به گزارش مفدا مازندران، مروری بر متون و منابع اطلاعات پزشکی نشان می‌دهد که در اغلب ممالک دنیا از جمله ایران، فراوانی سرطان در مردان بیشتر از زنان است. از مهم‌ترین دلایل ارائه شده در توجیه این واقعیت می‌توان به مواجهه بیشتر مردان با عوامل خطر وابسته به شیوه زندگی نظیر استعمال دخانیات، نوشیدن الکل یا مصرف غذاهای پرچرب و نیز مواجهه با عوامل خطر شغلی اشاره کرد. از طرف دیگر شواهد نشان می‌دهد بقای پس از ابتلا به سرطان در مردان کمتر از زنان است.

می‌توان سرطان را یکی از مهم‌ترین بیماری‌های غیر واگیر در قرن حاضر نام برد. پس از آن بیماری‌های قلبی و عروقی دومین عامل مرگ در کشورهای توسعه یافته و سومین عامل مرگ در کشورهای کمتر توسعه یافته است. به طور کلی سرطان در جهان ۱۲ درصد مرگ‌ها و در ایران ۱۰ درصد مرگ و میرها را به خود اختصاص می‌دهند. تا سال ۲۰۳۰ میلادی بروز سرطان در جهان دو برابر خواهد شد و از ۱۴ میلیون نفر ابتلای سالیانه به ۲۷ میلیون نفر خواهد رسید. اگرچه در چند دهه اخیر از فراوانی سرطان معده در جهان کاسته شده است، اما این سرطان در شمال و شمال غرب ایران همچنان از فراوانی بالایی برخوردار است.

سرطان معده شایع‌ترین بدخیمی در جمعیت مردان ایرانی است. از مهمترین عوامل خطر سرطان معده در ایران، شیوع بالای عفونت "هلیکوباکتری پیلوری"، مصرف بیش از حد "نمک "در رژیم غذایی و "استعمال دخانیات" است. با کنترل عوامل خطر فوق پیشگیری اولیه از رخداد بیماری اتفاق می‌افتد. نظر به اینکه تشخیص این سرطان در ۸۰ درصد موارد در مراحل پیشرفته بیماری اتفاق می‌افتد، لزوم طراحی برنامه غربالگری برای افراد پرخطر ضروری به نظر می‌رسد. 

سرطان پروستات به عنوان دومین سرطان شایع درمیان مردان رشد بطئی دارد و خیلی دیر علامت‌دار می‌شود از طرف دیگر درمان سرطان پروستات پرعارضه است. این سرطان در ۶۵ درصد موارد در مردان با سن بالای ۶۵ سال اتفاق می‌افتد و رخداد آن قبل از ۴۰ سالگی بسیار نادر است. سابقه رخداد سرطان پروستات در افراد نزدیک خانواده به خطر ابتلا به این سرطان در مردان سالمند می‌افزاید. با توجه به خطرات جسمی و روانی غربالگری مردان سالمند در خصوص ابتلا به سرطان پروستات، بهتر است غربالگری محدود به مردان بالای ۵۰ سال با خطر متوسط ابتلا به سرطان پرستات شود که انتظار می رود حداقل ۱۰ سال زنده بمانند. در سنین پایین‌تر ارزیابی تشخیصی می‌بایست با توجه به سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان پروستات طراحی و اجرا شود.

سرطان روده بزرگ در ۹۰درصد موارد در افراد بالای ۵۰ سال اتفاق می‌افتد و در افراد جوان‌تر می‌تواند ناشی از بیماری‌های التهابی روده یا بیماری های ژنتیکی باشد. افراد با سابقه فردی یا خانوادگی ابتلا به سرطان روده بزرگ لازم است قبل از ۴۵ سالگی، با تکرار بیشتر آزمون های تشخیصی و نیز با استفاده از آزمون های تخصصی‌تر مورد غربالگری قرار گیرند.

همچنین مرگ ناشی از سرطان ریه در ۸۰ درصد موارد براثر استعمال دخانیات اتفاق می‌افتد. سرطان ریه در مردان، اگرچه اغلب قابل پیشگیری نیست، اما با پرهیز از استعمال دخانیات و نیز خودداری از حضور در اماکن آلوده به دود سیگار می‌توان تا حدی از ابتلا به آن خودداری کرد.   

از آنجا که سرطان پانکراس با سرعت زیادی  پیشرفت می‌کند و هیچ روش تشخیص زود هنگامی برای این نوع سرطان کشف نشده است، یکی از خطرناک ترین انواع سرطان در بین آقایان است. میزان بهبود یک ساله این سرطان برابر با ۲۵ درصد است و میزان بهبود ۵ ساله تنها ۶ درصد است. در حالی که علت سرطان پانکراس هنوز به خوبی شناخته نشده است، اما چاقی و مواد مخدر باعث افزایش خطر ابتلا به این نوع سرطان می شود.

سرطان کبد در مردان بیشتر از زنان رخ می‌دهد و اغلب افراد مبتلا به آسیب کبدی ناشی از مصرف زیاد الکل، نقص‌های مادرزادی و یا عفونت مزمن مرتبط با بیماری‌ها از جمله هپاتیت سی و سیروز را تحت تاثیر قرار می دهند. سرطان کبد خطرناک است زیرا تا وقتی که در مراحل بعدی نباشد علائمی ایجاد نمی‌کند و تشخیص اولیه مشکل می باشد.

یکی دیگر از سرطان های شایع در مردان و زنان, سرطان کولون و مقعد است که به عنوان خوشه‌های خوش خیمی به نام پولیپ آغاز می‌شوند و در طول زمان، این سلول‌ها سرطانی می‌شوند. غربالگری برای مردان در سنین قبل از ۵۰ سالگی توصیه می‌شود.

ازجمله مهم‌ترین مداخلات پیشگیرانه از سرطان در مردان می‌توان به شرکت افراد پرخطر در برنامه‌های غربالگری به ویژه برای تشخیص زودرس سرطان روده بزرگ و ریه، تحرک جسمی کافی، مصرف کمتر غذاهای حاوی چربی‌های اشباع شده و الکل، استفاده منظم از سبزیجات و میوه جات تازه، وزن مناسب، محافظت از پوست در برابر تابش مستقیم آفتاب و ترک استعمال دخانیات و یا دوری گزینی از افراد سیگاری اشاره کرد.

گرداورنده: نسترن عسگری