشی که مسئولین مدت زمان زیادی است برای رفع آن چاره‌اندیشی می‌کنند؛ اما هیچکدام در واقعیت محقق نمی‌شوند.
البته با پیگیری‌ها و مطالبات اخیر دانشجویان به نظر می‌رسد زمان این تغییر چندان دور نخواهد بود و در آینده‌ای نزدیک عنوان فعال فرهنگی، عنوانی با ارزش و در خور توجه و قدردانی بر شمرده خواهد شد.
گزارش از فاطمه جعفرزاده، خبرنگار مفدا گناباد
ارسال نظر